II SA/Ke 703/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa Rolnego A. G., M. W. Spółka Cywilna w B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz Gospodarstwa Rolnego A. B., M. W. Spółka Cywilna w B. kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] o ustaleniu producentowi [...] ("wnioskodawca", "producent") kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne w łącznej wysokości 150.315,60 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że ostateczną decyzją z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. uwzględnił w całości żądanie wnioskodawcy o przyznanie pomocy na zalesianie, w łącznej kwocie 150.315,60 zł, z tytułu: wsparcia na zalesienie w wysokości 113.009,10 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej w wysokości 14.191,10 zł - płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; oraz premii zalesieniowej w wysokości 23.115,40 zł - płatne corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Organ podkreślił, że jednym z warunków przyznania pomocy na zalesianie było wpisanie uprawnionego do ewidencji producentów, złożenie przez producenta pisemnego oświadczenia (w części XII wniosku), że znane są mu zasady przyznawania pomocy na zalesianie oraz zobowiązanie się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie pomocy na zalesianie. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu 5 lipca 2010 r. Decyzją z dnia 18 stycznia 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. anulował numer identyfikacyjny [...] nadany zaświadczeniem z dnia 26 czerwca 2009 r. dla "[...]" i odmówił wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego temu producentowi. Tym samym, w ocenie organu nie został dotrzymany warunek konieczny do przyznania pomocy na zalesienie przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 48, poz. 390 ze zm.). W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...], po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję z dnia [...], odmówił producentowi przyznania pomocy na zalesianie i zamknął program zalesieniowy. W związku z powyższym, zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, s. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, s. 242, ze zm.), zaistniała konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Rozpatrując odwołanie złożone przez producenta od decyzji z 16 maja 2014 r. o ustaleniu producentowi kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne w łącznej wysokości 150 315,60 zł, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K., przywołał stosowne przepisy regulujące postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Podniósł, że nienależne pobranie płatności występuje wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane a następnie wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej, ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego. Zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do przyznania przedmiotowych płatności, z czego wynika, że środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne. Z powyższego wynika, że samo wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w sprawie przyznania pomocy daje podstawę do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Bez znaczenia pozostaje data wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, bowiem w sytuacji istnienia ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 24 stycznia 2012 r. o uchyleniu decyzji z dnia 31 maja 2010 r. oraz odmowie przyznania stronie pomocy na zalesianie, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR na organie właściwym do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych spoczywa obowiązek przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy i uznanych następnie za pobrane nienależnie, z powodu wyeliminowania w trybie wznowienia decyzji w sprawie przyznania płatności. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu organ odwoławczy nie może oceniać ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych w innych postępowaniach, tj. decyzji z dnia 18 stycznia 2011 r. o anulowaniu numeru identyfikacyjnego oraz odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego; decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 31 marca 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 maja 2010 r., oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 24 stycznia 2012 r. o uchyleniu decyzji z dnia 31 maja 2010 r. oraz odmowie przyznania producentowi pomocy na zalesianie. Organ wskazał, że w przedmiocie przedawnienia ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków płatności zrealizowanych za rok 2009 znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., nie ma natomiast zastosowania przepis art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., znajduje on zastosowanie do płatności przyznawanych od 1 stycznia 2010 r. W przedmiotowej sprawie, nie znajduje zastosowania art. 73 ust. 4 nr 796/2004, ponieważ dotyczy on tylko przypadków, gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Powołując się na wyrok NSA wydany w sprawie sygn. akt II GSK 609/09 organ wskazał, że pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. W takiej sytuacji rolnik byłby zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnej płatności przekraczającej prawidłowo wyliczoną kwotę nadpłaty i to pod warunkiem, jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Podkreślił, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z nim rolnik. W niniejszej sprawie nie było błędu organu polegającego na wyliczeniu kwoty płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych, a zatem art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie. Organ zaznaczył też, że przepis ten jako stanowiący wyjątek od zasady winien być interpretowany ściśle. W sprawie, nie znajduje również zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. niezależnie od oceny czy producent pozostawał w dobrej czy złej wierze, ponieważ okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie przekracza czterech lat. Płatność została dokonana w dniu 5 lipca 2010 r., zaś w dniu 22 maja 2014 r. została doręczona producentowi decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne. Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ odwoławczy wskazał, że odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) 2007- 2013 stosuje się, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro, zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Przeliczenie równowartości kwoty 100 euro na złote, przy zastosowaniu kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, wskazuje, że przedmiotowa płatność przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, co oznacza, że w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. [...] wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. pominięcie faktu obowiązywania w obiegu prawnym trzech ostatecznych decyzji administracyjnych podjętych w trybie wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych i wyprowadzenie wniosku naruszającego przepis art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z 9 maja 2008 r. o ARiMR - wskutek nadania temu przepisowi wykładni rozszerzającej, że prawnie dopuszczalnym jest podjęcie zaskarżonej niniejszą skargą decyzji oraz decyzji organu I instancji; 2. pominięcie faktu, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania skarżącym pomocy na zalesianie nie nastąpiło w trybie postępowania nieważnościowego przewidzianego w K.p.a., a nastąpiło w trybie wszczętego z urzędu postępowania wznowieniowego i w konsekwencji bezzasadnie nie przypisanie tym faktom żadnego znaczenia prawnego w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy; 3. pominięcie faktu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji było prowadzone z urzędu i zostało zakończone decyzją ostateczną z 31 marca 2011 r. stwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie; 4. pominięcie faktu, że decyzja o anulowaniu numeru identyfikacyjnego nie była konsekwencją wprowadzenia w błąd organu przez skarżących, lecz była konsekwencją naruszenia prawa przez organ, wskutek błędnej interpretacji stanu prawnego obowiązującego w dacie nadania numeru identyfikacyjnego skarżącym i wydania im zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym; 5. pominięcie faktu, że czynność materialno-techniczna jaką był wpis w ewidencji producentów wywoływała skutki prawne do dnia uprawomocnienia się decyzji o anulowaniu numeru identyfikacyjnego, a zatem również w dacie podjęcia przyznania pomocy na zalesianie; 6. wyrażenie poglądu, że nie został dotrzymany przez skarżących warunek konieczny do przyznania pomocy na zalesianie zamieszczony w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r.; 7. obrazę art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz U. Z 2013 r. poz.173) polegającą na bezzasadnym poglądzie, że skarżącym zostały wypłacone świadczenia pieniężne bez podstawy prawnej, pomimo że zostały wypłacone w oparciu o ostateczną decyzję z dnia 31 maja 2010 r., która nie będąc decyzją dotkniętą sankcją nieważności wywoływała skutki prawne w dacie jej podjęcia i nie została wyeliminowana z mocą wsteczną z obrotu prawnego z powodu jej nieważności, gdyż organ administracyjny ostateczną decyzją z dnia 31 marca 2011 r., odmówił stwierdzenia nieważności; 8. pominięcie różnic w skutkach prawnych zachodzących pomiędzy ostatecznymi decyzjami podejmowanymi w trybie nieważnościowym a podejmowanymi w trybie przepisów K.p.a. o wznowieniu postępowania i w konsekwencji pominięcie faktu, że decyzja z 24 stycznia 2012 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania pomocy na zalesiania podjęta na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. jest aktem pozbawiającym zdolności wywoływania wyłącznie na przyszłość skutków prawnych decyzji dotychczasowej z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania skarżącym pomocy na zalesianie; 9. nieuwględnienie wiążącej mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 31 marca 2011 r. (wiążącej bezwzględnie zarówno ten organ, jak i organ I instancji), wykluczającej odmienną interpretację w stosunku do poglądu organu wyrażonego w tej decyzji, a mianowicie wykluczającej pogląd wyrażony w skarżonej decyzji, że decyzja z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesienie od samego początku, tj. od 31 maja 2010 r. była i jest nadal nieważna i z obrotu prawnego rzekomo została wyeliminowana z powodu jej nieważności już od chwili jej podjęcia; 10. uchylenie się przez organ administracyjny od oceny czy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej pomoc na zalesianie jest prawnie skuteczne już od dnia przyznania pomocy decyzją z 31 maja 2010 r. (tak jak organ błędnie przyjął), czy jest prawnie skuteczne dopiero od daty uprawomocnienia się decyzji z 24 stycznia 2012 r. (tak jak twierdzą skarżący) z uwagi na obowiązywanie szczególnych unormowań dotyczących powstawania skutków prawnych wszelkich decyzji administracyjnych podejmowanych w wyniku wznowienia postępowań uchylających ostateczne decyzje (eliminujących ostateczne decyzje z obrotu prawnego); 11 .naruszenie art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z 9 maja 2008 r. o ARiMR poprzez dorozumiane wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do unormowań powszechnie obowiązujących w tym znaczeniu, że tworzy szczególną normę kompetencyjną dla organu podejmującego decyzje na podstawie tego przepisu bez żadnych ograniczeń w zakresie obowiązku respektowania ostatecznych decyzji administracyjnych podejmowanych w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w K.p.a.; 12. obrazę art. 73 ust. 4 zdanie 1 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. wskutek jego niezastosowania, pomimo że płatności zostały przyznane wskutek wyłącznie błędnej interpretacji stanu prawnego przez organ przyznający płatności oraz obrazę art. 73 ust. 4 zdanie 2 akapit drugi tego rozporządzenia pomimo braku podstaw faktycznych do jego zastosowania z uwagi na fakt, że błąd nie dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności; 13. naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa wynikającej z art. 8 K.p.a. wyrażające się w wykorzystaniu na niekorzyść skarżących popełnionego przez organ błędu prawnego w interpretacji stanu prawnego skutkującego przyznaniem ostateczną decyzją pomocy na zalesianie, który to błąd organu ukształtował błędną świadomość prawną skarżących bez jakiegokolwiek ich przyczynienia się do powstania błędu. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że decyzja z dnia 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie - ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia 24 stycznia 2012 r., podjętą po wznowieniu postępowania - była przedmiotem dwóch postępowań prowadzonych w trybie K.p.a.: postępowania nieważnościowego, które nie doprowadziło w swoich skutkach prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji na podstawie której została przyznana pomoc na zalesianie oraz postępowania wznowieniowego prowadzącego w swoich skutkach do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 31 maja 2010 r. Błędem organów obu instancji było pominięcie faktu, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania skarżącym pomocy na zalesianie nie nastąpiło w trybie postępowania nieważnościowego przewidzianego w K.p.a., lecz w trybie wszczętego z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Decyzja o anulowaniu numeru identyfikacyjnego nie była natomiast konsekwencją wprowadzenia w błąd organu przez skarżących, lecz była konsekwencją naruszenia prawa przez organ wskutek błędnej interpretacji stanu prawnego obowiązującego w dacie nadania numeru identyfikacyjnego skarżącym i wydania im zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym. Skarżący z tą decyzją zgodzili się, zwłaszcza z jej uzasadnieniem wskazującym wyłącznie na błędy prawne organu popełnione w chwili wydawania zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym. Skarżący nie przyczynili się w jakimkolwiek stopniu do wydania im zaświadczenia niezgodnego z prawem. Zdaniem strony skarżącej stanowisko organu, że nie został dotrzymany warunek konieczny do przyznania pomocy na zalesianie przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. byłoby prawidłowe w przypadku, gdyby decyzja z dnia 18 stycznia 2011 r. wywoła skutki wsteczne poprzedzające wydanie w dniu 31 maja 2010 r. decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie. Decyzja ostateczna o anulowaniu numeru identyfikacyjnego niewątpliwie wyeliminowała z obrotu prawnego numer identyfikacyjny nadany skarżącym. Nie została ona jednak podjęta ani w trybie postępowania nieważnościowego, ani w trybie postępowania wznowieniowego. Czynność materialno-techniczna jaką był wpis w ewidencji producentów wywoływał skutki prawne do dnia uprawomocnienia się decyzji o anulowaniu numeru identyfikacyjnego, a zatem również w dacie podjęcia przyznania pomocy na zalesianie. Ponieważ skarżący nie dopuścili się żadnej nieprawidłowości przed wydaniem im zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2009 r., a także po wydaniu tegoż zaświadczenia, to wyeliminowanie z obrotu prawnego zaświadczenia w okresie obowiązywania ostatecznej decyzji przyznającej pomoc na zalesianie nie może wywoływać skutków wstecznych (może wywoływać jedynie skutki od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 18 stycznia 2011 r.). W ocenie skarżących organ bezzasadnie przyjął, że producentowi zostały wypłacone świadczenia pieniężne bez podstawy prawnej, pomimo że zostały wypłacone w oparciu o ostateczną decyzję z 31 maja 2010 r., która nie będąc decyzją dotkniętą sankcją nieważności wywoływała skutki prawne w dacie jej podjęcia i nie została wyeliminowana z mocą wsteczną z obrotu prawnego z powodu jej nieważności. Błędem organu administracyjnego było nieanalizowanie zasadniczych różnic w skutkach prawnych zachodzących pomiędzy ostatecznymi decyzjami podejmowanymi w trybie nieważnościowym a podejmowanymi w trybie przepisów K.p.a. o wznowieniu postępowania. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania pomocy na zalesienie - podjęta w oparciu o przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8, nie mogła wywołać skutku, który mogłaby wywołać decyzja stwierdzająca nieważność decyzji dotychczasowej. Zdaniem strony skarżącej, skoro zaskarżona decyzja dotyczy płatności po wykonaniu zalesiania, zrealizowanych w dniu 5 lipca 2010 r., to prawnie niedopuszczalne było potraktowanie pobranych w tej dacie płatności jako kwot nienależnie pobranych i żądanie ich zwrotu. Do daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 24 stycznia 2012 r. skarżącym należą się także coroczne płatności z tytułu premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej. Ujemną dla skarżących konsekwencją wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 31 maja 2010 r. może być wyłącznie brak podstaw do wypłacenia corocznie obu premii uregulowanych po uprawomocnieniu się decyzji podjętej 24 stycznia 2012 r. Ponadto, ponieważ decyzja z 18 stycznia 2011 r. o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i odmawiająca jednocześnie wpisu do ewidencji producentów i nadania skarżącym numeru identyfikacyjnego także nie została podjęta na podstawie przepisu art. 156 K.p.a. i tym samym nie ma cech decyzji orzekającej o nieważności decyzji ostatecznej (czynności materialno-technicznej) nadającej skarżącym numer identyfikacyjny, to decyzja z 18 stycznia 2011 r. nie wywołała także skutków wstecznych z mocą sprzed tej daty. W konsekwencji decyzja z 31 maja 2010 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesienie pozostawała i nadal pozostaje w obrocie prawnym do dnia uprawomocnienia się ostatecznej decyzji z 18 stycznia 2011 r. Autor skargi podzielił pogląd, że zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie jej z obrotu prawnego jest prawnie skuteczne. Podniósł, że organ nie oceniając zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 31 maja 2010 r. przyznającej pomoc na zalesianie, powinien ocenić od jakiej daty jest skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji, czy od dnia przyznania pomocy, czy też dopiero od daty uprawomocnienia się decyzji z 24 stycznia 2012 r. Niefortunne jest w tym zakresie powoływanie się przez organ na poglądy NSA wyrażone w wyrokach zapadłych w sprawach sygn. akt II OSK 1865/10 oraz sygn. akt I GSK 2218/06. W oparciu o błędną interpretację wskazanych wyroków NSA, organ bezzasadnie utożsamił rzekomy zakaz oceniania ww. decyzji z zakazem niejako przyjęcia do wiadomości i co z tym wiąże się z nakazem respektowania faktu, że w obiegu prawnym funkcjonują trzy ostateczne decyzje administracyjne, które z istoty rzeczy nie mogą nie wywoływać żadnych skutków prawnych. Skarżący wskazali, że wspólną cechą stanów faktycznych, na których opierał się NSA wydając przywołane w uzasadnieniu decyzji wyroki NSA wydane w sprawach sygn. akt II GSK 822/11 oraz II GSK 307/13 było to, że osoby zaskarżające ostateczne decyzje administracyjne w ogóle nie korzystały z gruntów w datach podejmowania decyzji przyznających płatności na ich rzecz. Przedmiotem interpretacji dokonanej przez NSA nie były zatem sytuacje faktyczno - prawne przewidziane w art. 28 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej stanowiące samodzielną przesłankę ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności jest bowiem zupełnie odmienną przesłanką wydania decyzji na podstawie cyt. ustawy w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Zdaniem strony skarżącej orzecznictwo NSA nie upoważnia do wykładni rozszerzającej treść art. 29 ustawy o ARiMR w ten sposób, że na podstawie tego przepisu organ administracji był uprawniony do pomijania znaczenia prawnego trzech ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w K.p.a. Przepis art. 29 ustawy o ARiMR nie stanowi lex specialis w stosunku do unormowań powszechnie obowiązujących