II SA/Ke 78/18
WyrokWSA w Kielcach2018-08-09
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia elewacji budynku do stanu zgodnego z prawem, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem, pomimo wcześniejszych uchyleń podobnych decyzji przez sądy administracyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ponieważ wykonana elewacja z tworzyw sztucznych była niezgodna zarówno z przepisami obowiązującymi w czasie jej wykonania, jak i z obecnymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje stosowania takich materiałów od strony przestrzeni publicznej. Sąd podkreślił, że wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych zostały uwzględnione, a organ prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego dotyczące postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych polegających na zdemontowaniu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian budynku mieszkalno-usługowego i wykonaniu elewacji zgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciele budynku (skarżący) kwestionowali zasadność tej decyzji, wskazując na naruszenia proceduralne i błędne ustalenia faktyczne. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez organy administracji i sądy administracyjne, a poprzednie decyzje były uchylane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018r. sprawy ze skargi K. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i S. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...], nakazującej właścicielom K. i S. W. wykonanie w terminie do 31 grudnia 2017 r. zmian i przeróbek, polegających na zdemontowaniu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian wraz z zewnętrzną okładziną ścian lukarn dachu budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] w K., widocznych od strony terenów przestrzeni publicznej, tj. ze ściany: wschodniej, północnej i zachodniej i lukarn dachu oraz wykonaniu elewacji na tych ścianach i lukarnach dachu o fakturze jednolitej w kolorystyce naturalnych kolorów ziemi - gumiguta, ochra, umbra, sjena palona - w tonacji jasnej, bez użycia okładzin ceramicznych, okładzin ze sztucznego kamienia i tworzyw, oraz szkła i blach lakierowanych, z zastrzeżeniem, że roboty te są niezbędne do doprowadzenia robót budowlanych wykonanych przy budynku do stanu zgodnego z aneksem - projektem technicznym zamiennym budynku handlowo - mieszkalnego będącym załącznikiem do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...] oraz planem zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego w granicach ulic: Spółdzielczej, Odrowąża, Piłsudskiego i Warszawskiej zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr VII/61/2003 z dnia 30 czerwca 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania zmian i przeróbek, polegających na zdemontowaniu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian wraz z zewnętrzną okładziną ścian lukarn dachu budynku widocznych od strony terenów przestrzeni publicznej i określił nowy termin do 30 kwietnia 2018 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z [...], Burmistrz Miasta i Gminy K. udzielił J. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] w K. według projektu indywidualnego, który został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W trakcie budowy inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę w ten sposób, że wykonał elewację budynku w sposób niezgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzją z [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w K. nakazał J. W. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanej elewacji z okładziny plastikowej na budynku mieszkalno-usługowym oraz dokonać niezbędnych robót budowlanych w celu doprowadzenia elewacji do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. W trybie odwoławczym Wojewoda uchylił jednak to rozstrzygnięcie, a następnie decyzje obu instancji zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wyrokiem z 24 kwietnia 2012 r.
Po wydaniu powyższego wyroku decyzje wydawane przez organ I instancji były uchylane przez WINB bądź decyzje organu odwoławczego lub decyzje organów obu instancji były uchylane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. I tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 16 października 2013 r., sygn. akt. II SA/Ke 728/13 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], którą to decyzją organ ten uchylił decyzję PINB w K. z [...] w całości i nakazał w terminie do 30 października 2013 r. wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...] i wykonaniu w tym miejscu elewacji bez użycia okładzin ceramicznych, okładzin ze sztucznego kamienia i tworzyw, oraz szkła i blach lakierowanych, natomiast z zastosowaniem kolorystyki naturalnych kolorów ziemi w tonacji jasnej - w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z kolei decyzją z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał wykonanie w terminie do 30 kwietnia 2015 r. zmian i przeróbek, polegających na zdemontowaniu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian wraz z zewnętrzną okładziną ścian lukarn dachu budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] widocznych od strony terenów przestrzeni publicznej, tj. ze ściany: wschodniej, południowej i zachodniej i lukarn dachu oraz wykonaniu elewacji na tych ścianach i lukarnach dachu o fakturze jednolitej w kolorystyce naturalnych kolorów ziemi - w tonacji jasnej, bez użycia okładzin ceramicznych, okładzin ze sztucznego kamienia i tworzyw, oraz szkła i blach lakierowanych, z zastrzeżeniem, że roboty te są niezbędne do doprowadzenia robót budowlanych wykonanych przy budynku do stanu zgodnego z aneksem - projektem technicznym zamiennym budynku handlowo - mieszkalnego oraz planem zagospodarowania przestrzennego.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy [...]. W toku postępowania sądowego organ odwoławczy [...] wydał postanowienie prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w swojej decyzji z [...], stwierdzając, że: na stronie pierwszej w wierszu 14 od góry oraz na stronie 5 w wierszu 31 od góry zamiast wyrazu "południowej", winien być wyraz "północnej".
