II SA/Ke 782/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2011r. sprawy ze skargi Rady Gminy w Nagłowicach na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 18 października 2010r. znak: PNK.I-911-81/2010 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie określenia górnej granicy opłaty za odbiór ścieków oddala skargę. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 18 października 2010r. znak: PNK.I-911/81/2010 Wojewoda Świętokrzyski, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. dalej w skrócie u.s.g.) stwierdził nieważność uchwały nr L/321/2010 Rady Gminy w Nagłowicach z dnia 29 września 2010r. w sprawie określenia górnej wysokości opłaty za odbiór ścieków dowożonych wozami asenizacyjnymi. Uchwałą tą Rada Gminy, powołując jako podstawę prawną art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 ze zm.), zwanej dalej ustawą, określiła "górną stawkę opłaty za odbiór przez oczyszczalnie ścieków dowożonych wozami asenizacyjnymi za 1 m3 na kwotę 6,36 zł plus obowiązująca stawka podatku VAT". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że przepis art. 6 ust. 2 ustawy daje podstawę do określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Określenie górnych stawek opłat za odbiór przez oczyszczalnie ścieków dowożonych wozami asenizacyjnymi nie mieści się w ramach upoważnienia ustawowego do uchwalenia aktu prawa miejscowego zawartego w tym przepisie. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem normowania przedmiotową uchwałą jest wyłącznie określenie górnej wysokości w/w opłaty, w jej sentencji brak określenia zakresu obowiązywania zawartych w niej unormowań, a także rozbieżność pomiędzy materią regulowaną, a wskazaną podstawą prawną uchwały, należało stwierdzić jej nieważność w całości. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Rada Gminy Nagłowice zarzuciła rażące naruszenie: - art. 6 ust 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz - art. 91 ustawy o samorządzie gminnym przez przyjęcie, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta jest sprzeczna z prawem. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru. W uzasadnieniu wskazała, że Wojewoda Świętokrzyski w ramach sprawowanego nadzoru nie zakwestionował uchwał o identycznej treści Rady Gminy Nowa Słupia i Rady Gminy w Wielbarku. Podniosła, że jej zdaniem "dowożenie ścieków wozami asenizacyjnymi mieści się w ramach upoważnienia ustawowego do uchwalania aktu prawa miejscowego zawartego w art. 6 ust 2 ww. ustawy". W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Dodatkowo stwierdził, że przedmiotowa uchwała określa górną stawkę opłat za odbiór ścieków przez oczyszczalnie, a więc od przedsiębiorców lub gminnych jednostek organizacyjnych, nie zaś od właścicieli nieruchomości, a więc jest skierowana do innego kręgu adresatów, niż wynikająca z ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do zawartego w przepisie art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy upoważnienia, rada gminy określa, w drodze uchwały, górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi, polegające na odbieraniu odpadów komunalnych, opróżnianiu zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż rada gminy może określić jedynie górną stawkę opłat, jakie mają obowiązek uiszczać właściciele nieruchomości czyli nabywcy usług komunalnych. Definicja "właścicieli nieruchomości" została wskazana w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Są nimi prawni właściciele, a także współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tymczasem zaskarżoną uchwałą Rada Gminy Nagłowice określiła "górną stawkę opłaty za odbiór przez oczyszczalnie ścieków dowożonych wozami asenizacyjnymi". Niewątpliwie zatem bezpośrednim adresatem tej uchwały są przedsiębiorcy prowadzący oczyszczalnie ścieków, a nie właściciele nieruchomości, korzystający z usług komunalnych. W sytuacji zaś gdyby inny podmiot zajmował się odbieraniem ścieków od właścicieli nieruchomości, a inny prowadził oczyszczalnię ścieków, zaskarżona uchwała faktycznie określa górne stawki opłat pomiędzy tymi podmiotami, nie zaś stawki opłat, jakie mają uiszczać właściciele nieruchomości. Wprowadzenie zaskarżoną uchwałą górnej stawki opłat za przyjmowanie ścieków przez oczyszczalnie z powołaniem jako podstawy prawnej uchwały art. 6 ust.2 ustawy stanowi więc niewątpliwie przekroczenie ustawowego upoważnienia, co słusznie stwierdził Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Uchwały organów gminy nie mogą cechować się dowolnością, lecz ich zakres przedmiotowy musi odpowiadać normie prawnej, która oddaje do decyzji organu gminy uregulowanie ściśle określonej kwestii. Uchwała Rady Gminy w Nagłowiach z dnia 29 września 2010r. jako swą podstawę prawną wskazuje m. in. art. 6 ust. 2 ustawy lecz jej zakres wychodzi poza wskazania przedmiotowego przepisu. Istnieje zatem rozbieżność pomiędzy materią regulowaną, a wskazaną podstawą prawną uchwały, co powoduje, iż w sposób istotny narusza ona prawo. Dlatego trafnie organ nadzoru stwierdził w oparciu o przepis art. 91 ust. 1u.s.g jej nieważność. Dodatkowo zauważyć należy, że z art. 20 Konstytucji wynika między innymi zasada wolności gospodarczej. Może być ona ograniczona tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przykładem takiego ograniczenia jest właśnie unormowanie zawarte w art. 6 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzenie uchwałą Rady Gminy Nagłowice ograniczenia innego, niż jest przewidziane w delegacji zawartej w art. 6 ust. 2 ustawy narusza także wynikającą z art. 20 Konstytucji zasadę wolności gospodarczej. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że "dowożenie ścieków wozami asenizacyjnymi mieści się w ramach upoważnienia ustawowego do uchwalania aktu prawa miejscowego zawartego w art. 6 ust 2 ww. ustawy" zauważyć należy, iż delegacja ustawowa zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy dotyczy określenia przez radę gminy górnych stawek opłat za odbieranie odpadów komunalnych opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych nie zaś tego, czym i gdzie mają być dowożone ścieki, a w szczególności tego, że mają one być dowożone do oczyszczalni wozami asenizacyjnymi. Argument, że podobnej treści uchwały funkcjonują w obrocie prawnym na terenie innych gmin nie jest wystarczający do uznania, że Wojewoda nie mógł zakwestionować tej konkretnej uchwały poprzez stwierdzenie jej nieważności. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszeń prawa mogących uzasadniać jego uchylenie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)