w tym znaczeniu, że nie tworzy szczególnej normy kompetencyjnej dla organu podejmującego decyzje na podstawie tego przepisu bez żadnych ograniczeń w zakresie obowiązku respektowania ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych w trybach nadzwyczajnych. Strona skarżąca podniosła, że obowiązkiem organu, w przypadku gdy organ nie podzielił prezentowanego przez nią poglądu, było rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepis art. 73 ust. 4 zdanie 1 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Organ błędnie zastosował przepis art. 73 ust. 4 zdanie drugie akapit drugi tego rozporządzenia. Źródło błędu (pomyłki) organu pozostawało bowiem wyłącznie w związku z innymi zdarzeniami niż wyczerpujące hipotezę przepisu art. 73 ust. 4 zdanie drugie cyt. rozporządzenia i źródło błędu (pomyłki) organu musi być ocenione poprzez zastosowanie akapitu pierwszego zdania pierwszego ustępu 4 art. 73 wyłączającego bezwzględnie obowiązek zwrotu dokonanej nienależnej płatności w tych przypadkach, gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Organ uznał, że w niniejszej sprawie art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 nie ma zastosowania, bowiem nie było błędu organu polegającego na wyliczeniu kwoty płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Konstatacja ta jest trafna tylko o tyle, o ile organ uznaje za prawidłowe ustalenie faktyczne, że nie było tej kategorii błędu organu (tym samym, że nie było tego rodzaju błędu skarżących). Jest natomiast całkowicie chybiona poprzez całkowite pominięcie obowiązywania i rozstrzygania tej sprawy w oparciu o fakt zaistnienia innego błędu organu (a mianowicie błędu stricte prawnego) unormowanego w ustępie 4 zdanie pierwsze akapit pierwszy art. 73 rozporządzenia nr 796/2004. Organ za wyłączną przyczynę wydania zaskarżonej decyzji przyjął fakt, że skarżący niezgodnie z prawem zostali wpisani do ewidencji producentów, pomijając fakt, że warunek konieczny do przyznania pomocy na zalesianie nie został dotrzymany wskutek naruszającego prawo wydania zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2009 r. nadającego numer identyfikacyjny. Z uzasadnienia decyzji anulującej numer identyfikacyjny wynika, że przy nadaniu przedmiotowego numeru naruszono przepisy ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Organ nie wskazuje, że skarżący mieli wpływ na wydanie na ich wniosek zaświadczenia. Działając w zaufaniu do organu mieli wszelkie podstawy do oceny, że złożony przez nich w dniu 31 lipca 2009 r. wniosek nie jest niezgodny z prawem, z tej tylko przyczyny, że legitymują się zaświadczeniem wydanym im w oparciu o błędną interpretację przepisów prawa przez organ. Taką samą świadomość prawną mieli także w dacie podjęcia decyzji przyznającej pomoc na zalesianie i w dacie otrzymania środków przeznaczonych na ten cel które zgodnie z ich przeznaczeniem wykorzystali. Powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, w szczególności wyrok WSA w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 555/10, autor skargi stwierdził, że wykorzystanie usprawiedliwionego i wywołanego przez sam organ administracji błędu producentów rolnych ubiegających się o środki pomocowe, polegającego na uznaniu spółki cywilnej za takiego producenta, w celu wydania niekorzystnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia pozbawiającego ich nawet możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku, stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa wynikającej z art. 8 K.p.a. Nie można przy tym czynić wspólnikom skutecznego zarzutu, że niejako dali się wprowadzić w błąd, a w konsekwencji w myśl zasady ignorantia iuris nocet powinni mieć świadomość, że spółka cywilna nie może być podmiotem w sprawie. Same organy tkwiły bowiem w takim błędnym przekonaniu i wykorzystanie takiego błędu, usprawiedliwionego i nawet wywołanego przez samą Agencję, w celu wydania niekorzystnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia pozbawiającego ich nawet możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku, stanowiło naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa wynikającej z art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że niniejszej sprawy nie można rozpatrywać w oderwaniu od sprawy, w której Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wydał w dniu 26 czerwca 2014 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 16 maja 2014 r. o ustaleniu producentowi [...] kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne w łącznej wysokosci 152.466 zł. Powyższe przeczy twierdzeniu skarżących, że uzyskanie środków uznanych w niniejszej sprawie za nienależnie pobrane nastąpiło bez winy skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zostały bowiem naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że kwota wypłacona na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] uchylonej, po wznowieniu postępowania ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...], jest płatnością nienależną i czy nie istnieją przesłanki do wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności. Zgodnie z art. 73 ust 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady(WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników Dz. Urz. (WE) z 2004r. nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust 3. Obowiązek zwrotu pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości przewiduje przepis art. 28 ust. 1. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie z którym pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Pomoc pobrana nienależnie została zdefiniowana w art. 28 ust 2 pkt 1- 3 tej ustawy, który stanowi, że jest to w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem; wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji. W sprawie bezspornym jest, że decyzja z dnia [...], wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., na podstawie której przyznano i wypłacono środki finansowe dla producenta [...], została w wyniku postępowania wznowieniowego uchylona ostateczną decyzją z dnia [...] i organ odmówił temu podmiotowi przyznania pomocy na zalesianie. Podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania stanowiła decyzja z [...] o anulowaniu numeru identyfikacyjnego [...] nadanego dla "[...] oraz o odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla tego podmiotu. W ocenie organu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatność na zalesianie daje postawę do uznania, że doszło do nienależnego wypłacenia środków. Stanowisko to należy podzielić. Nie jest zasadny zarzut skarżącej, że wywołany decyzją z dnia 24 stycznia 2012 r., którą organ, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję przyznającą płatność i odmówił producentowi przyznania pomocy na zalesianie skutek ex nunc oznacza brak podstaw do uznania jako nienależnych płatności przyznanych i dokonanych do daty wyeliminowania decyzji z dnia 31 maja 2010 r. Wydając decyzję z dnia 18 stycznia 2011 r. w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej, odmawiając wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla tego podmiotu organ stwierdził, że podmiot [...] już w chwili dokonywania wpisu, nie posiadał uprawnień do otrzymania numeru identyfikacyjnego, a zatem nie powinien był zostać wpisany do ewidencji producentów. Z kolei decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może ograniczać się tylko do uchylenia decyzji dotychczasowej, lecz musi zawierać również nowe rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się zatem, jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Nie jest tym samym uzasadniony pogląd prezentowany w skardze, że uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja dotychczasowa, może mieć skutek wyłącznie na przyszłość. Przyjęcie prezentowanej wykładni uchylenia (np. w wyniku wznowienia postępowania) decyzji ostatecznej, w oparciu o którą wydana była inna decyzja ostateczna, eliminowałoby możliwość zastosowania przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt. 8 K.p.a.(por. wyrok z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt V SA/WA 854/14). Wydanie w wyniku wznowienia postępowania decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu płatności i odmawiającej ich przyznania pozwala na stwierdzenie, że wypłacenie należności nastąpiło bez podstawy prawnej i nakłada na rolnika stosownie do art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności powiększonej o odsetki. Przepis art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 określa przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu (art. 73 ust 4, 5 i 6 rozporządzenia). Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu przez rolnika nienależnie dokonanej płatności, powiększonej o odsetki, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem płatności akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Nie ulega zatem wątpliwości, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga co do zasady spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze: płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie: błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Dokonanie ustaleń, czy nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. art. 73 ust. 4 rozporządzenia jest zatem elementem stanu faktycznego, którego ustalenie stosownie do art. 7 i 77 § 1 K.p.a. jest obowiązkiem organów. Organ dokonując oceny przesłanek wyłączających zwrot nienależnej pobranej płatności uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 73 ust 4 rozporządzenia, przyjmując, że przyczyną dokonania płatności nie była pomyłka organu. Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, pomyłka organu zwalniająca rolnika z obowiązku zwrotu nienależnej płatności ma miejsce w przypadku wyliczenia przez organ kwoty płatności na podstawie błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Stanowisko to nie jest uzasadnione. Przepisy rozporządzenia nr 796/2004 nie definiują pojęcia "pomyłki organu", jednak zawężenie tego pojęcia jedynie do pomyłki rachunkowej w płatności, jak to czyni organ, jest nieuprawnione. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA z 11 października 2013 r. sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 1861/12, że pod pojęciem "pomyłki organu" zawartym w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności. Przepis art. 73 rozporządzenia zatytułowany jest "zwrot nienależnych płatności", dlatego nie można interpretować ust. 4 tego przepisu w oderwaniu od tego. Oznacza powyższe, że organ dokonał wadliwej wykładni art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, a w konsekwencji poza ustaleniami i oceną pozostawił kwestię, czy fakt, że decyzja będąca podstawą płatności została uchylona w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na anulowanie z urzędu nadanego przez organ numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej jako producenta, odmowę jej wpisu do ewidencji producentów i odmowę nadania numeru identyfikacyjnego dla tego podmiotu, winien być oceniony w kategorii pomyłki organu w rozumieniu art. 73 ust 4 akapit pierwszy rozporządzenia. Istotnym jest, co zasadnie eksponują skarżący, że numer identyfikacyjny został nadany przez organ dla producenta [...] na mocy zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2009 r. i jak wynika z uzasadnienia decyzji z 18 stycznia 2011 r., przyczyną jego wyeliminowania były błędy prawne w związku z interpretacją art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Należy podnieść, że w orzecznictwie nie jest kwestionowane uznanie za "pomyłkę właściwego lub innego organu" prowadzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w sposób skutkujący koniecznością stwierdzenia jego nieważności ewentualnie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 594/10, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 511/12, wyrok z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 377/13). Dla orzeczenia obowiązku zwrotu istotne są także ustalenia w zakresie wystąpienia drugiej przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu - możliwość wykrycia błędu przez rolnika. Organ przyjmując, że nie miała miejsce pomyłka organu, bowiem kwota płatności nie została wyliczona na podstawie błędnych stawek lub błędów rachunkowych, nie dokonał analizy oraz nie przeprowadził ustaleń w przedmiocie zaistnienia tej przesłanki. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że ubiegający się o przyznanie płatności ma pełne prawo działać w zaufaniu do organu zajmującego się przyznawaniem różnego rodzaju płatności w sposób profesjonalny, ze znajomością obowiązującego prawa i spoczywającym na nim obowiązku starannego działania i czuwania nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Nie można też stosować surowszych kryteriów przy ocenie możliwości wykrycia błędu przez rolnika niż kryteria przyjęte w stosunku do oceny pomyłki organu. Pogląd ten organ winien wziąć pod uwagę badając zaistnienie tej przesłanki. Podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania płatności było anulowanie wydanego przez upoważniony organ zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2009 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Istotnym jest, że w toczącym się postępowaniu w sprawie przyznania płatności z tytułu zalesiania gruntów wadliwość nadania numeru wadliwość nie została wykryta. Okoliczność dotycząca złożenia przez skarżących dwóch wniosków o przyznanie płatności i wydania decyzji o ustaleniu producentowi [...] kwoty nienależnie pobranych płatności została podniesiona na etapie odpowiedzi na skargę. Należy zauważyć, że argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę, a zatem w piśmie złożonym po zakończeniu postępowania, nie może zastępować argumentacji uzasadnienia decyzji i nie może być przedmiotem kontroli sądu. Organ w odpowiedzi na skargę ma odnieść się do zarzutów skargi a nie uzupełniać uzasadnienia decyzji. Reasumując, organ dokonał wadliwej interpretacji art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, a w konsekwencji dokonał ustaleń stanu faktycznego z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Obowiązkiem organu było dokonanie ustaleń oraz oceny, czy postępowanie organu w zakresie uchylenia decyzji przyznającej płatność w związku z anulowaniem numeru identyfikacyjnego i odmową przyznania płatności może być ocenione w kategorii pomyłki właściwego lub innego organu rozumieniu art. 73 ust 4 rozporządzenia oraz rozważenie czy błąd mógł zostać wykryty przez skarżącego. Rozpoznając ponownie sprawę organ, uwzględniając stanowisko Sądu, przeprowadzi stosowne postępowanie w zakresie istnienia przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie dokonanej płatności i rozważy czy zachodzi możliwość odstąpienia od obowiązku jej zwrotu. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", art. 135 oraz art. 152 ustawy p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.