Zażalenie na to postanowienie poskutkowało postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie WINB. Wyrokiem z 29 grudnia 2016 r. sygn. akt. VII SA/Wa 330/16 WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 125/15 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], oraz decyzję organu I instancji z [...].
W dniu 18 sierpnia 2017 r. pracownicy PINB w K. przeprowadzili kontrolę w sprawie budynku mieszkalnego na działce nr [...], podczas której ustalono, że stan elewacji kontrolowanego budynku nie uległ zmianie od czasu poprzedniej kontroli.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...], roboty budowlane dotyczące elewacji budynku były już zakończone, a wykonana na wszystkich ścianach budynku plastikowa elewacja była niezgodna z przepisami. Zgodnie bowiem z opisem technicznym aneksu projektu technicznego będącego załącznikiem do decyzji z [...] elewację budynku tworzą tynki zewnętrzne, które powinny być cementowo - wapienne, pomalowane farbą emulsyjną, ewentualnie tynki szlachetne - trwałe, gruboziarniste o fakturze szlifowanej w kolorze jasnym.
Zgodnie z wyrokiem WSA w Kielcach z 16 października 2013 r., sygn. akt. II SA/Ke 728/13, tą niezgodnie z przepisami wykonaną plastikową elewację budynku należy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, czyli odpowiednimi ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego w granicach ulic: Spółdzielczej, Iwo Odrowąża, Marszałka Piłsudskiego i Warszawskiej w K. uchwalonego przez Radę Miasta K. uchwałą Nr VI1/61/2003.
Organ II instancji zaznaczył, że budynek, na ścianach którego wykonano okładzinę elewacyjną zlokalizowany jest na obszarze, dla którego w czasie wykonywania tej elewacji, tj. w roku 1994 obowiązywały ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą nr XI/50/89 Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia 21 września 1989 r. (Dz. Urz. Woj. K. nr 22/89. poz.371), zmienionego uchwałą nr V/41/94 Rady Miejskiej w K. z dnia 24 listopada 1994 r. (Dz. Urz. Woj. K. nr 12/94, poz.145) obowiązującego do czerwca 2003 r. Zgodnie z tym planem, przedmiotowy budynek usytuowany jest na terenie oznaczonym symbolem A2/AUC "Stare Miasto-Północ" w wyodrębnionym terenie oznaczonym symbolem U,MN - rezerwa dla usług ogólnomiejskich i zwartej zabudowy mieszkalnej niskiej intensywności z usługami w parterach, istniejąca zabudowa gospodarcza do czasowej adaptacji z późniejszą przebudową porządkującą i uwolnieniem części terenu dla lokalizacji usługowych programu ogólnomiejskiego, oraz uzupełniającej zabudowy mieszkaniowej z usługami w parterach, według niezbędnego opracowania szczegółowego lub realizacyjnego, uzgodnionego z WKZ.
Zatem projekt budowlany budynku winien uwzględniać założenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i podlegać ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a organy nadzoru budowlanego są związane tą oceną, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Dokonane więc odstępstwo od pozwolenia na budowę dotyczące ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego traktować należy, zgodnie z art. 36a ustawy Prawo budowlane, jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, a powstały niezgodny z przepisami stan skutkuje koniecznością zastosowania art. 51 tej ustawy.
Organ dodał, że niezgodna z przepisami obowiązującymi w czasie jej wykonywania elewacja z tworzywa sztucznego, jest również niezgodna z przepisami obowiązującymi obecnie. Budynek, na ścianach którego wykonano sporną okładzinę elewacyjną z plastikowych paneli zlokalizowany jest na obszarze, dla którego obecnie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego w granicach ulic: Spółdzielczej, Iwo Odrowąża, Marszałka Piłsudskiego i Warszawskiej w K. uchwalonego przez Radę Miasta K. uchwałą Nr VII/61/2003. Według § 3 tego planu, przedmiotowy budynek usytuowany jest w obszarze strefy zurbanizowanej, centralnej, o wysokim stopniu zachowania walorów historycznego układu przestrzennego.
Organ II instancji wskazał, że w piśmie z 27 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, że teren i budynki na tej nieruchomości znajdują się na obszarze zabytkowego układu urbanistycznego ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków i w gminnej ewidencji zabytków oraz na obszarze Parku Kulturowego uchwalonego przez Radę Miejską w K..
Inspektor Wojewódzki podkreślił, że według § 9 pkt 2 obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenu strefy zachowanych walorów historycznego układu przestrzennego ustanowiono m. in. w odniesieniu do zabudowy - zakaz zmiany gabarytów, proporcji i charakterystycznych cech architektonicznych dachów oraz elewacji budynków, w tym otworów okiennych i drzwiowych, zakaz wprowadzania w elewacjach budynków od strony terenów przestrzeni publicznej faktur niejednolitych, w tym wykonanych z okładzin ceramicznych, okładzin ze sztucznego kamienia i tworzyw, oraz szkła i blach lakierowanych, natomiast w pokryciach dachowych - zakaz stosowania materiałów tworzących fakturę bez podziałów, gładką i jednolitą, zakaz wprowadzania kolorystyki dachów oraz elewacji agresywnej i odmiennej od naturalnej kolorystyki tradycyjnych materiałów pokryć dachowych, a w przypadku ścian - od naturalnych kolorów ziemi w tonacji jasnej.
Zdaniem organu odwoławczego, ze względu na fakt, że przestrzeń publiczna to każde miejsce publiczne, w tym droga, ulica, plac miejski, z terenu którego widoczna jest przedmiotowa elewacja, w niniejszej sprawie przestrzenią publiczną jest nie tylko ulica Warszawska, ale również działka nr [...]/1, która jak wynika z informacji z 18 lipca 2014 r. jest drogą. Jednocześnie elewacja tego budynku, jak wynika z wyrysu do powyższej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, widoczna jest również od strony terenów przestrzeni publicznej od wschodu. Tak więc okładzinę z plastikowych paneli w jasnym kolorze należy zlikwidować ze wszystkich ścian budynku. Ponieważ po likwidacji plastikowych paneli pozostałyby wszystkie ściany nieotynkowane, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należy wykonać na ścianach elewację, której parametry zgodne będą z obecnie obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego w granicach ulic: Spółdzielczej, Iwo Odrowąża, Marszałka Piłsudskiego i Warszawskiej w K..
Zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że ponieważ wyznaczony w tej decyzji termin do wykonania zmian i przeróbek, ze względu na przedłużone postępowanie odwoławcze i okres zimowy uniemożliwiający wykonanie robót tynkarskich przy nowej okładzinie ścian nie jest w tej sytuacji wykonalny, to w tej części należało uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i w tym zakresie orzec o nowym terminie. Ponadto Inspektor stwierdził, że w stosunku do obiektów już wybudowanych – tak jak w niniejszej sprawie - nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, może nastąpić wyłącznie w oparciu o art. 51 ust. 7 tej ustawy. Zatem podstawą prawną zaskarżonej decyzji powinien być art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Jednak brak powołania w podstawie prawnej art. 51 ust. 7 nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.
Odnośnie podniesionej w odwołaniu kwestii niezwiązania organu nadzoru budowlanego negatywną oceną wystroju elewacji wyrażoną przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, Inspektor zauważył, że nie ma ona dla sprawy znaczenia, skoro niedopuszczalność użycia zastosowanych okładzin z tworzyw sztucznych wynika wprost z zapisów planu miejscowego obowiązującego na obszarze usytuowania budynku.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, S. W. i K. W. zarzucili rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik spraw, to jest:
a. art. 7 i art. 80 kpa poprzez rozstrzygnięcia sprawy bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiały dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących, w szczególności nie wzięcie przez organ pod uwagę, że z pisma Konserwatora Zabytków z [...], będącego odpowiedzią skarżących na pismo z 24 września 2015 r. wynika, że układ urbanistyczny miasta K. nie jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków, gdyż współczesne budynki nie są obiektami zabytkowymi (nie figurują ani w rejestrze, ani w ewidencji zabytków), a Konserwator nie ma podstaw do rozstrzygania w tej sprawie;
b. art. 138 § 2 w związku z art. 7 i 8 oraz art. 77 § 1 i 80 kpa poprzez zupełne zaniechanie rozpoznania sprawy i ograniczenie się do przytoczenia wytycznych sądu administracyjnego z wyroku uchylającego poprzednie decyzje;
c. art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa poprzez oparcie częściowego merytorycznego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które w ogóle nie mogą zostać uznane za udowodnione.
W uzasadnieniu skargi jej autorzy zarzucili, że poprzednie decyzje w niniejszej sprawie zostały prawomocnie uchylone, a zatem organ nie powinien w postępowaniu prowadzonym po ich uchyleniu, zaniechać czynienia własnych ustaleń.
Ponadto zmieniając decyzje w części, organ zmienił zupełnie ustalenia organu I instancji, nie przeprowadzając własnego postępowania oraz opierając się wyłącznie na tym samym dokumencie, który był w posiadaniu organu I instancji, wywiódł z niego zupełnie inne przeciwne wnioski. Skarżący zaznaczyli, że przecież rodzaj elewacji znajdującej się pod elewacją wierzchnią to nie jest ustalenie, które miałoby wpływ jedynie na termin wykonania przeróbek. To dla sprawy okoliczność kluczowa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżących zarzucił, że w przedmiotowej sprawie [...] została wydana kolejna decyzja, również nakazująca wykonanie tych samych robót budowlanych, ale już bez wyznaczenia terminu ich wykonania. Zostało od niej złożone odwołanie. Ponadto zarzucił, że w związku z upływem terminu wyznaczonego w zaskarżonej decyzji i niewykonaniem jakichkolwiek robót decyzją nią objętych – zaskarżona decyzja jest niewykonalna.
Pełnomocnik organu odnosząc się do powyższych zarzutów wyjaśnił, że w związku z odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ oraz w związku z niewykonaniem obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji pomimo upływu terminu w niej określonego - organ I instancji wydał decyzję nakazującą skarżącym doprowadzenie robót do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 – ustawy Prawo budowlane. Z przepisu tego w ocenie organu wynika, że w zaistniałej sytuacji powinno dojść do wydania decyzji o doprowadzeniu obiektu lub jego części do stanu poprzedniego. W związku z tym organ II instancji zamierza skorygować wadliwe sformułowanie w tej decyzji.
Pełnomocnik skarżących sprostował pisemny zarzut z punktu a) skargi wyjaśniając, że określone w niej pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] – to w istocie postanowienie tego organu z tej daty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2018.1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponieważ w sprawie niniejszej zapadły już trzy prawomocne wyroki sądów administracyjnych uchylające wydane wcześniej decyzje organów nadzoru budowlanego do ponownego rozpatrzenia i formułujące wiążące oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania, przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu była realizacja tych ocen i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2012 r. oraz w wyrokach WSA w Kielcach z dnia 16 października 2013 r. i z dnia 12 kwietnia 2017 r. Ze względu na to przy tym, że zawarta w tym ostatnim wyroku ocena prawna dotyczyła również realizacji wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2012 r. oraz w wyroku WSA w Kielcach z dnia 16 października 2013 r., a wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2017 r. dotyczyły jednej tylko szczegółowej kwestii, ustalonej przez organy w sposób oczywiście sprzeczny ze stanem faktycznym, wystarczające w istocie było odniesienie się do tego ostatniego wyroku. Należy w związku z tym przypomnieć, że jedynym powodem uchylenia przez WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...], było błędne, sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie przez te organy, że południowa ściana przedmiotowego budynku narusza przepisy prawa, a ściana północna tych przepisów nie narusza, podczas gdy ściany będące przedmiotem nakazu wykonania niezbędnych zmian i przeróbek mających polegać na zdemontowaniu zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian wraz z zewnętrzną okładziną ścian lukarn dachu w/w budynku widocznych od strony terenów przestrzeni publicznej - znajdowały się od strony zachodniej, północnej i wschodniej. WSA w Kielcach zauważył przy tym, że stwierdzenie wskazanego naruszenia przepisów postępowania było powiązane z oceną zasadności nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania jakichkolwiek zmian i przeróbek przy przedmiotowym budynku. Brak takiego obowiązku oznaczałby bowiem, że bez znaczenia byłoby błędne określenie ściany podlegającej zmianom i przeróbkom, skoro żadne przeróbki nie byłyby wymagane. Rozpatrując sprawę pod tym kątem Sąd podzielił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do konieczności zastosowania w sprawie przepisów prawa budowlanego i trybu postępowania legalizacyjnego, jaki powinien być w sprawie wdrożony. WSA w Kielcach stwierdził przy tym, że wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyrokach WSA w Krakowie z 24 kwietnia 2012 r. oraz w wyroku WSA w Kielcach z 16 października 2013 r. zostały wykonane. Organ II instancji wyjaśnił bowiem, że istniejąca do chwili obecnej elewacja z tworzywa sztucznego, która była niezgodna z przepisami obowiązującymi w czasie jej wykonywania, jest również niezgodna z przepisami obowiązującymi obecnie. Przedmiotowy budynek jest bowiem zlokalizowany na obszarze, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu 30 czerwca 2003 r. Według § 3 tego planu, przedmiotowy budynek usytuowany jest w obszarze strefy zurbanizowanej, centralnej, o wysokim stopniu zachowania walorów historycznego układu przestrzennego, z możliwością znacznych uzupełnień, oznaczoną w rysunku planu symbolem UA1ZN-W(R) i przeznaczoną dla lokalizacji nie mogących powodować jakichkolwiek zagrożeń lub uciążliwości dla otoczenia funkcji usługowych, z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej. Zgodnie natomiast z informacją zawartą w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 27 sierpnia 2014 r., teren i budynki na przedmiotowej nieruchomości znajdują się na obszarze zabytkowego układu urbanistycznego ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków i w gminnej ewidencji zabytków, oraz na obszarze Parku Kulturowego uchwalonego przez Radę Miejską w K.. Według natomiast § 9 pkt 2 obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu strefy zachowanych walorów historycznego układu przestrzennego oznaczonego symbolem UA1ZN-W(R) ustanowiono m. in. w odniesieniu do zabudowy zakaz zmiany gabarytów, proporcji i charakterystycznych cech architektonicznych dachów oraz elewacji budynków, w tym otworów okiennych i drzwiowych, zakaz wprowadzania w elewacjach budynków od strony terenów przestrzeni publicznej faktur niejednolitych, w tym wykonanych z okładzin ceramicznych, okładzin ze sztucznego kamienia i tworzyw, oraz szkła i blach lakierowanych, natomiast w pokryciach dachowych - zakaz stosowania materiałów tworzących fakturę bez podziałów, gładką i jednolitą, zakaz wprowadzania kolorystyki dachów oraz elewacji agresywnej i odmiennej od naturalnej kolorystyki tradycyjnych materiałów pokryć dachowych, a w przypadku ścian - od naturalnych kolorów ziemi (gumiguta, ochra, umbra, siena palona) w tonacji jasnej. Ponadto organ II instancji trafnie zauważył, że przestrzeń publiczna to każde miejsce publiczne, w tym droga, ulica, plac miejski, z terenu którego widoczna jest przedmiotowa elewacja. W związku z tym należało uznać, że w niniejszej sprawie przestrzenią publiczną jest nie tylko ulica Warszawska, ale również działka nr [...]/1, która jest drogą. Ponieważ elewacja przedmiotowego budynku, widoczna jest również od strony terenów przestrzeni publicznej od wschodu, co wynika z wyrysu załączonego do uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, okładzinę z plastikowych paneli w jasnym kolorze należy zlikwidować ze wszystkich ścian tego budynku, tj. od zachodu, północy i wschodu. Ponieważ po likwidacji plastikowych paneli pozostałyby wszystkie ściany nieotynkowane, co wynika z treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...], w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należy wykonać na ścianach elewację, której parametry zgodne będą z wskazanymi wyżej obecnie obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego w granicach ulic: Spółdzielczej, Iwo Odrowąża, Marszałka Piłsudskiego i Warszawskiej w K., uchwalonego przez Radę Miasta K. uchwałą Nr VIV6112003 z dnia 30 czerwca 2003r. Skoro więc przepis § 9 pkt 2 ostatnio wymienionego planu zakazuje wprowadzania w elewacjach budynków od strony terenów przestrzeni publicznej faktur niejednolitych, w tym okładzin z tworzyw, na terenie strefy zachowanych walorów historycznych układu przestrzennego, a według § 3 tego samego planu przedmiotowy budynek jest położony na obszarze strefy zurbanizowanej o wysokim stopniu zachowania walorów historycznych układu przestrzennego, to już same przytoczone zapisy planu oznaczają, że doszło w sprawie do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, bez potrzeby konsultowania zmiany sposobu wykonania przedmiotowych elewacji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. To zaś powoduje, że w sprawie miał zastosowanie przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego warunkujący wszczęcie w sprawie postępowania naprawczego, a następnie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Sąd wyjaśnił również, że ponieważ przedmiotem sprawy jest obiekt już wybudowany, nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, może nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 51 ust. 7 tej ustawy. Stosownie do uregulowania w nim zawartego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organy nadzoru budowlanego obu instancji, rozpatrując sprawę po raz kolejny, zastosowały się do wszystkich wskazanych uwag i wskazań. W szczególności organ I instancji, prawidłowo, w zgodzie z ustalonym stanem faktycznym opisał ściany i lukarny przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego, na których ma dojść do zmian i przeróbek opisanych szczegółowo w decyzji PINB w K. z dnia 11 września 2017 r. Organ ten prawidłowo również powołał podstawę prawną swego rozstrzygnięcia pamiętając o treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, co następuje.
Jak wynika ze sprostowania zarzutu zamieszczonego w punkcie a) skargi, dokonanego przez pełnomocnika skarżących na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r., pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...], które miało nie być wzięte pod uwagę przez organy rozpatrujące sprawę, to w istocie postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] przekazujące do Starosty, jako organu właściwego do rozstrzygania, wniosek K. i S. W. z 24 września 2015 r. o opinię w zakresie planowanego zamierzenia budowlanego polegającego na dociepleniu dwóch istniejących budynków handlowo-usługowych na działce nr [...] przy ulicy Warszawskiej w K.. Należy zauważyć, że będące istotą omawianego zarzutu skargi twierdzenie, że układ urbanistyczny miasta K. nie jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków, gdyż współczesne budynki nie są obiektami zabytkowymi (nie figurują ani w rejestrze, ani w ewidencji zabytków), a Wojewódzki Konserwator Zabytków nie ma podstaw do rozstrzygania w tej sprawie, znalazło się jedynie w uzasadnieniu wspomnianego postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...], które nie dotyczyły przedmiotu niniejszej sprawy i nie może być bezpośrednio do niej odnoszone. Ponadto uwzględniana w niniejszej sprawie ochrona konserwatorska nie dotyczy poszczególnych budynków, ale zabytkowego układu urbanistycznego ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków i w gminnej ewidencji zabytków oraz na obszarze Parku Kulturowego uchwalonego przez Radę Miejską w K. (pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 27 sierpnia 2014 r. [...], k. I - 52 akt administracyjnych). Zarówno ewidencja zabytków, jak i park kulturowy są prawnymi formami ochrony zabytków przewidzianymi w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), co wynika z treści art. 7 pkt 1 i 3, art. 21 w zw. z art. 19 ust. 1a pkt 2 ustawy o ochronie zabytków. Podniesiona więc w skardze okoliczność, że przedmiotowy budynek mieszkalno-usługowy nie korzysta z żadnych form ochrony konserwatora zabytków, przez co opinia tego organu nie może wpływać na wygląd tego budynku, nie polega na prawdzie, gdyż ochronie tej podlega zabytkowy układ urbanistyczny, którego częścią jest wspomniany budynek.
Należy w dalszym ciągu zauważyć, że zasadniczą podstawą do interwencji organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie była niezgodność zakwestionowanej w sprawie, zewnętrznej okładziny z tworzyw sztucznych ze ścian wraz z zewnętrzną okładziną ścian lukarn dachu w/w budynku widocznych od strony terenów przestrzeni publicznej, z zapisami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego nawet rzeczywiste wątpliwości co do zakresu związania organów nadzoru budowlanego negatywną oceną wystroju elewacji przedmiotowego budynku wyrażoną przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, nie miały by znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wreszcie należy powtórzyć, że zarówno organy administracji, jak i Sąd rozstrzygający sprawę były związane oceną prawną wyrażoną w powyższej kwestii przez WSA w Kielcach w wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r. W wyroku tym natomiast stwierdzono, że "kwestia niezwiązania organu nadzoru budowlanego negatywną oceną wystroju elewacji wyrażoną przez wojewódzkiego konserwatora zabytków nie ma dla sprawy znaczenia, skoro niedopuszczalność użycia zastosowanych okładzin z tworzyw sztucznych wynika wprost z zapisów planu miejscowego obowiązującego na obszarze usytuowania przedmiotowego budynku".
Drugi zarzut skargi dotyczył "zaniechania rozpoznania sprawy przy ogranicze-
niu się do przytoczenia wytycznych sądu administracyjnego z wyroku uchylającego poprzednie decyzje w sprawie". Według autora skargi, skoro poprzednie decyzje wydawane w niniejszej sprawie zostały prawomocnie uchylone, to organ nie powinien w postępowaniu administracyjnym prowadzonym po ich uchyleniu, zaniechać czynienia własnych ustaleń. Ponadto zmiana decyzji PINB w K. przez organ II instancji oznacza zupełną zmianę ustaleń, mimo braku przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcia się wyłącznie na tym samym dokumencie, z którego wywiedziono zupełnie inne wnioski niż organ I instancji. Autor skargi nie wyjaśnił przy tym, o jaki dokument mu chodzi stwierdzając tylko, że "rodzaj elewacji znajdującej się pod elewacją wierzchnią to nie jest ustalenie, które miałoby wpływ jedynie na termin wykonania przeróbek. To dla sprawy okoliczność kluczowa".
