II SA/Ke 722/14

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 7 października 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Z.S. złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie wykazał żadnego dochodu ani majątku, utrzymuje się z doraźnej pomocy osób trzecich. Skarżący jest niepełnosprawny, niezdoilny doi pracy, cierpi ma mna chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, co potwierdzają dołączone do wniosku zaświadczenia. Z akt administracyjnych oraz formularza PPF złożonego do akt sygn. II SA/Ke 429/14 wynika, że Z.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką M. S. osiągającą z prac dorywczych miesięczny dochód w wysokości 1200 zł i żoną G. S. pobierającą rentę w wysokości 787,99 zł zł miesięcznie. Wszyscy troje mieszkają w mieszkaniu lokatorskim wielkości 48 m² w K. W toku postępowania administracyjnego pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ustalili, że Z.S. wspólnie z córką i żoną prowadzi handel w sklepie przy ul. C. Ponadto ustalono, iż Z.S. prowadził działalność gospodarczą - sprzedaż żywności i wyrobów tytoniowych - od 12 października 2010r. do 17 stycznia 2013r. Działalność została wyrejestrowana 18 stycznia 2013r. Po tym czasie Z.S. nie był zarejestrowany w Miejskim Urzędzie Pracy. Jednocześnie od 2 stycznia 2013r działalność o tym samym charakterze zarejestrowała żona G. Ponadto skarżący jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przy świadczeniu żony. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpoznawanej sprawie po pierwsze, należy poinformować w trybie art. 6 p.p.s.a., że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku stałego. Zatem skarga Z.S. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat. Po drugie, wniosek o ustanowienie adwokata podlega oddaleniu. Należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać go ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru. Informacje dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego podane w formularzu PPF są niekompletne i pozostają w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy oraz formularzem PPF złożonym do akt sygn. II SA/Ke 429/14. Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonka, rodzeństwo lub dorosłe dzieci i wnuki. W większości spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wydaje wyrok albo postanowienie kończące po przeprowadzeniu jednej rozprawy sądowej. Należy podkreślić, że skarga została sporządzona w sposób prawidłowy z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że skarżący bardzo dobrze zna obowiązujące przepisy albo korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, a zatem zbędny jest adwokat z urzędu. Ponadto z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Z.S. nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów. Ponadto Z.S. pełnił funkcję pełnomocnika swojej córki M. S. postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie sygn. akt II SA/Ke 636/11 oraz w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budowy pawilonu handlowego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 239 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.