II SA/Ke 705/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 705/12 oddalającego skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej postanawia: odrzucić wniosek. Wyrokiem z 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 705/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]r. w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W dniu 30 kwietnia 2013 r. [...] Sp. z o.o. w K. jako pełnomocnik Wspólnoty wniosło o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności (por. Dauter B., Komentarz do art. 88 p.p.s.a., (w:) Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Warunki te określa zaś art. 86 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności musi pochodzić od strony postępowania, która czynność tę podjęła po upływie terminu. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, jak również z mocy art. 12 p.p.s.a. uczestnik postępowania, o którym mowa w art. 33 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyło [....] Sp. z o.o. w K. powołując się na uprawnienie do reprezentowania strony, którą jest Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [....]. Uprawnienie to Spółka wywodzi z umowy pisemnej zawartej ze Wspólnotą, której przedmiotem jest wykonywanie przez [....] czynności zwykłego zarządu nieruchomością przy ul. [....] w K., wynikających z ustawy o własności lokali wraz z prawem reprezentowania Zarządu Wspólnoty w stosunkach cywilno-prawnych (do akt złożona została umowa z 4 września 2006r., zaś w piśmie procesowym z 6 grudnia 2012r. wskazuje się na umowę z 2 stycznia 2008r.). Podkreślenia jednak wymaga, że żadna z ww umów ani jakikolwiek przepis prawa nie daje [....] Sp. z o.o. w K. umocowania do występowania w imieniu Wspólnoty przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 35 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (§1). Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego (§2). Przekonanie Spółki o posiadanym przez nią uprawnieniu do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywodzi się prawdopodobnie z tego, że możliwość taką przewiduje art. 87 § 1 kpc, zgodnie z którym w sprawach własności przemysłowej pełnomocnikiem może być osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Przepis ten obowiązuje jednak tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, nie zaś w postępowaniu prowadzonym przed sądem administracyjnym. Uprawnień do reprezentacji Wspólnoty nie daje także przedłożona do akt umowa z 4 września 2006r. oraz umowa nr 613/01/2008 z 2 stycznia 2008r., o jakiej mowa w piśmie z 6 grudnia 2012r. (k. 59) . Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. nr 80 z 2000r., poz. 903 ze zm.) właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Stosownie do art. 18 ust. 2a tej ustawy zmiana ustalonego w tym trybie sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Z kolei według art. 18 ust. 3 powołanej ustawy jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego obowiązują zasady określone w jej rozdziale czwartym. Wśród tych zasad istotne dla rozpoznawanej sprawy są wynikające z art. 20 i 21 ustawy o własności lokali. Zgodnie z tymi przepisami jeżeli lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (art. 20 ust. 1). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1). Jeżeli jest kilkuosobowy, to oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (art. 21 ust. 2). Przepisy zawarte w ustawie o własności lokali, dotyczące zarządu nieruchomością wspólną i reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej, będącej jednostką organizacyjną odrębną od właścicieli lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości, ale nieposiadającą osobowości prawnej (art. 6 ustawy o własności lokali), wywołują rozbieżności interpretacyjne. Nie ulega jednak wątpliwości, że wspólnota mieszkaniowa, jako jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie (art. 38 k.c. w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a.). Z porównania art. 18, art. 20, art. 21 oraz art. 33 ustawy o własności lokali, a zwłaszcza art. 18 ust. 3 tej ustawy wynika, że sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej może być określony na dwa wyłączające się sposoby (nie licząc trzeciego – przymusowego zarządu przewidzianego w art. 26 ustawy o własności lokali): - w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali lub w później zawartej umowie w formie aktu notarialnego lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza albo, gdy w tych umowach i uchwale sposobu zarządu się nie ureguluje, - według zasad ustawowych określonych w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali, w szczególności w jej art. 20 i 21. Na to, że ustanowienie zarządcy w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali wyklucza możliwość ustanowienia zarządu według jej art. 20 oraz że taki zarządca reprezentuje wspólnotę, wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 września 2005r. w sprawie o sygnaturze akt III CZP 62/05. Jednakże w orzecznictwie nie wypracowano jednolitego stanowiska dotyczącego tego czy w razie powierzenia zarządu w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali osobie fizycznej lub prawnej osoba ta z mocy prawa, na podstawie wynikającego z art. 33 powołanej ustawy odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału czwartego ustawy, upoważniona jest do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej. W tej mierze można się odwołać do uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r. w sprawie III CZP 129/2008 r. Rozstrzyganie tego zagadnienia nie jest jednak konieczne w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż ani skarżąca Wspólnota ani [....] sp. z o.o. w K. nie wykazały, aby sposób zarządu nieruchomością wspólną został określony w trybie art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali, a więc w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali, w później zawartej umowie w formie aktu notarialnego lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, czego przykładem jest powołana uchwała SN, że zarządca może reprezentować wspólnotę tylko wtedy, gdy wynika to z umowy zawartej w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, czyli w formie aktu notarialnego lub uchwały podjętej w trybie art. 18 ust. 2a tej ustawy, a więc zaprotokołowanej przez notariusza. Jeżeli umowy lub protokołu w tych szczególnych formach nie ma – tak jak w niniejszej sprawie - to obowiązują zasady określone w art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali, a więc wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana przez zarząd wybrany przez właścicieli lokali (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1978/09, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że zarządzeniem z 29 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał zarząd skarżącej Wspólnoty do złożenia dokumentów wykazujących umocowanie do jej reprezentowania przez ww. spółkę pouczając równocześnie o treści art. 35 p.p.s.a. Pomimo doręczenia wezwania w dniu 3 grudnia 2012 r. dokumenty te nie zostały złożone. W związku z powyższym należało uznać, że wniosek [....] Sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na mocy art. 88 p.p.s.a. Został bowiem złożony przez podmiot nie mający uprawnienia do reprezentowania strony postępowania sądowoadministracyjnego, jaką jest w niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [....] w K.