II SA/Ke 779/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. T. K. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Ze złożonego formularza wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną z powodu niedosłuchu, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty w wysokości 600 zł netto i prac dorywczych przynoszących miesięczny dochód 200-500 zł. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 1000 m kw objętego współwłasnością małżeńską, obecnie toczy się postępowanie o podział majątku po rozwodzie. Wnioskodawca ma zobowiązania alimentacyjne wobec dwojga małoletnich dzieci w wysokości 500 zł miesięcznie. Ponadto podał następujące stałe wydatki: 50 zł za butlę gazu miesięcznie, 105 zł miesięcznie za internet i TV, 7,50 zł miesięcznie za śmieci, 200 zł na kwartał za wodę, 50 zł – doładowanie prądu na kartę. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, że mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (post. NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08,). W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą skarżącego, przede wszystkim niski dochód z renty i prac dorywczych, brak majątku poza domem, w stosunku do którego toczy się postępowanie o podział współwłasności oraz zobowiązania alimentacyjne wobec małoletnich dzieci uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.