II SA/Ke 74/26
PostanowienieWSA w Kielcach2026-04-15
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał naruszenie swojego interesu prawnego uchwałą zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniałoby merytoryczne rozpoznanie skargi?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego naruszyła jego interes prawny. Skarżący nie udowodnił, że uchwała z 2013 roku wprowadziła dodatkowe ograniczenia dla jego działki w stosunku do wcześniejszych ustaleń planu z 2011 roku, które już ograniczały prawo zabudowy. Brak wykazanego naruszenia interesu prawnego skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z 2013 r. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego i Konstytucji RP, w tym zasady proporcjonalności i równości. Skarżący twierdził, że jego działka została nieproporcjonalnie ograniczona w prawie zabudowy. Organ administracji w odpowiedzi przyznał, że doszło do przekroczenia władztwa planistycznego. Sąd rozpoznał skargę, ale ostatecznie ją odrzucił.Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu J. R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na rozprawie skargi J. R. na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z dnia 19 kwietnia 2013 r. Nr XXI/124/2013 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu J. R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
W dniu 19 kwietnia 2013 r. Rada Gminy Wilczyce, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), dalej jako "u.p.z.p.", podjęła uchwałę Nr XXI/124/2013 w sprawie zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy, uchwalonego uchwałą Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2012 r. poz. 82).
Skargę na powyższą uchwałę w piśmie z 7 stycznia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. R. – w zakresie dotyczącym uregulowań planistycznych oznaczonych jako 58 RZ - tereny upraw rolniczych oraz 16 KDZ na działce o nr ewid. [...] położonej w Wilczycach, domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały i zarzucając naruszenie przepisów art. 20 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 2 pkt 9, art. 1 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP poprzez nieuwzlędnienie, że przy przyjmowaniu planu miejscowego istotnie naruszone zostały zasady jego sporządzania poprzez:
- uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dla celów kształtowania polityki przestrzennej, o czym stanowi art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 3 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ale w celu zablokowania zamierzeń inwestycyjnych, w tym budowlanych,
- naruszenie własności prywatnej (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.), jak i potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.), jak również nierozważenie (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.), ponieważ interesowi skarżących został przeciwstawiony nieaktualny interes publiczny, niezgodny z pozostałym obszarem sąsiedzkim,
- naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ze względu na brak jakiegokolwiek uzasadnienia planistycznych ograniczeń.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stosując oznaczenie 58RZ - tereny upraw rolniczych dotyczących działki nr ewid. [...] położonej w Wilczycach, w tym ograniczenie prawa własności poprzez oznaczenie terenów ww. działki jako teren upraw rolniczych bez prawa zabudowy, Rada Gminy przekroczyła zasadę proporcjonalności. Tereny te znajdują się w bliskim sąsiedztwie działek o zupełnie innym przeznaczeniu, zostały de facto wyrwane z układu urbanistycznego, bez jakichkolwiek argumentów rzeczywistego zagospodarowania. W ocenie skarżącego przyjęte przez Radę Gminy środki są rażąco nieproporcjonalne do osiągnięcia powyższego celu, co powoduje przekroczenie władztwa planistycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie w całości. Zgodził się ze skarżącym, że w przypadku wskazanej w skardze działki doszło do przekroczenia przez Gminę Wilczyce przysługującego jej władztwa planistycznego. Tereny te są w bliskim sąsiedztwie działek o zupełnie innym przeznaczeniu, co uzasadnia przyjęcie, że zostały wyrwane z istniejącego układu urbanistycznego bez argumentów rzeczywistego zagospodarowania. Nadto ochrona tego terenu przed zabudową poprzez wprowadzenie całkowitego zakazu zabudowy, w tym zabudowy siedliskowej, nie jest proporcjonalna do pozostałego obszaru intensywnej zabudowy już istniejącej. Zakaz zabudowy nie może być traktowany jako środek racjonalny i niezbędny, a przy tym najmniej uciążliwy, służący osiągnięciu celu planistycznego.
W piśmie procesowym z 18 lutego 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Dodatkowo przytoczył ustalenia dla terenów oznaczonych w planie symbolem 58RZ zawarte w § 193 zaskarżonej uchwały podkreślając, że plan wprowadza dla działki nr ewid. [...] ograniczenia prawa własności dalej idące niż te, przewidziane w przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Wilczyce z dnia 19 kwietnia 2013 r. Nr XXI/124/2013 w sprawie zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy, uchwalonego uchwałą Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2012 r. poz. 82), zwana też dalej "m.p.z.p. z 2013 r.".
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest art.101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., stanowił że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935).
A zatem podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę w oparciu o ten przepis szczególny może więc wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem. Brak zaś naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia składającego skargę obliguje sąd w takim przypadku do odrzucenia skargi. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet wywodzona przez skarżącego sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi nie tylko wskazać na normę prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny, ale również wykazać, że zaskarżony akt organu gminy wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Dopiero ustalenie, że skarżący podmiot posiada w tym względzie legitymację do wniesienia skargi, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 457/16). Należy przy tym podkreślić, że do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na podstawie 101 ust. 1 u.s.g., nie wystarcza posiadanie interesu prawnego. Jak już wyżej wskazano, z przepisu tego wynika, że interes prawny musi być naruszony, co powinien wykazać skarżący. W przeciwnym przypadku sąd skargę odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
W rozpatrywanym przypadku kwestionowane przeznaczenie działki objętej skargą, tj. nr ewid. [...] położonej w Wilczycach, zostało ustalone w zmienianej zaskarżonym aktem uchwale Rady Gminy Wilczyce Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r., co do której skarga podlega odrębnemu rozpatrzeniu przez tut. Sąd. Z kolei zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała zmieniająca z 19 kwietnia 2013 r. ma ograniczony zakres, opisany w jej części tekstowej i graficznej. W sposób ogólny zakres zmiany planu określono w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, z którego wynika (pkt 1), że zmiany w części tekstowej dotyczą wprowadzenia dla obszarów objętych zmianą zapisów ogólnych dopuszczających realizację planowanego przesyłowego gazociągu wysokoprężnego DN500 relacji Sandomierz - Ostrowiec Świętokrzyski wraz z obiektami, urządzeniami i infrastrukturą techniczną w tym światłowodem, nowych udokumentowanych złóż piasków i kruszyw naturalnych, układu komunikacyjnego obsługującego projektowane tereny pod zainwestowanie oraz nowych terenów wraz z ustaleniami szczegółowymi, w obrębach poszczególnych miejscowości. Dla sołectwa Wilczyce zmiany planu określają załączniki nr 12 i 13.
Skarżący wywiódł, że interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] wynika z przysługującego mu prawa własności do tej działki, a naruszenie tego interesu polega na pozbawieniu go prawa jej zabudowy. Zarówno treść skargi jak również pismo procesowe z 7 stycznia 2026 r. nie wskazują, aby zaskarżoną uchwałą doszło do zmiany ustaleń dotyczących działki nr ewid. [...], o jakich mówi skarżący, w zakresie terenów oznaczonych symbolem 58RZ. Na użytek swojej argumentacji przytacza on bowiem wyłącznie § 193 m.p.z.p. w wersji na datę jego uchwalenia tj. 14 listopada 2011 r., kiedy to teren działki nr ewid. [...] został oznaczony symbolem 58RZ jako: a) tereny upraw rolniczych b) tereny łąk i pastwisk, na których ustanowiono zakaz zabudowy (czyli wszelkiej zabudowy). Skoro nie doszło do wykazania, że uchwała Nr XXI/124/2013 Rady Gminy Wilczyce z dnia 19 kwietnia 2013 r. w sprawie zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wlilczyce w granicach Sołectw gminy wprowadziła dodatkowe ograniczenia własności na terenie oznaczonym symbolem 58RZ to należy uznać, że nie narusza ona interesu prawnego skarżącego. W tej sytuacji należało przyjąć, że skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego postanowieniami zaskarżonej uchwały, w związku z czym skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło