II SA/Ke 714/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich we wznowionym postępowaniu I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku J.T. o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 151 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 i art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia 13 listopada 2006r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 23 maja 2007r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił J.T. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 7 września 2007r. (sygn. akt II SA/Ke 389/07) oddalił skargę J.T., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009r. (sygn. akt II OSK 1902/07) oddalił skargę kasacyjną J.T.. W lutym 2013r. J.T. złożył wniosek o wznowienie postępowania ze względu na fakt, że wyszedł na jaw nowy dowód nieznany organowi wydającemu decyzję, którego nie mógł powołać w toku postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), załączając do wniosku oświadczenie S. S. Organ postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...]. odmówił uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanych uprawnień. Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 listopada 2013r. (sygn. akt II SA/Ke 749/13) oddalił skargę J.T.. W styczniu 2014r. J.T. złożył ponownie wniosek o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedkładając oświadczenie E. B. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014r. organ wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 23 maja 2014r. Rozpoznając odwołanie J.T. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że jako nowy dowód w sprawie J.T. przedstawił oświadczenie E. B., którego organ przesłuchał w charakterze świadka. W trakcie przesłuchania świadek ten zeznał, że nie pamięta osób, z którymi działał w konspiracji, nie pamięta kiedy miał kontakt z wnioskodawcą i nie pamięta samego sporządzenia oświadczenia dla J.T.. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że wobec okoliczności, że świadek w toku przesłuchania podważył swoje wcześniejsze oświadczenie w sprawie, które było przesłanką wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 23 maja 2007r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia [...] wniósł J.T., domagając się jej zmiany poprzez przyznanie mu uprawnień kombatanckich od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie uprawnień, tj. od 2006r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o przesłuchanie w charakterze świadka S. K na okoliczność jego udziału, jako łącznika w walce w R. dnia 28 sierpnia 1944r. i B. dnia 27 października 1944r. W uzasadnieniu skarżący zarzucił błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez niezasadne i przekraczające zakres swobodnej oceny dowodów uznanie, że zeznania świadka E. B. w połączeniu z innymi zeznaniami złożonymi w sprawie nie zasługują na wiarygodność. Skarżący podał, że jego służba w oddziale "D." została udowodniona za pomocą oświadczeń członków Armii Krajowej złożonych do akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jak również za pomocą zeznań świadka S. S., który potwierdził, przedtem bezpodstawnie uznane za niewiarygodne oświadczenie kombatantów o pełnionej służbie w Oddziale "D.". W toku obecnego postępowania potwierdziło te okoliczności oświadczenie świadka E.B.. Zdaniem skarżącego, Szef Urzędu dowolnie odmówił wiarygodności całości zeznań E.B.. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że z biegiem lat szczegóły zdarzeń ulegają zatarciu, trudno oczekiwać od człowieka starego, by pamiętał czas zdarzeń z dokładnością do dnia. Ponadto skarżący podał, że pełnił pełnoprawną służbę członka Armii Krajowej, organ nie wziął pod uwagę, że w warunkach polowych walki partyzanckiej nie prowadzono jej zgodnie ze sformalizowanymi zasadami. Bezsprzeczny jest udział skarżącego w walkach i działalność w oddziale partyzanckim Armii Krajowej, w czasie której skarżący podlegał normalnym rygorom dyscypliny wojskowej i ryzykował własnym życiem. Skarżący podkreślił, że jest osobą starą i schorowaną, niepełnosprawną w stopniu znacznym, nie ma pieniędzy na wykupienie leków i żywności, żyje w nędzy. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja wydana po wznowieniu postępowania w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. OPS 11/02, Prok. i Pr. 2003/2/46). Sąd, dokonując kontroli legalności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu oceniał, czy została ona wydana zgodnie z przepisem art. 151 k.p.a. Ponadto miał na uwadze, że wznowione postępowanie dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny, których ocena prawna jest wiążąca (art. 170 p.p.s.a.). Sądy orzekające w postępowaniu zwykłym, w którym wydana była decyzja, której zmiany domaga się skarżący we wznowionym obecnie postępowaniu, orzekły, że w świetle założeń organizacyjnych Armii Krajowej 11-letnie dziecko (w takim wieku był w czasie wojny skarżący) nie mogło być jej zaprzysiężonym członkiem i wykonywać działalności o charakterze służby. W ocenie Sądu, kontrolującego decyzję wydaną w trybie zwykłym, organ w sposób wnikliwy odniósł się do całości materiału dowodowego, logicznie uzasadniając odmowę wiary twierdzeniom skarżącego oraz mającym je wspierać oświadczeniom S. K. i I. K. W niniejszym postępowaniu skarżący powołuje się ponownie na oświadczenia tych osób, domagając się przesłuchania przed Sądem w charakterze świadka S. K. Sąd odmówił przeprowadzenia tego dowodu na rozprawie, z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i to w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że zeznania S. K. bały już były poddane analizie w postępowaniu zwykły, w którym Sąd stwierdził, że organ poddał je wszechstronnej analizie i po ich zweryfikowaniu z aktami świadków, znajdującymi się w archiwum, władny był odmówić im wiary. Organ nie poprzestał jedynie na krytycznej ocenie oświadczeń świadków, lecz podjął kroki celem ustalenia, czy w sprawie nie zaszedł szczególny wyjątek od zasady obowiązującej w Armii Krajowej, usprawiedliwiający przyjęcie do organizacji osoby w tak bardzo młodym wieku. Ustalono mianowicie w tej sprawie, że ogólna sytuacja oddziału w okresie, w którym służyć w nim miał skarżący wykazała, że sytuacja kadrowa oddziału była dobra i nie było potrzeby uciekania się do wcielania do organizacji osób małoletnich, oddział miał również łącznika, którym była 21-letnia osoba i trudno przyjąć, by w tej sytuacji konieczna była pomoc 11-letniego dziecka. Te ustalenia i ocena sądu są wiążące w sprawie niniejszej. Nie zostały one podważone w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia 9 maja 2014r. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), tzn. ujawnienia nowego dowodu na okoliczność złożenia przysięgi wojskowej przed I.P., pseudonim "D.", która to okoliczność istotna dla sprawy była nieznana organowi, Sąd podzielił stanowisko organu orzekającego, że przesłanka ta nie zachodzi, wobec czego brak było podstaw do uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 p.p.s.a. decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Należy podkreślić, że okoliczność złożenia przez skarżącego przysięgi przed I. P., pseudonim "D." występowała już w oświadczeniach skarżącego oraz świadków, których zeznania były oceniane w postępowaniu zwykłym. Wynikiem tej oceny było uznanie, że wobec braku przekonywujących dowodów, że skarżący wbrew ogólnym zasadom organizacji Armii Krajowej został zaprzysiężony na jej członka, a następnie w niej służył – decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich była zasadna. Skarżący usiłował we wznowionym obecnie postępowaniu wykazać fakt zaprzysiężenia zeznaniami świadka E.B.. Szef Urzędu jednak prawidłowo uznał, że na podstawie zeznań E.B. nie można takiej okoliczności wywieść. E.B., pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań podał w dniu 5 maja 2014r., że nie pamięta żadnych okoliczności związanych z działalnością konspiracyjną skarżącego, a także nie pamięta spisywania oświadczenia z dnia 16 grudnia 2013r., załączonego do wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Należy zauważyć, że oświadczenie to zostało napisane przez inną osobę, a podpisane przez E. B., który swoimi zeznaniami podważył wiarygodność oświadczenia z dnia 16 grudnia 2013r.. Słusznie zauważył skarżący, że upływ lat ma wpływ na pamięć osób starszych, jednak to nie może zwolnić skarżącego od udowodnienia prowadzenia działalności kombatanckiej w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich dopiero w 2006r., tj. ponad 60 lat od mających rzekomo mieć miejsce zdarzeń. W tej sytuacji wskazany przez skarżącego dowód, który był jedyną przesłanką wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może, jak słusznie uznał organ, stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 23 maja 2007r. Nie można także podzielić wyrażonego w skardze stanowiska, że za pomocą zeznań świadka S.S. została udowodniona służba J.T. w oddziale "D.". Wynika to z decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 czerwca 2013r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia 10 lipca 2013r., od której skarga J.T. została oddalona wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 27 listopada 2013r. Podkreślono wówczas we wznowionym postępowaniu, że S. S. nie potwierdził, że skarżący był zaprzysiężonym żołnierzem AK, lecz wskazał jedynie na prowadzoną przez niego działalność pomocniczą. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów postępowania, prawidłowo także zastosował przepis art. 151 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a ponieważ brak jest także w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.