II SA/Ke 740/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-15

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, utworzona przez gminę, może być uznana za jednostkę organizacyjną gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Jednostką organizacyjną gminy może być spółka prawa handlowego, w tym spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, utworzona na podstawie przepisów ustawy o gospodarce komunalnej. Taka spółka funkcjonuje na zasadach Kodeksu Spółek Handlowych, z uwzględnieniem szczególnych przepisów ustawy o gospodarce komunalnej. Uchwała rady gminy wymieniająca taką spółkę jako jednostkę organizacyjną nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej we Włoszczowie, która w statucie gminy wymieniała Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółkę z o.o. jako jednostkę organizacyjną gminy. Prokurator zarzucił naruszenie Kodeksu Spółek Handlowych i aktu notarialnego powołującego spółkę do życia, twierdząc, że spółka ta, posiadając odrębne władze i budżet, nie może być jednostką organizacyjną gminy. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że spółka z 100% udziałem gminy jest gminną osobą prawną i jednostką organizacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 740/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej we Włoszczowie z dnia 16 czerwca 2003 r. numer VI/52/03 w przedmiocie : utworzenia jednostek organizacyjnych gminy oddala skargę. II SA/Ke 740/05 U Z A S A D N I E N I E Uchwałą nr VI/52/03 z dnia 16 czerwca 2003 r. Rada Miejska we Włoszczowie uchwaliła Statut Gminy Włoszczowa. W § 10 tego statutu znalazł się zapis, iż w celu realizacji określonych zadań Gmina tworzy samorządowe jednostki organizacyjne, które mogą stanowić: 1. jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej 2. gminne osoby prawne. W wykazie jednostek organizacyjnych stanowiących załącznik do statutu znalazło się między innymi Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we W.. Skargę od tej uchwały - w części wskazującej w załączniku Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie jako jednostkę organizacyjną Gminy Włoszczowa - złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie Ośrodek Zamiejscowy we Włoszczowe ( obecnie - co wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie przed Sądem -samodzielnej już jednostki Prokuratury Rejonowej we Włoszczowie ). Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale obrazę art. 1 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych oraz postanowień aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 1997 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części tj. w pkt 10 załącznika nr 4. W uzasadnieniu swojej skargi Prokurator podniósł, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie powstało na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 5 grudnia 1997 r. z przekształcenia Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej we Włoszczowie. Jest to spółka zarejestrowana w sądzie, mająca odrębne władze i samodzielny budżet nie związany z budżetem Gminy Włoszczowa. Dlatego zaliczenie tego przedsiębiorstwa w poczet jednostek organizacyjnych Gminy jest niezgodne z treścią aktu notarialnego powołującego do życia spółkę oraz z art. 1 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych, regulującego status spółek prawa handlowego. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska we Włoszczowie wniosła o jej oddalenie podnosząc, że regulacja zawarta w § 2 Statutu oraz umieszczenie w wykazie jednostek organizacyjnych gminy Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółki z o.o. we Włoszczowie nie powoduje sprzeczności, przeciwieństwa bądź niezgodności prakseologicznej z art. 1 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych ze względu na brak jakiegokolwiek wspólnego zakresu zastosowania. Zaskarżona regulacja nie ustanawia bowiem nowych norm dotyczących tworzenia, organizacji, funkcjonowania, rozwiązywania, łączenia, podziału i przekształcenia spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Podważenie faktu, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ze 100% udziałem jednostki samorządu terytorialnego nie jest gminną osobą prawną wymaga zakwestionowania nie tyle statutu gminy, co ustaw o samorządzie gminnym oraz o gospodarce komunalnej. Z tych względów Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie jest od strony strukturalnej gminną jednostką organizacyjną - gminną osobą prawną, od strony funkcjonalnej zaś - podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na terenie gminy i wykonującym zadania należące do zakresu działania gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Problem występujący w sprawie ma charakter wyłącznie prawny i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy jednostką organizacyjną gminy może być spółka prawa handlowego, funkcjonująca na zasadach określonych w Kodeksie Spółek Handlowych. Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591ze zm.), w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Zadania te - polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty - określone zostały szczegółowo w art. 7 ust. 1 ustawy. Zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, określa zaś ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ( Dz.U. z 1997 r., nr 9, poz. 43). Przepis art. 2 tej ustawy stanowi, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach: zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Spółkom tym poświęcony jest rozdział 3 tej ustawy, gdzie w art. 9 ustawodawca przewidział możliwość tworzenia przez jednostki samorządu terytorialnego spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółek akcyjnych, bądź też przystąpienia przez te jednostki do takich spółek. Taką właśnie spółką prawa handlowego, o jakiej mowa w art. 2 oraz w rozdziale 3 powołanej wyżej ustawy, jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie, powołane do życia aktem notarialnym z dnia 5 grudnia 1997 r., w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego RPGKiM we Włoszczowie. Nie ma zatem żadnej sprzeczności pomiędzy utworzeniem tej spółki jako jednostki organizacyjnej gminy a przepisami Kodeksu Spółek Handlowych, a w szczególności art. 1 § 1 tego Kodeksu. Trzeba jedynie pamiętać, że spółki tworzone przez jednostki samorządu terytorialnego funkcjonują na zasadach określonych w K.S.H, przy uwzględnieniu szczególnych zasad określonych w ustawie o gospodarce gminnej. Reasumując, nie ulega wątpliwości, że w świetle obowiązujących przepisów prawa jednostką organizacyjną gminy może być spółka prawa handlowego, konkretnie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, utworzona w oparciu o art. 9 czy też 14 ustawy o gospodarce gminnej, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie ( por. także Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją P.Chmielnickiego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004, str. 110). Nieporozumieniem jest natomiast sformułowanie w skardze zarzutu o niezgodności zaskarżonej uchwały z aktem notarialnym powołującym do życia Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z o.o. we Włoszczowie, gdyż akty notarialne nie są źródłem prawa. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są nimi: Konstytucja, ustawy, rozporządzenia, ratyfikowane umowy międzynarodowe i akty prawa miejscowego. Obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, o jakim mowa w art. 6 kpa odnosi się zatem do tych norm prawnych, które zawarte zostały w wymienionych wyżej źródłach prawa. Nie można zatem skutecznie powoływać się na to, że jakikolwiek akt administracji publicznej pozostaje w sprzeczności z aktem notarialnym. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło