II SA/Ke 762/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2017 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 28 grudnia 2016 r. odrzucił wniesioną przez M. W. w niniejszej sprawie skargę z powodu braku uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 marca 2017 r. oddalił zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty, która zawierała wezwanie do uiszczenia opłaty od skargi wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana. Na kopercie znajdują się również adnotacje o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej [...] i o jej zwrocie z powodu niepodjęcia w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma wątpliwości co do tego, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie zastępcze spornej przesyłki było zgodne z prawem. Bezsporny jest bowiem fakt niepodjęcia przez skarżącego przesyłki. W omawianej sytuacji Sąd prawidłowo zastosował instytucję doręczenia zastępczego, która stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Domniemanie to może zostać obalone wówczas, gdy adresat wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości, służącą jego obaleniu jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) oraz przepisami § 1-6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1468), w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego, może zostać zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (Bogusław Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 r., s. 400, uw. 12). Łącznie z zażaleniem na opisane na wstępie postanowienie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu. We wniosku tym wskazał, że o tym, że zobowiązany został do uiszczenia opłaty od skargi dowiedział się dopiero z lektury postanowienia o odrzuceniu skargi, które otrzymał 9 stycznia 2017 r. Stwierdził, że cały grudzień przebywał w Polsce i każdego dnia wieczorem wracał do domu. Nie ma zatem żadnej możliwości aby, jak wynika z postanowienia Sądu, przesyłka zawierająca wezwanie do opłacenia skargi była w tym czasie dwukrotnie awizowana. Jedyna możliwość to pozostawienie awiza przez listonosza w miejscu gdzie zwiał go wiatr - w miejscu nieodpowiednim. Gdyby bowiem listonosz pozostawił awizo w drzwiach, to z całą pewnością by go otrzymał. Nadmienił, że mieszka na wsi. Nie ponosi winy za nie opłacenie w terminie kwoty 200 złotych, gdyż przesyłka zawierająca wezwanie do zapłaty nie została mu fizycznie doręczona. Nie może ponosić odpowiedzialności za działania Poczty, która błędnie powiadomiła go o podjętej próbie doręczenia przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał brak doręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. W związku z powyższym podkreślić należy, że nie ulega wątpliwości, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego była prawidłowo dwukrotnie awizowana. Nie można w szczególności zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że listonosz awiza musiał – i to dwukrotnie – pozostawić w miejscu nieodpowiednim gdzie zwiał je wiatr, skoro ze znajdującej się w aktach przesyłki zawierającej sądowe wezwanie do uzupełnienia braków skargi wynika, że awiza zostały umieszczone w skrzynce oddawczej. Ponadto jeżeli skarżący kwestionuje działanie operatora pocztowego przy doręczeniu mu przesyłki to winien w celu wyjaśnienie tej okoliczności wszcząć postępowanie reklamacyjne na poczcie, jak wskazał to NSA w powołanym wyżej postanowieniu z 1 marca 2017 r. Skarżący tego nie zrobił, a w sytuacji gdy z omawianej przesyłki wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia, tylko gołosłowne twierdzenie strony nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, co w niniejszej sprawie dotyczy odrzucenia skargi.