II SA/Ke 724/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] roku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nie stwierdzającej u K. K. choroby zawodowej, tj. nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – raka płuc wymienionego w poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, że decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] doręczono B. K. w dniu 16 sierpnia 2011 r. W dniu 31 sierpnia 2011 r., a więc 15 dni od daty doręczenia decyzji, B. K. złożyła osobiście odwołanie od tej decyzji. Pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji, strona nie wniosła odwołania w 14-dniowym terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, który upłynął w dniu 30 sierpnia 2011 r. B. K. nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, jak również nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania, ale musi wydać postanowienie zgodne z art. 134 kpa, który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. W nazwanej "odwołaniem od decyzji" skardze na to postanowienie skierowanej do WSA , B. K. nie zgodziła się z orzeczeniem wydanym przez jednostki orzecznicze wyrażającym negatywną opinię o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jej zmarłego męża K. K. W jej ocenie choroba męża, a w konsekwencji jego śmierć zostały bezspornie spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w jego środowisku pracy, które są określone w wykazie chorób zawodowych. Wniosła też o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w całości. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł jej o oddalenie podtrzymując w całości wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie należy zauważyć, że wbrew tytułowi pisma B. K. datowanego na dzień 17 października 2011 r., wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie, nie mogło być wątpliwości co do tego, że było ono skargą na postanowienie ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Z treści tego pisma wynika jednoznacznie, że B. K. zakwestionowała zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie wskazanego organu II instancji, podpisane przez wymienioną przez stronę z nazwiska Zastępcę Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego A.S. W sprawie nie zostało natomiast wydane przez ten organ żadne inne rozstrzygnięcie, niż w/w postanowienie z dnia [...] r., a w szczególności nie została wydana żadna decyzja, o której strona pisze w swym piśmie. Analiza akt sprawy administracyjnej poddanej pod osąd wojewódzkiego sądu administracyjnego wskazuje, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny naruszył przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Organ ten wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 64 § 2 kpa, który to przepis ma zastosowanie w postępowaniu przed organem odwoławczym w sprawach nieuregulowanych odmiennie przepisami o postępowaniu drugoinstancyjnym, nie zastosował dyspozycji tego przepisu nakazującego wezwanie wnoszącego podanie (którym jest również odwołanie), do usunięcia braków. Jednym z podstawowych wymogów podania wniesionego pisemnie, jest zgodnie z art. 63 § 3 kpa podpisanie go przez wnoszącego. Tymczasem znajdujące się w aktach administracyjnych pismo B. K. skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego kwestionujące decyzję organu I instancji z dnia [...] – nie zawiera podpisu strony, czego nie dostrzegł ani organ I instancji, za pośrednictwem którego odwołanie to zostało wniesione, ani też organ II instancji. Oceniając tę sytuację z punktu widzenia wymaganego prawem zachowania organów administracji należy zauważyć, że przepis art. 64 k.p.a. jest przepisem regulującym postępowanie przed organem pierwszej instancji, a przepisy regulujące to postępowanie mogą mieć zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych odmiennie przepisami o postępowaniu drugoinstancyjnym (rozdział 10 Działu II k.p.a.). Skoro ta kwestia została uregulowana w art. 134 k.p.a. odmiennie (nieuzupełnienie braków odwołania w terminie skutkuje niedopuszczalnością odwołania), to zgodnie z regułą wykładni lex specialis derogat legi generali należało przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym art. 64 k.p.a. nie ma zastosowania. Jeżeli strona nie uzupełni braków formalnych podania w wyznaczonym przez organ I instancji terminie, organ ten ma obowiązek przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu stosownie do postanowień zawartych w art. 133 k.p.a. Ten zaś obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania stosownie do postanowień art. 134 k.p.a (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., I OSK 135/10, Lex 595093). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po przedstawieniu mu akt z niepodpisanym odwołaniem B. K., miał obowiązek w pierwszym rzędzie, wezwać ją do usunięcia tego braku odwołania, stosują art. 64 § 2 w zw. z art. 140 kpa, ale pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania. Kwestia wzywania strony do usunięcia braków odwołania nie została bowiem uregulowana szczególnie w przepisach o postępowaniu odwoławczym, co nakazywało organowi II instancji sięgnięcie do dyspozycji art. 64 § 3 kpa, a zagadnienie skutków nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków odwołania zostało szczególnie i odmiennie niż o tym stanowi art. 64 § 2 in fine kpa. uregulowane w art. 134 kpa, co determinowało rygor wezwania. Niezastosowanie przez organ II instancji wskazanych przepisów spowodowało przedwczesne stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co mogło ewentualnie nastąpić dopiero po usunięcia jego braku polegającego na niepodpisaniu odwołania. Tylko bowiem nieobarczone brakami odwołanie może być przedmiotem oceny organu odwoławczego z punktu widzenia zachowania, bądź uchybienia terminu do jego wniesienia. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w razie nieuzupełnienia przez stronę braku jej odwołania w zakreślonym terminie, organ odwoławczy będzie musiał stwierdzić jego niedopuszczalność, a nie uchybienie terminu do jego wniesienia. Rozstrzygnięcie organu ograniczające się do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a także przedstawiona wyżej wykładnia prawa powodują, że nie było możliwe odniesienie się przez Sąd do wywodów skargi ograniczających się do kwestionowania odmowy stwierdzenia u K. K. choroby zawodowej, orzeczonej przez organ I instancji. Jego decyzja nie była bowiem przedmiotem zaskarżenia do WSA . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.