II SA/Ke 76/15

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 19 lutego 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie potwierdzenia represji postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. M.P.złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie potwierdzenia represji. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, zajmują wydzielony pokój z łazienką w domu należącym do ich córki. Skarżący pobiera emeryturę z KRUS w wysokości 1038,34 zł, a jego żona emeryturę z KRUS w wysokości 1030,23 zł – w sumie 2068, 57 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz samochodu osobowego [...] z 1998 r. i papierów wartościowych w wysokości około 12000 zł Skarżący oświadczył, że ma do spłaty kredyty na kwotę 22000 zł. Wnioskodawca stwierdził, że jest schorowany, cierpi na rak prostaty, choroby układu krążenia i nerwowego, silne bóle i zawroty głowy, potrzebuje pieniędzy na leczenie. Skarżący oświadczył, że ze względu na wyżej wymienione choroby nie jest w stanie osobiście Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży więc obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Oboje z żoną osiągają stałe dochody z dwóch emerytur, co umożliwia planowanie wydatków, mieszkają w domu należącym do córki, stać ich na utrzymanie samochodu. Skarżący posiada papiery wartościowych w wysokości około 12000 zł. W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, wymagającą pomocy Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, nieprzekraczających jednorazowo kwoty 100 zł i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Okoliczność, że skarżący ma do spłaty kredyty również nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Udzielenie kredytu musiała poprzedzać pozytywna analiza sytuacji finansowej strony w zakresie możliwości spłaty pożyczonej kwoty. Przy tym spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by Skarb Państwa pokrywał za nią wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika i koszty sądowe. Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonka, rodzeństwo lub dorosłe dzieci i wnuki. W większości spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wydaje wyrok albo postanowienie kończące po przeprowadzeniu jednej rozprawy sądowej. Należy podkreślić, że skarga została sporządzona w sposób prawidłowy, z jej treści i innych pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że M.P. nie jest osobą nieporadną życiowo. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.