Odnosząc się do takich zarzutów należy zauważyć, że jedyna zmiana decyzji PINB w K. z dnia [...] dokonana w zaskarżonej decyzji, dotyczyła terminu wykonania orzeczonych zmian i przeróbek z dnia 31 grudnia 2017 r., na dzień 30 kwietnia 2018 r. i została uzasadniona przedłużonym postępowaniem odwoławczym oraz okresem zimowym uniemożliwiającym wykonanie robót tynkarskich przy nowej okładzinie ścian. Organ zasadnie przy tym dokonał tej zmiany w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie w tej części rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 określający rodzaje decyzji wydawanych przez organ odwoławczy, nie przewidują bowiem orzekania o "zmianie" decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy. Wbrew zarzutom skargi podstawą takiego rozstrzygnięcia organu II instancji w zakresie terminu wykonania nałożonych decyzją robót budowlanych, były własne ustalenia faktyczne, a nie ten sam dokument, który był w posiadaniu organu I instancji (którego identyfikacja przez Sąd nie jest przy tak sformułowanym uzasadnieniu zarzutu możliwa). Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Wiedza na temat klimatu panującego w Polsce i wynikłych stąd ograniczeń w możliwości i racjonalności wykonywania robót budowlanych jest powszechnie znana. Ponadto trzeba wziąć pod uwagę, że pracownicy tak wyspecjalizowanego organu, jak wojewódzki inspektorat nadzoru budowlanego, mają w zakresie wynikającym z rodzaju rozstrzyganych spraw niezbędną wiedzę fachową pozwalającą im ocenić również czas potrzebny na wykonanie konkretnych robót budowlanych bez potrzeby prowadzenia w tym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego. Natomiast ustalenia dotyczące rodzaju elewacji znajdującej się pod elewacją wierzchnią nie wymagały w sprawie jakiegokolwiek postępowania dowodowego, ponieważ wynikały z ustaleń dokonanych już przy poprzednim rozpoznaniu sprawy przez organy obu instancji i zostały zaakceptowane przez WSA w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r. Nie jest przy tym prawdą, że organy administracji po uchyleniu poprzednich decyzji nie poczyniły własnych ustaleń. Ustalenia te są bowiem wskazane w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, a ich dokonanie nie musi polegać na ponownym przeprowadzeniu wszystkich dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Organy mają prawo, a nawet obowiązek wykorzystywać te dowody i ustalenia, które zostały przeprowadzone i poczynione we wcześniejszych postępowaniach, a są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co wynika z treści art. 75 § 1 kpa, a także z zasady szybkości i ograniczonego formalizmu przewidzianej w art. 12 kpa.
Zgłoszony na rozprawie dodatkowy zarzut niewykonalności zaskarżonej decyzji mającej wynikać z upływu terminu wyznaczonego w zaskarżonej decyzji i niewykonania jakichkolwiek robót przy przedmiotowym budynku, świadczy o niezrozumieniu zasad rządzących postępowaniem administracyjnym i sądowo administracyjnym.
Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności) (Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX , wyd. VII. 2018 rok. Komentarz do art. 13, teza 5). W dacie wydawania zaskarżonej decyzji natomiast, termin wykonania robót budowlanych nakazanych w tej decyzji jeszcze nie upłynął, co oznacza, że decyzja ta była wówczas w pełni wykonalna. Konsekwencją natomiast niewykonania jakichkolwiek z nakazanych robót budowlanych do chwili obecnej, jest zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i wydanie decyzji nakazującej wykonanie robót niezbędnych do doprowadzenia robót budowlanych przy przedmiotowym budynku do stanu poprzedniego. Ten ostatni przepis był właśnie podstawą wydania przez PINB w K. decyzji z dnia [...] złożonej na rozprawie przez pełnomocnika skarżących. Wydanie tej decyzji nie świadczy więc w żadnym razie o jakiejkolwiek wadliwości zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, gdyż jest jedynie przewidzianą w przepisach Prawa budowlanego konsekwencją niewykonania przez inwestora obowiązku, o którym mowa w art.51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak wskazania w decyzji z 14 czerwca 2018 r. terminu wykonania czynności, o jakich mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza jedynie, że mają być one wykonane niezwłocznie po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostateczności.
Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że podniesione przez skarżących zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło