II SA/Ke 774/08

WyrokWSA w Kielcach2009-01-29

Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie legalizacyjne samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jest zobowiązany do oceny jego zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującymi w dacie orzekania, a nie tylko w dacie budowy?
Ratio decidendi
Postępowanie legalizacyjne, niezależnie od ustawy, ma na celu doprowadzenie samowolnie zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem według przepisów obowiązujących w dacie legalizacji. Organ nie może ograniczać się do oceny zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, lecz musi zbadać zgodność z aktualnymi przepisami technicznobudowlanymi, chyba że przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi inaczej, co jednak nie dotyczy przypadków samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego garażu w 1992 roku. Po wielu latach postępowań administracyjnych i sądowych, organ II instancji wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie garażu, uznając, że nie ma podstaw do nakazania jego rozbiórki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak oceny zgodności garażu z aktualnymi przepisami technicznobudowlanymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niewykonanie wytycznych sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A. C. i J. C. na decyzję Świętokrzyskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Al. i J. małżonków C. solidarnie kwotę 774 ( siedemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania W. W. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą W. W. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażu na działce Nr 1255/2 przy ul. W. w O. i na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił W. W. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażu, znajdującego się na działce o Nr 1255/2 przy ul. W. w O. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że sprawa samowolnej budowy garażu na powyższej działce nr 1255 była już przedmiotem rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego I i II instancji oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Organ odwoławczy podał, że w czerwcu 1992 r. Burmistrz Miasta i Gminy pisemnie poinformował W. W. o możliwości lokalizacji budynku gospodarczego, jako obiektu tymczasowego na okres 5 lat (w miejscu istniejącego dotychczas garażu, będącego w złym stanie technicznym), z jednoczesnym wskazaniem, że na jego budowę należy uzyskać pozwolenie na budowę. Inwestor rozpoczął jednak budowę obiektu o wymiarach 9,70 x 5,20 m bez uzyskania pozwolenia na budowę, co skutkowało wydaniem przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji z dnia [...], podjętej na podstawie art. 36, art. 40 i art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane nakazującej W. W. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie garażu z jednoczesnym obowiązkiem przedłożenia stosownej dokumentacji, w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ II instancji ustalił, że W. W. kontynuował roboty budowlane, a na skutek jego wniosku z dnia 19 listopada 1992r. o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (złożonego po zakończeniu budowy garażu), została wydana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...], stwierdzająca wygaśnięcie decyzji z dnia [...] o wstrzymaniu robót. W decyzji tej poinformowano inwestora, że w zaistniałej sytuacji powinien ubiegać się o wydanie pozwolenia na użytkowanie garażu. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., postępowanie w niniejszej sprawie, na skutek interwencji A. C. kontynuował od 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który po rozpoznaniu wniosku W. W. z dnia [...], decyzją z dnia [...] udzielił mu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia złożonego przez A. C., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Decyzja ta została następnie uchylona, po rozpoznaniu skargi A. C. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 848/05. Organ II instancji wskazał, że w ponownym postępowaniu odwoławczym zapadła decyzja z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...]. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. C. i wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 62/07 r. Sąd uchylił decyzje organu I i II instancji wskazując, że zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 37, 40 i 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Przedmiotowy garaż całkowicie wybudowany w warunkach samowoli w 1992r., podlega regulacji przepisów art. 37, 40 i 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. umożliwiającym jego legalizację, jednakże dopiero po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Pozwolenie na użytkowanie jest natomiast jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zatem w oparciu o dokonane ustalenia organu I instancji należałoby rozważyć, czy obiekt ten w dacie budowy naruszał obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz czy narusza obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z obowiązku badania, czy tak usytuowany garaż narusza wymogi określone w powyższych przepisach, nie zwalnia organu okoliczność, iż współwłaściciele działki Nr 1255 w wyniku jej podziału na dwie odrębne działki już po wybudowaniu garażu, nie uwzględnili jej podziału tak, aby usytuowanie budynku było zgodne z zachowaniem warunków technicznych. Sąd wskazał przy tym, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełniły materiał dowodowy, a przede wszystkim przeprowadziły postępowanie wyjaśniające celem ustalenia okoliczności przewidzianych w art. 37 ust.1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., z uwzględnieniem przepisu art. 5. ust. 1 pkt 6 tegoż Prawa, stanowiącego, że obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane w sposób zapewniający m. in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno -budowlanymi. Organ odwoławczy ustalił, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nakazał W. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu na działce Nr 1255 przy ul. W. w O. Po rozpoznaniu odwołania W. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości w/w decyzję z uwagi na brak dokonania oceny zgodności budowy przedmiotowego garażu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O., aktualnego w dacie jego budowy, a także z powodu nie dokonania oceny zgodności tego obiektu z obowiązującymi w dacie jego budowy przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy ustalił, że po przeprowadzeniu ponownego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ponownie nakazał W. W. rozbiórkę przedmiotowego garażu. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania wskazując m.in. na zbędność powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i stwierdzając przy tym wadliwość rozstrzygnięcia z uwagi na nieprecyzyjne wskazanie obecnej lokalizacji przedmiotowego budynku (po dokonanym w 2000r. podziale działki Nr 1255 na dwie odrębne działki, tj. Nr 1255/1 i Nr 1255/2). W celu zaś wykazania, czy w stosunku do przedmiotowego garażu ma zastosowanie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ odwoławczy wskazał na konieczność zgromadzenia w aktach sprawy stosownych fragmentów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie budowy garażu oraz obowiązującego od lipca 1997r., tj. po upływie 5 letniej zgody Burmistrza Miasta i Gminy udzielonej W. W. (w czerwcu 1992r.) na lokalizację tego budynku jako budynku gospodarczego (ze wskazaniem stosownych uchwał o zatwierdzeniu tych planów). Organ II instancji ustalił, że w toku ponownego postępowania organ I instancji zgromadził w aktach sprawy fragmenty miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia [...] (w tym jego aktualizacji na lata 1976-1990), a przede wszystkim fragmenty miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta O. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...], obowiązującego w latach 1993-2003r. i mając na uwadze powyższe ustalenia wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył W. W., zarzucając, że organ I instancji kolejny raz nie zastosował się do wytycznych zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane bez znajomości przepisów prawa. Skarżący podniósł, że w kwietniu 1992 r. budowę garażu rozpoczęła jego matka –M. W., będąca wówczas właścicielem całej nieruchomości, tj. działek Nr 1254 i 1255 w O. przy Pl. O. On zaś w tym samym roku dokończył tę budowę, bowiem na mocy aktu notarialnego, sporządzonego na kilka dni przed śmiercią matki, stał się właścicielem tychże działek. O powyższym wiedziała jego siostra A C. W trakcie zaś sądowego podziału nieruchomości dokonanego w 2001 roku zrzekł się nieodpłatnie swoich praw własności do działek Nr 1254 i 1255 na rzecz siostry, która wyraziła zgodę na istniejący stan faktyczny wszystkich budynków i nie wnosiła żadnych zastrzeżeń, w tym do garażu. W. W. wskazał przy tym, że od 1992 roku płaci podatki od tego garażu, zgodnie z decyzją Urzędu Miasta i Gminy, który to Urząd nie informował go "że co 5 lat należy występować z podaniem o zgodę na użytkowanie". Zdaniem skarżącego przedmiotowy garaż został wybudowany na podstawie projektu z zachowaniem obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak również pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W. W. poinformował również o toczącym się postępowaniu (z wniosku A. C.) w sprawie ustalenia warunków zabudowy na budowę garażu na działce Nr 1255/1 w O. przy Pl. O. Rozpoznając powyższe odwołanie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 kpa podkreślił, że konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w to miejsce o udzieleniu W. W. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażu, usytuowanego na działce Nr 1255/2 przy ul. W. w O., na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy garaż został wybudowany samowolnie w 1992 r. a więc przed rokiem 1994r., w związku z czym podstawę prawną do orzekania o jego losie stanowią łącznie przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, stosownie do przepisu art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Przytaczając treść art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z ustaleń organu I instancji oraz z wyjaśnień Burmistrza Miasta i Gminy, miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta O. uchwalony Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia [...] był następnie aktualizowany na lata 1976-1990. W latach od 1990 r. do 1992 r., tj. w dacie budowy garażu, miasto O. nie posiadało planu zagospodarowania przestrzennego. Zgoda Burmistrza Miasta i Gmin (udzielona w czerwcu 1992r.) dotyczyła lokalizacji budynku gospodarczego na okres 5 lat z zastrzeżeniem, że po tym okresie należy uzyskać ponowną zgodę na jego lokalizację, bądź przystąpić do usunięcia obiektu. W. W. nie uzyskał zgody, a co więcej wybudowany przez niego obiekt jest garażem, a nie budynkiem gospodarczym, jednakże brak planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta O. na lata 1990 -1992r. nie pozwala na dokonanie jakiejkolwiek oceny zgodności usytuowania przedmiotowego garażu z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie jego budowy. Organ II instancji podkreślił, że nie można przy tym stwierdzić, ażeby usytuowanie przedmiotowego garażu (w dacie jego budowy) odbiegało od istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich zabudowanych budynkami mieszkalnymi oraz towarzyszącymi im budynkami gospodarczymi, do których należy zaliczyć również przedmiotowy garaż. Nie można również przyjąć, ażeby usytuowanie garażu naruszało ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla miasta O. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] i obowiązującego w latach 1993-2003, a zatem brak jest podstaw do uznania, iż istnieje przesłanka do nakazania jego rozbiórki w myśl przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ponadto w przekonaniu organu odwoławczego nie można stwierdzić istnienia przesłanki do nakazania rozbiórki garażu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tj, nie można stwierdzić niezgodności jego usytuowania z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy. W dacie samowolnej budowy garażu był on usytuowany na działce Nr 1255, a jego ówczesne usytuowanie nie naruszało przepisów obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., w tym § 12 i § 13. Zachodnia ściana z otworami okiennymi znajdowała się bowiem w odległości większej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Organ odwoławczy podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż budowa garażu została zrealizowana samowolnie, jednak brak jest przesłanek do nakazania jego rozbiórki w myśl przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r., a ponadto nie można podjąć działań w trybie art. 40 tej ustawy, skoro usytuowanie przedmiotowego garażu nie naruszało przepisów obowiązujących w dacie jego budowy. Organ II instancji wskazał, że o losie garażu należało rozstrzygnąć na podstawie art. 42 ust. 3 poprzez udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie zgodnie z wnioskami W. W. złożonymi w dniu 21 lipca 2000r. i w dniu 29 marca 2005r., do którego dołączona została ocena stanu technicznego stwierdzająca, że budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, z materiałów dobrej jakości i może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Wprawdzie w chwili obecnej w ścianie zachodniej przedmiotowego garażu, usytuowanej przy granicy z działką Nr 1255/1 znajdują się otwory okienne, to jednak stan taki został spowodowany dokonanym w 2000r. geodezyjnym podziałem działki Nr 1255 na dwie odrębne działki, tj. działki Nr 1255/1 i Nr 1255/2. Po dokonanym podziale przedmiotowy garaż znalazł się na działce Nr 1255/2, która wg opinii biegłego sądowego A. B. oraz mapy podziału "obejmuje powierzchnię pod garażem wybudowanym przez W. W. ", co spowodowało, że jego ściana zachodnia z otworami okiennymi znalazła się przy granicy działki Nr 1255/1, prowadząc tym samym do niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie tego podziału, tj. przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie ( m.in. w wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 1998 r. w sprawie o sygn. IV SA 814/96) zabudowa nieruchomości, przed jej formalnym podziałem na odrębne działki budowlane, powoduje bardzo istotne konsekwencje w sferze prawa budowlanego. W stosunku bowiem do obiektów budowlanych wybudowanych na nieruchomości (przed jej podziałem ) nie mogą mieć odniesienia normy odległościowe określone w przepisach o warunkach technicznych. Normy te dotyczą bowiem wyłącznie sposobu sytuowania projektowanych obiektów budowlanych (budynków mieszkalnych i gospodarczych) w odniesieniu do granic działki sąsiedniej oraz do obiektów budowlanych znajdujących się na działce sąsiedniej. Organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze powyższe, do przedmiotowego garażu nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązujące w dacie podziału geodezyjnego działki Nr 1255, ani przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż stosownie do § 2 ust. 1 przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić istniejącego realnego zagrożenia życia ludzi, gdyż część działki Nr 1255/1, od strony której znajduje się ściana zachodnia przedmiotowego garażu z oknami stanowi dojazd do posesji, od strony ulicy W., a zatem nie ma zastosowania § 207 ust. 2. Skoro zatem naruszenie przepisów techniczno- budowlanych nastąpiło na skutek czynności geodezyjnych organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do podejmowania działań w tym zakresie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. C. i J. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili: - rażące naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego samowolnie garażu oraz niezasadnym przyjęciu, iż brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z 1974 r. w zw. z przepisami Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, względnie zastosowania art. 40 cyt. ustawy przez wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami, oraz 2. naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez uznanie, że podstawą do dokonania ustaleń przez organ w sprawie mogły być ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta i Gminy na lata 1993-2003, - naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6 kpa, art. 7kpa, 77kpa i art. 107 § 3 kpa przez brak wskazania, w oparciu o jakie dowody organ ustalił, że w sprawie może być wydane pozwolenie na użytkowanie garażu, co uniemożliwia jego weryfikację. W uzasadnieniu skargi jej autorzy wskazali, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta O. na lata 1993-2003, gdyż nie obowiązywały one w dacie realizacji budynku ani w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie wydania pozwolenia na jego użytkowanie. Dlatego zbędnym było podawanie ustaleń tego planu względem przedmiotowego budynku. Organ natomiast dokonał analizy jego postanowień względem garażu i nieprawidłowo na tej podstawie uznał brak przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż w jego przekonaniu nie można stwierdzić, ażeby z ustaleń planu wynikał zakaz istnienia i budowy garażu dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy garaż. Powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 października 2007 r. w sprawie II OSK 1318/06 skarżący podnieśli, że brak samego planu w 1992 r. nie zwalniał organów od zbadania, czy garaż został wybudowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Organ pominął przy tym istotną w sprawie okoliczność, że Burmistrz Miasta i Gminy wydał zgodę, ale nie na lokalizację garażu, a na tzw. budynek gospodarczy - jedynie o charakterze czasowym. A. C. i J. C. zarzucili, że organy prowadzące postępowanie uznały, iż budowa garażu nie wywołała w dacie jego budowy "sprzeczności" z innymi budynkami w jego sąsiedztwie, bez wskazania w oparciu o jakie dowody taki wniosek został wyprowadzony. Reasumując w ich przekonaniu ustalenia organu sprowadzające się do stwierdzenia braku naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie zostały przez ten organ wykazane. Skarżący podnieśli, że A. C. wystąpiła z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy pod planowaną budowę garażu na działce o nr 1255/1, jednakże Urząd Miasta i Gminy w piśmie skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniósł, że uzależnia wydanie rozstrzygnięcia od wyników niniejszego postępowania. Okoliczność ta ogranicza skarżącą w prawie do uzyskania warunków zabudowy i przemawia za uznaniem, że przedmiotowy garaż powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla działki stanowiącej własność A. C. Autorzy skargi zarzucili, że organ w toku całego postępowania pomija okoliczność, że garaż był wybudowany bez pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący wskazali, że A. C. konsekwentnie podnosiła zarzuty odnoszące się do aspektu zgodności garażu z przepisami techniczno- budowlanymi, tj. wskazywała na brak muru ogniotrwałego, niewłaściwą stromiznę dachu oraz zwracała uwagę, że otwory okienne wykonane zostały niezgodnie z przepisami prawa, oraz że budynek nie spełnia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a ponadto, że znajduje się w ścisłej strefie konserwatorskiej, które zostały przez organ zignorowane. A. C. i J. C. podnieśli, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził ustalenia tylko na datę budowy garażu, kiedy działka na której został posadowiony ten budynek nie została jeszcze podzielona na rzecz A. C. i W. W., a zatem organ ten prowadził postępowanie i ustalenia wbrew wskazaniom zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach w sprawie o sygn. II SA/Ke 62/07, który wskazywał na obowiązek zbadania, czy tak usytuowany garaż narusza wymogi określone w rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych, tym bardziej, że w przekonaniu Sądu, z ustaleń w tym kierunku "nie zwalnia organu okoliczność, iż współwłaściciele działki nr 1255 w wyniku podziału na dwie odrębne działki już po wybudowaniu garażu nie uwzględnili podziału działki tak, aby usytuowanie budynku było zgodne z zachowaniem warunków technicznych". Mając na uwadze powyższe, skoro organ wykluczył z zakresu swego postępowania badanie zgodności budynku z aktualnie obowiązującymi warunkami technicznymi, zdaniem skarżących należy przyjąć, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Autorzy skargi wskazali również, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji, aktem notarialnym z dnia 15 września 2008 r. A. C. i J. C. z dniem 15 września 2008r. rozszerzyli istniejącą pomiędzy nimi wspólność ustawową małżeńską na wszelkie nieruchomości nabyte przez A. C. w drodze dziedziczenia po rodzicach M. T. i W. małżonkach W., a tym samym stroną niniejszego postępowania powinien być również J. C., czego organ orzekający w sprawie nie uwzględnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ponieważ sprawa była już przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w niniejszym, kolejnym już postępowaniu sądowym należało w pierwszym rzędzie zbadać, czy przy ponownym jej rozpatrzeniu organy administracji publicznej zrealizowały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Ke 62/07. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny jest bezsporny i nie zmienił się od daty wspomnianego wyżej wyroku. Zawarte w nim wytyczne są zatem nadal aktualne i wiążące zarówno dla organów administracji orzekających w sprawie, jak i dla Sądu dokonującego obecnie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. O ile zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z 18 kwietnia 2007r. (przytoczonymi w uzasadnieniu decyzji odwoławczej), organ dokonał analizy stanu faktycznego sprawy pod kątem przesłanek, o jakich mowa w art. 37 ust.1 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane – wykluczając ich zaistnienie – to przechodząc do zastosowania art. 40 tej ustawy, wbrew stanowisku Sądu zaniechał oceny zgodności samowolnie wybudowanego garażu z obowiązującymi obecnie przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Niezasadnym jest przy tym wyrażony przez organ II-giej instancji pogląd, że w niniejszej sprawie przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania z uwagi na treść § 2 ust.1, zgodnie z którym stosuje się je przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 – dotyczącego bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Dokonując interpretacji § 2 ust.1 organ II-giej instancji pominął jednak okoliczność, że sprawa niniejsza dotyczy samowoli budowlanej i zacytowany przepis – wprowadzający ograniczenie zakresu stosowania rozporządzenia jedynie do obiektów powstających lub projektowanych, nie ma tu zastosowania. Postępowanie legalizacyjne, bez względu na to, czy prowadzone jest na podstawie ustawy z 24 października 1974r. czy też w oparciu o ustawę z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), ma zawsze na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wedle przepisów obowiązujących w dacie legalizacji. O ile bowiem, w prawidłowo prowadzonym procesie budowlanym ocena zgodności z prawem realizowanej inwestycji dokonywana jest w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, to w sytuacji, gdy obiekt budowlany wykonany został w sposób samowolny, ocena ta przeprowadzana jest w stosownym postępowaniu legalizacyjnym i na tę datę właściwe organy badają jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. W pierwszym przypadku, zmiana przepisów dotyczących warunków technicznych dokonana po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma znaczenia dla zgodnego z prawem bytu obiektu, który został zrealizowany w zgodzie z taką decyzją – nawet wówczas, gdy wskutek zmiany stanu prawnego nie spełnia on aktualnie norm określonych nowymi przepisami (za wyjątkiem bezpieczeństwa przeciwpożarowego). Nie ma wówczas podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego i o takie właśnie sytuacje chodzi w § 2 ust.1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Przepis ten nie dotyczy jednak przypadków samowoli budowlanej, gdzie w trakcie procesu legalizacji niezbędną jest kontrola zgodności obiektu z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, obowiązującymi w dacie orzekania. W przypadku przyjęcia poglądu przeciwnego – takiego, jaki został zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – postępowanie legalizacyjne zostałoby pozbawione swojego podstawowego celu, jakim jest doprowadzenie samowolnie zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nie można bowiem mówić, że obiekt odpowiada stanowi zgodnemu z prawem, skoro prawo to już nie obowiązuje. Ponadto wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawarte w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Ke 62/07 zawierają wyraźny nakaz oceny w ponownym postępowaniu administracyjnym, czy objęty postępowaniem obiekt narusza obecne przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Gdyby Sąd przyjął, że przepisy tego rozporządzenia nie mają w sprawie zastosowania z uwagi na treść § 2 ust.1, dałby temu wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Naruszenie w zaskarżonej decyzji treści art. 153 p.p.s.a. i niewykonanie wytycznych wynikających z powyższego wyroku, stanowi naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia tego orzeczenia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Jeśli chodzi o dokonaną przez organ II-giej instancji ocenę przesłanek z art. 37 ust.1 ustawy z 24 października 1974r., to oczywiście rację mają skarżący podnosząc, że zawarte w zaskarżonej decyzji wywody dotyczące planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w kolejnych latach, pozostają bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla sprawy. Najistotniejsze jest bowiem to, że tak w dacie realizacji inwestycji jak i obecnie nie było i nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren, na którym zlokalizowany jest garaż. Wbrew wnioskom skargi, zbędność rozważań organu odwoławczego we wskazanym wyżej zakresie, nie jest jednak powodem do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Jedynie zapisy obowiązującego planu miejscowego pozostające w sprzeczności z samowolnie zrealizowaną inwestycją, dawałyby bowiem podstawę do przyjęcia, że spełniona została przesłanka z art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. tzn., że garaż znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony po zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Co się zaś tyczy zarzutu skargi, że "brak samego planu w roku 1992 nie zwalniał również organów od zbadania, czy garaż został wybudowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy (tak np.: NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 08.10.2007r., II OSK 1318/06)", to wyjaśnić należy, że powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył rozstrzygnięcia innego problemu, co wyraża zawarta w nim teza o następującym brzmieniu: "zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" - sformułowany w czasie teraźniejszym - pozwala na postawienie tezy, iż skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 roku - Prawo budowlane (...) oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji". Przytoczony w skardze fragment uzasadnienia tego wyroku, dotyczący badania w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w oparciu o art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z 1974r., czy samowolnie zrealizowany obiekt jest zgodny – w razie braku planu miejscowego - z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, był jednym z argumentów przemawiających za słusznością postawionej wyżej tezy. Stanowisko takie zostało wywiedzione z poglądu, że inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną pod rządem Prawa budowlanego z 1974r. nie mogą być postawieni w mniej korzystnej sytuacji niż inwestorzy, którzy popełnili samowolę pod rządami Prawa budowlanego z 1994r., gdyż przeczyłoby to celowi wprowadzenia art. 48 Prawa budowlanego w pierwotnej wersji tej ustawy, który był przepisem bardzo restrykcyjnym i nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wychodząc z tego założenia NSA nawiązał do treści art. 48 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie tego wyroku, formułując pogląd zacytowany w skardze (w art. 48 ust.2 chodziło wówczas o decyzję o warunkach zabudowy ostateczną w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego). Należy jednak pamiętać, że w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. P 37/2006, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 48 ust. 2 pkt.1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji (Dz.U. nr 247, poz.1844). Jak widać zatem, zacytowanego w skardze poglądu nie można wprost zastosować do stanu faktycznego sprawy. Z uwagi na okoliczności, o jakich mowa wyżej, nie jest - w ocenie Sądu - uzasadnione ujednolicenie przytoczonego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjęcie, że w każdym postępowaniu dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995r., niezbędnym jest zbadanie zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Tym samym, jeżeli dla przedmiotowego garażu decyzja taka nie została wydana, to okoliczność ta nie stanowi przeszkody do legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu. Odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu, że w stanie faktycznym sprawy nie ma znaczenia fakt, że w ścianie zachodniej przedmiotowego obiektu, usytuowanej przy granicy z działką nr 1255/1 znajdują się otwory okienne, skoro sytuacja taka została spowodowana podziałem geodezyjnym dokonanym w roku 2000, podkreślić należy, że nie jest on uzasadniony. Na jego poparcie organ powołał się na bliżej nieokreślone orzecznictwo sądowe oraz przytoczył tezę wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 1998r., sygn. akt IV SA 814/96, która nie może mieć w sprawie zastosowania z uwagi na fakt, że została sformułowana z zupełnie innym stanie faktycznym, aniżeli występujący w sprawie i przede wszystkim nie dotyczyła obiektu wybudowanego w warunkach samowoli. Zrealizowanie przez inwestora garażu w warunkach samowoli budowlanej powoduje – w ramach postępowania legalizacyjnego – konieczność doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie wydawania decyzji i wedle aktualnego stanu faktycznego. Takie samo stanowisko wyraził zresztą Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007r. w sprawie II SA/Ke 62/07 podkreślając, że z obowiązku badania, czy garaż (usytuowany w granicy, ze spadkiem dachu na działkę skarżącej i z oknami w ścianie zachodniej) narusza wymogi określone w rozporządzeniach w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (i ich usytuowanie) z dnia 3 lipca 1980r. oraz z dnia 12 kwietnia 2002r., "nie zwalnia organu okoliczność, iż współwłaściciele działki nr 1255 w wyniku jej podziału na dwie odrębne działki już po wybudowaniu garażu nie uwzględnili podziału działki tak, aby usytuowanie budynku było zgodne z zachowaniem warunków technicznych". Dla wyniku sprawy nie ma natomiast znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że "Burmistrz Miasta i Gminy wydał zgodę, ale nie na lokalizację garażu, a na tzw. budynek gospodarczy – jedynie o charakterze czasowym". Fakt ten wpływa jedynie na ustalenie, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, co jest bezsporne; nie może natomiast powodować przyjęcia – jak zdaje się sugerować skarga – że zaistniały przesłanki z art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Co się tyczy zarzutu, że budynek garażu powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla działki A. C. (art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.), to w świetle przytoczonej w skardze argumentacji mającej go uzasadniać, nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca powołuje się bowiem na prowadzone postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, które ma być zawieszone z uwagi na to, że "w rozstrzygnięciu skierowanym do A. C. należy uwzględnić istniejący budynek samowoli i uwzględnić wpływ jego istnienia na obowiązek dostosowania się z planami inwestycyjnymi przez A. C." (uzasadnienie skargi – k.9). Ponieważ przedmiotem kontroli sądowej nie jest postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy z wniosku A. C., niemożliwym jest ustosunkowanie się do zasadności stanowiska przedstawionego wyżej, niemniej jednak przytoczona w skardze argumentacja nie może powodować przyjęcia, że w sprawie ma miejsce przesłanka z art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Jak wynika z treści skargi, decyzja odmawiająca A. C. ustalenia warunków zabudowy nie zapadła, a jeśli postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w tym przedmiocie nie było zgodne oczekiwaniami skarżącej, winna skorzystać z przysługujących przepisami kpa środków zaskarżenia i złożyć zażalenie do organu wyższej instancji. W ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy nie ma natomiast żadnych podstaw do przyjęcia – jak twierdzi skarżąca – że realizacja garażu na działce 1255/2 ogranicza jej prawo własności czy też prawo do ustalenia warunków zabudowy. Na ocenę zaskarżonej decyzji nie ma także wpływu podnoszona w skardze okoliczność, że na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową, zawartej dnia 15 września 2008r., działka Nr 1255/1 stała się współwłasnością A. i J. małżonków C. O nowym stanie prawnym tej nieruchomości organ został powiadomiony przez J. C. dopiero dnia 4 listopada 2008r., a zatem już po zakończeniu postępowania w sprawie. Nie można zatem mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, a tylko taka sytuacja powodowałaby konieczność uchylenia zaskarżonego skargą aktu (art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy powtórnie przeprowadzi postępowanie wywołane złożonym odwołaniem i mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej uwagi – wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Będzie miał przy tym na względzie konieczność dokładnego zrealizowania wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 kwietnia 2007r. w sprawie II SA/Ke 62/07, a zwłaszcza przeprowadzenie oceny zgodności samowolnie wybudowanego garażu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (chodzi przede wszystkim o usytuowanie obiektu, zlokalizowanie otworów okiennych, sposób odprowadzenia wód opadowych, spełnienie wymagań przeciwpożarowych itp.). Organ ustosunkuje się także do podnoszonej przez A. C. w toku postępowania administracyjnego okoliczności (chociażby w piśmie z dnia 9 maja 2005r.), że samowolnie zrealizowany obiekt znajduje się w ścisłej strefie konserwatorskiej. W ramach wyjaśnienia tych okoliczności ustali organ, czy w tym zakresie zostały uchwalone przepisy mające rangę prawa miejscowego i czy usytuowanie przedmiotowego garażu jest z nimi zgodne. W razie zaistnienia sprzeczności z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, bądź innymi obowiązującymi przepisami, organ w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z roku 1974 nałoży na inwestora obowiązek zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po wykonaniu nakazanych czynności możliwym będzie zakończenie postępowania legalizacyjnego poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 42 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie organ pamiętał, że stroną w sprawie jest aktualnie J. C., któremu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś w pkt III – o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wynagrodzenie radcowskie obliczone na podstawie § 14 ust.2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), kwota wpisu sądowego od skargi- 500 zł oraz 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło