II SA/Ke 726/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], znak [...], po rozpoznaniu odwołania M.P. od decyzji wydanej z up. Burmistrza Sandomierza z dnia 22 maja 2012 r. znak:ŚR.524.51.2012. odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że ojciec wnioskodawcy B. P. posiada orzeczenie z dnia [...] wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Nadal jednak pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy w Urzędzie Skarbowym w S. Dalej organ odwoławczy cytując art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych podkreślił, że celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem lub niepełnosprawną osobą dorosłą. Oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne nie stanowi rekompensaty za sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Przedmiotowe świadczenie jest formą wsparcia dla osób, które muszą zrezygnować z zatrudnienia albowiem zakres obowiązków związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną jest tak duży, że wyklucza możliwość wykonywania pracy zarobkowej, a tym samym uzyskiwania środków utrzymania. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że opieka i pomoc jaką M.P. świadczy na rzecz ojca nie wyklucza możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia. Osoba niepełnosprawna pracuje bowiem zawodowo w pełnym wymiarze czasu pracy. Przebywa zatem poza domem ponad 8 godzin. Nawet zatem jeżeli M.P. pomaga ojcu w codziennych czynnościach, robi zakupy lub sprząta, a także zawozi do pracy lub lekarza, nie wykracza to poza podstawowe czynności i obowiązki dnia codziennego, które wykonują wszyscy członkowie rodzin, także ci pracujący. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.P. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Podniósł, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego, gdyż nie zwrócił uwagi na to, że w celu opieki nad ojcem zrezygnował on z ubezpieczenia w KRUS oraz, że razem z nim zamieszkał. Podkreślił, że nie może podjąć zatrudnienia, gdyż ojciec ma kilka ciężkich schorzeń m.in. cukrzycę insulinozależną i dlatego musi mieć przygotowane posiłki z dużą ilością warzyw codziennie o stałej porze tj. po przyjściu z pracy. Ponadto odwozi ojca do pracy, robi zakupy, sprząta, prasuje, pierze oraz wykonuje wiele innych drobnych spraw. Dodał, że ojciec w pracy pozostaje pod opieką współpracownika, który w nagłych sytuacjach może wezwać pomoc oraz, że przedmiotem niniejszego postępowania winno być zbadanie jaką pracę mógłby wykonywać, gdyby nie choroba ojca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art.17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006.139.992 ze zm.) zgodnie, z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powyższego przepisu wynika więc, że realizacja celu jakim jest sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności jest możliwa tylko w przypadku niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna. Ponadto niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia, musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia ma charakter stały lub długotrwały. W konsekwencji więc przepis ten należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres czynności związanych ze sprawowaną opieką, z uwagi m.in. na stan zdrowia osoby niepełnosprawnej, wyklucza jakiekolwiek zatrudnienie. Natomiast regulacja ta nie powinna mieć zastosowania w sytuacji, w której konieczność sprawowania opieki nie koliduje z aktywnością zawodową. Mając powyższe na uwadze zgodzić należy się z organami rozstrzygającymi sprawę, że skarżący nie spełnia przesłanki braku możliwości podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym ojcem, ponieważ zakres sprawowanej przez niego opieki nie wyklucza możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Ojciec skarżącego zatrudniony jest na umowę o pracę w urzędzie skarbowym i wykonuje ją w pełnym wymiarze czasu pracy, co oznacza, że w czasie pobytu w pracy nie wymaga sprawowania stałej opieki. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, w tym z treści samej skargi, sprawowanie opieki przez skarżącego obejmuje dbałość o zapewnienie ojcu podstawowych potrzeb życiowych takich jak gotowanie, zakupy, prasowanie, pranie, czy utrzymanie porządku w mieszkaniu. Nie można nie zauważyć, że tak określony zakres opieki ogranicza się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy, na przykład popołudniami. Codzienne obowiązki domowe, do których należy zaliczyć wymienione w skardze czynności, są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Konieczność podejmowania takich czynności nie może zatem zostać uznana za uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje również przyznana w skardze okoliczność, że ojciec skarżącego przez znaczną część dnia pozostaje pod opieką pracodawcy, który w nagłych sytuacjach może wezwać pomoc. Reasumując więc skarżący nie może zostać uznany za osobę nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie są trafne. Sprawa została należycie wyjaśniona i do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy właściwie zastosowały przepisy prawa. Również uzasadnienia decyzji organów administracji zostały sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.