II SA/Ke 772/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami i zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Prezydenta Miasta z [...], orzekającej o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. B z części teoretycznej i praktycznej oraz o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji P.P., w związku z otrzymaniem przez niego 27 punktów za sześć przypadków naruszenia przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od 23 kwietnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. Dalej Kolegium podało, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zmian.) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (tj. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do ewidencji kierowców). Organ podkreślił, że powyższe przepisy mają charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku wystąpienia określonych w nim okoliczności, organ administracyjny ma obowiązek wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Dodał, że przy liczeniu limitu punktów, należy uwzględniać czas jednego roku, jaki upłynął od każdego z zaistniałych przypadków wykroczenia do popełnienia kolejnego, powodującego jego przekroczenie. Wspomniany roczny okres nie jest równoznaczny z rokiem kalendarzowym, nie jest także liczony od daty dopuszczenia się danego wykroczenia, do daty wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, lecz między wykroczeniami. W rozpatrywanym przypadku okres jednego roku obejmuje termin od popełnienia pierwszego naruszenia, tj. od 23 kwietnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r., zatem przed upływem roku liczonego od dnia 23 kwietnia 2015 r. strona uzyskała łącznie 27 punktów karnych. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które kierowca uzyskał więcej niż 24 punkty karne, jest równoznaczne z uznaniem, że nie posiada on odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a tym samym, że stwarza zagrożenie dla innych użytkowników dróg. Dlatego ustawodawca nałożył na organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami, obowiązek skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Nawiązując do odwołania Kolegium zauważyło, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji zostaje sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, które dokonuje się w wypadku, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego Dz. U. z 2012 r., poz. 488). Zatem organ nie ma podstaw do weryfikowania stopnia zagrożenia poszczególnych naruszeń ruchu drogowego, które zostały stwierdzone przez uprawniony organ. Ponadto starosta, wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne, nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne (tak w wyroku NSA w Warszawie z 13.08.2009r. sygn. akt I OSK 1371/08). Organ odwoławczy podniósł, że decyzja wydawana w trybie art. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest bezpośrednią i automatyczną konsekwencją naruszeń przepisów ruchu drogowego, które zostały stwierdzone przez organy kontroli. Organ orzekając w tym trybie zwolniony jest od ustalania stanu faktycznego w sprawie oraz oceny dowodów, gdyż te czynności wykonała Policja Organ II instancji wskazał na wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12, w którym uznano, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Zatem organ w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji/skierowanie na badania psychologiczne związany jest liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), do dnia 31 grudnia 2016 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów mchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4. Prawidłowo zatem organ I instancji orzekł w pkt 2 decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa, bowiem osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 23 kwietnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. za które otrzymała łącznie 27 punktów i co do której ustawodawca przewidział obligatoryjność zatrzymania prawa jazdy, stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia własnego, jak też innych użytkowników dróg publicznych. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję P. P., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie: - art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego; - prawa materialnego tj. art. 2 i art. 42 Konstytucji RP, poprzez braki w materiale dowodowym, uniemożliwiające sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. W uzasadnieniu autor skargi zarzucił, że Policja nie pouczyła skarżącego o możliwości odbycia kursu likwidującego 6 punktów karnych. Nadto dodał, że w niniejszej sprawie nie dochowano, wynikającej z art. 77 § 1 kpa zasady statuującej obowiązek organu do określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnieni stanu faktycznego oraz ich poszukiwań. Brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również brak odniesienia się do argumentów podniesionych w odwołaniu stanowi oczywiste naruszenie przepisów procedury. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował ani też nie kwestionuje faktu, że w okresie od 23 kwietnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. na skutek wielokrotnego naruszania przepisów ruchu drogowego uzyskał łącznie 27 punktów karnych. Taka informacja została zawarta we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z 4 lutego 2016 r., która wpłynęła do organu I instancji w dniu 8 lutego 2016r. Pismem z 10 lutego 2016 r. organ ten zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na egzamin sprawdzający oraz pouczył go o przysługujących mu prawach stosownie do art. 10 kpa. Zawiadomienie zostało doręczone 22 lutego 2016 r. Skarżący nie składał żadnych wniosków dowodowych. Decyzja organu I instancji została wydana [...]. W odwołaniu jego autor zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i § 3, art. 7 i art. 77§ 1 kpa, a także art. 2 i 42 nie wskazując, w czym upatruje naruszenia tych przepisów. Takie same zarzuty znalazły się w skardze. W związku z tym ponownie, w ślad za organami, wskazać należy, że zgodnie z art. 114 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zmianami) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 130 ust. 1 tej samej ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W świetle tych przepisów jedyną kwestią, jaką winien ustalić Starosta wydając decyzję jest to, czy komendant wojewódzki Policji złożył wniosek zawierający informację, że kierowca przekroczył 24 punkty karne. W niniejszej sprawie taki wniosek wpłynął, w związku z czym nie zachodziła podstawa do prowadzenia jakiegoś dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza sytuacji gdy skarżący nie kwestionował ilości otrzymanych w przeciągu roku punktów karnych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że nawet gdyby skarżący kwestionował ilość uzyskanych punktów karnych, nie mógłby tego skutecznie czynić w toku postępowania przed Starostą i Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Organy te bowiem nie są uprawnione do kontroli prawidłowości prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. To samo dotyczy zatrzymania prawa jazdy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), do dnia 31 grudnia 2016 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, a więc ustawy prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na uwadze zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów są zupełnie nieuzasadnione. W niniejszej sprawie skarżący nie może także skutecznie podnosić zarzutu, że Policja nie pouczyła go o możliwości odbycia kursu likwidującego 6 punktów karnych. Pomijając bowiem to, że postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone przez organy Policji w związku z czym ewentualne uchybienia funkcjonariuszy Policji nie mogłyby stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości działania Starosty i SKO, to przede wszystkim zauważyć należy, że w świetle nadal jeszcze obowiązujących przepisów, aby odbycie kursu likwidowało 6 punktów karnych, musiałoby ono nastąpić zanim dojdzie do przekroczenia 24 punktów karnych. Tak więc nie wiadomo, kiedy funkcjonariusze Policji mieliby mieć obowiązek pouczania skarżącego o możliwości odbycia kursu: zaraz po pierwszym naruszeniu przez niego przepisów ruch drogowego, czy też po każdym z wyjątkiem ostatniego. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jdn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami).