II SA/Ke 747/11

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 12 stycznia 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. S. W. złożył w dniu 27.XII.2011 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oboje utrzymują się z dwóch emerytur w wysokości 1938,19 zł i 990,30 zł – w sumie 2928,49 zł miesięcznie. Skarżący nie wykazał innego majątku poza mieszkaniem wielkości 43 m². Wnioskodawca i jego żona cierpią na choroby serca, kręgosłupa, wzroku i cukrzycę. Skarżący podał, że wraz z żoną ponoszą następujące wydatki miesięczne: czynsz - 351,02 zł, prąd 99,67 zł, gaz – 93,39 zł, telefon 69,75 zł, woda - 56 zł, wizyty lekarskie – 200 zł, zakup leków 500 – 550 zł, rehabilitacja żony – około 100 zł – w sumie około 1500 zł. Pozostałą cześć dochodu przeznaczają na wyżywienie, ubranie, środki czystości i rozrywkę. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody z dwóch emerytur, co umożliwia planowanie wydatków. Po podjęciu zadeklarowanych wydatków z leczeniem i utrzymaniem mieszkania do ich dyspozycji pozostaje kwota ponad 1000 zł miesięcznie. Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie jest wymagany przymus adwokacki, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonka, rodzeństwo lub dzieci. Należy podkreślić, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została napisana w sposób profesjonalny, z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to, że S. W. bardzo dobrze orientuje się w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy albo korzysta z usług profesjonalisty, a zatem zbędny jest adwokat z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.