II SA/Ke 784/12

WyrokWSA w Kielcach2013-03-21

Skład orzekający: Dorota Chobian, Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, jeśli Rada Powiatu nie podjęła uchwały w tej sprawie w ustawowym terminie, mimo że przyczyna wygaśnięcia mandatu (utrata prawa wybieralności) nastąpiła przed upływem tego terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego. Utrata prawa wybieralności przez radnego, stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, stanowi przyczynę wygaśnięcia mandatu. Rada Powiatu miała obowiązek stwierdzić to wygaśnięcie w drodze uchwały w terminie 3 miesięcy od wystąpienia tej przyczyny. Ponieważ Rada tego nie uczyniła, Wojewoda, po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i bezskutecznym upływie terminu, był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego.
Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego A. G. z powodu utraty przez niego prawa wybieralności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu lustracyjnego. Rada Powiatu nie podjęła uchwały w tej sprawie w ustawowym terminie. A. G. złożył skargę, zarzucając m.in. przedwczesne wydanie zarządzenia zastępczego i błędne obliczenie terminów. Sąd rozpoznał skargę, analizując przepisy dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego i kompetencji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na zarządzenie zastępcze Wojewody Ś. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu w [...] A. G., a jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazał art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zmianami). W uzasadnieniu podał, że A. G., zgodnie z art. 190 ust. 3 ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jednolity Dz. U. Nr 176 z 2010 r., poz. 1190), dalej określanej w skrócie ordynacją wyborczą, stosownie do art. 16 ustawy Przepisy wprowadzające - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113), utracił prawo wybieralności z uwagi na to, że zapadło wobec niego w dniu 10 listopada 2011 r., w Sądzie Okręgowym w [...], prawomocne od dnia 20 stycznia 2012 r. orzeczenie na podstawie art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa z lat 1944-90 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 63 z 2007 r., poz. 425), dalej w skrócie ustawy o ujawnianiu informacji..., którym Sąd orzekł wobec A. G. utratę prawa wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu, Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka jednostek samorządu terytorialnego oraz organu jednostki pomocniczej, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy, na okres 3 lat. Nadto Sąd orzekł wobec niego zakaz pełnienia funkcji publicznej, o której mowa w art. 4 pkt 2-54 powołanej wyżej ustawy na okres 3 lat. Dalej Wojewoda wskazał, że doszło do naruszenia przepisów, skutkującego stosownie do treści art. 190 ust. 3 ordynacji wyborczej wygaśnięciem mandatu radnego, i że wypełniając dyspozycję art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Pierwsza skarga na to zarządzenie została złożona przez A. G. za pośrednictwem Wojewody w dniu 7 maja 2012 r. i została ona prawomocnie odrzucona postanowieniem WSA z dnia [...] (skarga kasacyjna A. G. na to postanowienie została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu [...]). W dniu 6 listopada 2012 r. za pośrednictwem Wojewody została złożona przez A. G. druga skarga, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu został prawomocnie uwzględniony. W skardze tej A. G. zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 85 a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym, polegające na tym, że zarządzenie zastępcze zostało wydane przed upływem terminów i warunków wskazanych w tym przepisie, co spowodowało wydanie orzeczenia przedwcześnie, przez organ nie posiadający uprawnienia do wydania takiego aktu oraz bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi A. G. zarzucił, że Rada Powiatu nie była w zwłoce, gdyż dzień, od którego powinien być liczony dla organu trzymiesięczny termin do podjęcia czynności, to dzień uzyskania prawomocnego wyroku sądu karnego od Prezesa tego Sądu, co wynika wprost z art. 21 e ust. 2 i 3 ustawy o ujawnianiu informacji ... Wojewoda błędnie określił ten dzień, albowiem z informacji zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że orzeczenie to zostało doręczone do organu w dniu 27 grudnia 2011 r. Zgodnie z art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej termin na podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu upływał Radzie Powiatu w dniu 27 marca 2012 r. Po tym dniu, w przypadku nie podjęcia uchwały, Wojewoda powinien wezwać Radę Powiatu do jej podjęcia i wyznaczyć jej 30 dniowy termin. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu po stronie Wojewody powstaje uprawnienie do podjęcia procedury określonej w art. 85 a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Wojewoda błędnie obliczył powyższe terminy i wszczął postępowanie przedwcześnie. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że zaskarżone zarządzenie zastępcze wskazuje nieprawidłową podstawę prawną jego wydania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ani z przepisów ustawy o samorządzie powiatu ani z żadnych innych nie wynika, aby podstawą wszczęcia przez organ nadzoru procedury wydania zarządzenia zastępczego w oparciu o art. 85 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym wobec radnego była data uzyskania prawomocnego wyroku karnego od prezesa Sądu, doręczonego właściwemu podmiotowi w sprawie pozbawienia mandatu osoby lustrowanej. Z art. 21e ust. 2 i 3 ustawy o ujawnianiu informacji... wynika, że wymóg taki dotyczy osób pełniących funkcje publiczne, wymienione w art. 4 pkt 2-54, 56, 57, z zastrzeżeniem art. 21f, "gdy doręczenie orzeczenia sądu, w myśl art. 21e następuje z mocy prawa z dniem doręczenia podmiotowi właściwemu w sprawie pozbawienia osoby lustrowanej pełnienia funkcji publicznej". Dalej autor pisma przytoczył treść art. 4 ustawy o ujawnianiu informacji... i wskazał, że jego zdaniem artykuł ten nie wymienia osoby radnego, wobec którego, aby wygasić mandat radnego zastosowanie mają przepisy odrębne. W przypadku skarżącego licząc terminy oparto się na przepisach art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy ordynacja wyborcza w związku z art. 16 przepisów wprowadzających kodeks wyborczy i w oparciu o ten przepis oraz art. 190 ust. 2 winno nastąpić wygaśnięcie mandatu radnego. Datą pewną, gdy Rada Powiatu dowiedziała się o wystąpieniu przyczyny wygaśnięcia mandatu był dzień 26 lipca 2011 r., gdy Sąd Okręgowy w [...] zawiadomił ją o prawomocnym orzeczeniu sądu lustracyjnego obu instancji wraz z informacją o utracie prawa wybieralności. To, że Rada Powiatu znała procedury, które miały na celu wygaszenie mandatu radnego wynika z pisma Przewodniczącego Rady z dnia 4.10.11, skierowanego do Wojewody. W odpowiedzi na pismo organu nadzoru z dnia 27.09.2011 r., w sprawie wygaszenia mandatu, niejako przypominające Przewodniczącemu Rady Powiatu o konieczności podjęcia odpowiednich kroków, Przewodniczący pismem z dnia 28.10.2011 r. zawiadomił Wojewodę, że na sesji w dniu 25.10.2011 r. przedmiotem obrad było m.in. podjęcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, ale w wyniku głosowania przeciw wygaśnięciu głosowało 13 radnych, a pięciu wstrzymało się od głosu, tym samym nie wygaszono mandatu. Dlatego też listem z dnia 16.11.2011 r. w oparciu o art. 85 ust. 1 Wojewoda wezwał ponownie Przewodniczącego Rady Powiatu do usunięcia stanu niezgodnego z prawem pod rygorem wydania odpowiedniego zarządzenia zastępczego. Stwierdzając bezskuteczny upływ 30-dniowego terminu na podjęcie uchwały organ nadzoru podjął kroki formalnoprawne, mające na celu wygaszenie mandatu. Autor pisma podkreślił, że postanowienia art. 21e ust. 2 i 3 ustawy o ujawnianiu informacji...nie mają zastosowania do radnych, dlatego nie ma znaczenia, kiedy organowi samorządowemu zostało doręczone orzeczenie sądu lustracyjnego, bowiem radny nie jest pozbawiony funkcji publicznej z mocy prawa automatycznie. Zgodnie z art. 21e ust. 4 ustawy o ujawnianiu informacji przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się w stosunku do osób, wobec których przepisy odrębne przewidują pozbawienie pełnionej funkcji w przypadkach złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Rada Powiatu w [...] dopuściła się rażących uchybień w trakcie działań mających na celu wygaszenia mandatu radnego A. G., gdyż pomimo zaistnienia przesłanek z art. 190 ordynacji wyborczej nie wypełniła obowiązku wynikającego z przepisu art. 190 ust. 2, nie podejmując uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu, mimo, że ciążył na niej taki obowiązek od chwili, gdy wystąpiła przyczyna wygaszenia mandatu na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]. W tej sytuacji Wojewoda był zobowiązany do wydania zarządzenia zastępczego. W piśmie z dnia 21 marca 2013 r., zatytułowanym załącznik do protokołu, pełnomocnik Wojewody podtrzymując stanowisko co do oddalenia skargi sprostował udzieloną odpowiedź na skargę poprzez wskazanie, że A. G. jest osobą publiczną, o jakiej mowa w art. 4 ust.17 ustawy o ujawnianiu informacji... i ma do niego zastosowanie art. 21 e tej ustawy. Dalej wskazał, że jego zdaniem datą, z jaką doszło do pozbawienia z mocy prawa A. G. pełnionej przez niego funkcji publicznej radnego jest 22 lipca 2011 r. – powiadomienie Przewodniczącego Rady Miejskiej o orzeczeniu Sądu z dnia 10 listopada 2010 r. Nawet jednak gdyby przyjąć, że skarżący został pozbawiony z mocy prawa funkcji radnego z dniem 27 grudnia 2011 r. jest oczywiste, że okoliczność ta nie ma decydującego znaczenia w sprawie, bowiem termin o jakim mowa w art. 85 a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym został otwarty w tym właśnie dniu i trwał on zgodnie z tym przepisem 30 dni, więc kończył się 26 stycznia 2012 r. Do tej daty Rada Powiatu winna podjąć deklaratoryjną uchwałę wydawaną jedynie dla uporządkowania stanu prawnego, stwierdzając wygaśnięcie mandatu radnego. Jest bowiem poza sporem, że A. G. mandat radnego utracił z mocy prawa, w tym przypadku z dniem 27 grudnia 2011 r. Autor pisma podkreślił również, że orzeczenie Sądu Okręgowego w pkt III zawiera zakaz pełnienia funkcji publicznych, o jakich mowa w art. 4 pkt 2-54 ustawy o ujawnianiu informacji..., a więc także funkcji radnego rady powiatu, obowiązujący od daty uprawomocnienia się wyroku, to jest od 20 stycznia 2011 r., któremu skarżący się nie podporządkował. Ponieważ art. 190 ust. 1 ordynacji wyborczej nie wymienia sytuacji wynikającej z prawomocnego wyroku skazującego, zakazującego pełnienia funkcji publicznej na okres 3 lat, organ nadzoru nie był związany w przypadku skarżącego dyspozycją tego przepisu. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego określenia nieprawidłowej podstawy prawnej w zarządzeniu zstępczym wskazano, że nie może to stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, skoro istnieje podstawa prawna w postaci art. 85a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie niesporne jest to, że Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] na podstawie art. 21a ust. 2 ustawy o ujawnianiu informacji...stwierdził, że A. G. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne i na podstawie art. 21a ust. 2a tej samej ustawy orzekł wobec niego utratę prawa wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organu jednostki pomocniczej, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy na okres 3 lat, a także na podstawie art. 21a ust. 2b ustawy o ujawnianiu informacji... orzekł wobec niego zakaz pełnienia funkcji publicznej, o której mowa w art. 4 pkt 2-54 na okres 3 lat. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji A. G. utrzymał wyrok Sądu Okręgowego w mocy. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 22 lipca 2011 r., adresowanym do Przewodniczącego Rady Powiatu w [...], które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu 26 lipca 2011 r., Sąd Okręgowy zawiadomił go o treści wyroku z 10 listopada 2010 r. oraz o tym, że wyrok ten jest prawomocny. Pismem z dnia 27 lipca 2011 r. Wojewoda zwrócił się do Przewodniczącego Rady Powiatu w [...] o poinformowanie go o podjętych w związku z tym wyrokiem przez Radę Powiatu działaniach i w odpowiedzi uzyskał informację, że termin sesji Rady Powiatu, na której przedstawiony zostanie projekt uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu został zaplanowany na 21 października 2011 r. Następnie pismem z 25 października 2011 r. Przewodniczący Rady Powiatu poinformował Wojewodę, że na sesji w dniu 25 października 2011 r. przedmiotem obrad było podjęcie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu i że wynik głosowania nad projektem uchwały był taki, że "przeciw" było 13 głosów, a "za" żadnego, przy pięciu głosach wstrzymujących się. W związku z tym, pismem z 16 listopada 2011 r. Wojewoda, na podstawie art. 85a ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wezwał Radę Powiatu do usunięcia naruszenia stanu niezgodnego z prawem i wykonania obowiązku wynikającego z art. 190 ordynacji wyborczej poprzez podjęcie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego w terminie 30 dni od otrzymania wezwania z pouczeniem, że w przypadku nie podjęcia uchwały zostanie wydane zarządzenie zastępcze. W odpowiedzi na to pismo Przewodniczący Rady powiatu, powołując się na art. 21e ust. 1 – 3 ustawy o ujawnianiu informacji... wskazał, że Rada Powiatu nie miała i nie ma prawnych podstaw do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu, gdyż do chwili obecnej Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie przesłał jej orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Nadto wskazał, że w związku z nowelizacją Kodeksu wyborczego, polegającą na dodaniu art. 383 § 2a ma wątpliwości, który podmiot jest właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu. Odpis wyroku Sądu Okręgowego w [...] w spawie [...] został doręczony Przewodniczącemu Rady Powiatu 27 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. Przewodniczący poinformował Wojewodę, że Rada podejmie działania w terminie przewidzianym w ordynacji wyborczej. W dniu 25 stycznia 2012 r. Wojewoda zawiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji o tym, że wyda zarządzenie zastępcze wobec A. G. – radego Rady Powiatu w [...] z powodu utracenia przez tego radnego mandatu na podstawie art. 21a ust. 2a i ust. 2b ustawy o ujawnianiu informacji... Niewątpliwie A. G. będąc radnym Rady Powiatu w [...], do której został wybrany w wyborach, jakie odbyły się 21 listopada 2010 r., był osobą pełniącą funkcję publiczną, o jakiej mowa w art. 4 pkt 17 ustawy o ujawnianiu informacji... Odmienne stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę jest błędne. Zostało ono zresztą sprostowane w "załączniku do protokołu", w którym jednak również błędnie wskazano, że radny powiatu jest osobą wymienioną w art. 4 ust. 17 zamiast pkt 17. Te nieprawidłowości jednak nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest prawidłowość zarządzenia zastępczego z dnia 9 lutego 2012 r., nie zaś prawidłowość pism sporządzonych w późniejszym okresie przez pełnomocnika organu. Między stronami sporne jest to, czy przed doręczeniem Radzie Powiatu przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] odpisu prawomocnego wyroku stwierdzającego złożenie przez A. G. niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego i orzekającego o utracie przez niego prawa wybieralności – także do organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Powiatu miała obowiązek podjąć uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu, czy też nie. W zależności bowiem od odpowiedzi na to pytanie będzie można następnie stwierdzić, czy zachodziła podstawa do wydania przez Wojewodę zarządzenia zastępczego. Skarżący swoje stanowisko uzasadnia regulacją zawartą w przepisach art. 21e ust. 2 i ust. 3 ustawy o ujawnianiu informacji... Zgodnie z ust. 2 orzeczenie sądu, o którym mowa w ust. 1 (a więc prawomocne orzeczenie sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawem oświadczenia lustracyjnego, traktuje się jako obligatoryjną przesłankę pozbawienia tej osoby pełnionej przez nią funkcji publicznej, o której mowa w art. 4 pkt 2-54, 56 i 57, z zastrzeżeniem art. 21f – ten ostatni nie ma w sprawie zastosowania), prezes sądu przesyła podmiotowi właściwemu w sprawie pozbawienia osoby lustrowanej pełnienia funkcji publicznej. Z kolei zgodnie z ust. 3 pozbawienie osoby lustrowanej pełnionej przez nią funkcji publicznej następuje z mocy prawa z dniem doręczenia podmiotowi, o którym mowa w ust. 2, orzeczenia sądu, o którym mowa w ust. 1. Zauważyć jednak należy, że zgodne z ust. 4 tego samego artykułu, przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się w stosunku do osób, wobec których przepisy odrębne przewidują pozbawienie pełnionej funkcji, w szczególności odwołanie lub skreślenie z właściwej listy albo rejestru, w przypadku złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem. W ocenie Sądu w stosunku do radnych organów jednostek samorządu terytorialnego istnieją przepisy odrębne, regulujące pozbawienie funkcji. Ponieważ A. G. został wybrany do rady powiatu w wyborach przeprowadzonych przed wejściem w życie kodeksu wyborczego, zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującej ustawy, a mianowicie ordynacji wyborczej. Stanowisko to jest w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane (przykładowo wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 1305/12 oraz II OSK 1304/12, z dnia 265 kwietnia 2012 r. sygn. II SOK 304/12), a ponadto zostało potwierdzone znowelizowanym przepisem art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2012 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (DZ. U. Nr 21, poz. 113 ze zmianami), zgodnie z którym do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 ( to jest Kodeks wyborczy) weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 ordynacji wyborczej nie mają prawa wybieralności osoby wobec których wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności, o którym mowa w art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-90 oraz treści tych dokumentów. Z kolei zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 ordynacji wyborczej wygaśnięcie mandatu następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. W niniejszej sprawie, ponieważ w dniu wyborów wyrok Sądu Okręgowego z dnia 10 listopada 2010 r., orzekający utratę przez A. G. prawa wybieralności, nie był jeszcze prawomocny, a uprawomocnił się już po wyborach (w dniu 20 stycznia 2011 r.) mamy do czynienia z utratą prawa wybieralności. Zgodnie z art. 190 ust. 2 ordynacji wyborczej wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada powiatu, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Wbrew stanowisku skarżącego, wystąpienie przyczyny wygaśnięcia mandatu nie nastąpiło z chwilą doręczenia przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] Przewodniczącemu Rady Powiatu w [...] prawomocnego wyroku lustracyjnego, ale w chwili uprawomocnienia się tego wyroku, co miało miejsce 20 stycznia 2011 r., kiedy to Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Od tej bowiem daty istniało prawomocne orzeczenie stwierdzające utratę przez A. G. prawa wybieralności. Tak więc faktycznie Rada Powiatu stosownie do wyżej przytoczonego przepisu art. 190 ust. 2 powinna podjąć uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu do 21 kwietnia 2011 r. Nawet jeśliby treść tego wyroku nie była wcześniej znana, to Przewodniczący Rady Powiatu w [...] o treści orzeczenia lustracyjnego oraz o tym, że jest ono prawomocne, dowiedział się najpóźniej w dniu 26 lipca 2011. Po raz pierwszy w dniu 27 września 2011 r. Wojewoda zwrócił się do Przewodniczącego Rady o poinformowanie o podjętych w związku z tym wyrokiem działaniach. W odpowiedzi na to, na sesji w dniu 25 października 2011 r. radni przegłosowali odmowę podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu, co już mogłoby zostać uznane za równoznaczne z bezskutecznym upływem terminu do podjęcia uchwały. Tym niemniej organ nadzoru wezwał Radę do usunięcia naruszenia pismem z dnia 16 listopada 2011 r. i dodatkowo pismem z 4 stycznia 2012 r. zwrócił się o wyjaśnienie przyczyn nie podjęcia uchwały. W tej sytuacji zarzut, jakoby w dacie podejmowania zaskarżonego zarządzenia zastępczego, to jest w dniu 9 lutego 2012 r. Wojewoda nie był uprawniony do jego podjęcia jest bezzasadny. Jeszcze raz podkreślenia wymaga to, że stwierdzenie przez radę w drodze uchwały wygaśnięcia mandatu powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia, którą to przyczyną jest fakt wydania prawomocnego wyroku stwierdzającego utratę prawa wybieralności, nie zaś fakt doręczenia takiego wyroku przez prezesa sądu powszechnego przewodniczącemu rady. Do radnych bowiem nie mają zastosowania przepisy art. 21e ust. 3 ustawy o ujawnianiu informacji...Zdaniem Sądu, wynikający z art. 21e ust. 2 tej ustawy obowiązek przesłania przez prezesa sądu podmiotowi właściwemu w sprawie pozbawienia osoby lustrowanej pełnienia funkcji publicznej orzeczenia, w przypadku radnych nie ma żadnego prawotwórczego charakteru, nie rodzi też nowej sytuacji prawnej, w szczególności nie powoduje pozbawienia radnego mandatu, a jedynie ma na celu zapewnienie radzie możliwości bezzwłocznego podjęcia czynności zmierzających do pozbawienia takiego radnego mandatu. Ma on na celu zagwarantowanie radzie, na której spoczywa obowiązek podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu, wywiązanie się z tego obowiązku chociażby w takiej sytuacji, jaka miała miejsce w tej sprawie, gdy radny, pomimo wiedzy o tym, że został pozbawiony prawa wybieralności i dodatkowo wiedząc, że ma orzeczony zakaz pełnienia funkcji publicznych, lekceważy prawomocny wyrok sądu i nie informuje o nim Rady. Zasadny jest natomiast zarzut skargi, że organ nadzoru powołał błędną podstawę prawną, a mianowicie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Ponieważ jednak ustawa o samorządzie powiatowym w art. 85a ust. 1 i 2 zawierała taką samą regulację prawną, powyższa nieprawidłowość nie ma wpływu na wynik sprawy, a w szczególności na ocenę, że Wojewoda był uprawniony do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Pomimo, że w aktualnie rozpoznawanej skardze A. G. nie podniósł innych zarzutów, to ponieważ stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, za celowe należało uznać odniesienie się do zarzutów skargi wniesionej w dniu 7 maja 2012 r. (i prawomocnie odrzuconej), a nie podnoszonych już obecnie Mianowicie A. G. zarzucał organowi nadzoru, że pozbawił go statusu strony postępowania administracyjnego, nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie zapoznał go z zebranym materiałem dowodowym, nie wyznaczył terminu do zajęcia stanowiska wobec zgromadzonego materiału dowodowego, nie prowadził prawidłowo akt sprawy, nie doręczył mu oryginału zarządzenia zastępczego, a doręczona kserokopia jest mało czytelna, nie został także pouczony o możliwości złożenia odwołania lub skargi. Odnośnie trzech ostatnich zarzutów, to z uwagi na to, że prawomocnym postanowieniem Sądu zostało uznane, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu zaskarżonego zarządzenia, a poza tym ostatecznie skarżącemu został przywrócony termin do wniesienia skargi, uznać należy, że zarzuty te stały się już nieaktualne. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów to zauważyć należy, że postępowanie jakie jest prowadzone na podstawie art. 85a ustawy o samorządzie powiatowym nie nakłada na wojewodę obowiązku wszczęcia postępowania i prowadzenia go zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów kpa. Przeciwnie, obowiązki organu nadzoru przy wydawania zarządzenia zastępczego ograniczają się do wezwania jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały w terminie 30 dni i następnie do powiadomienia właściwego ministra administracji publicznej o zamiarze wydania zarządzenia. Z obowiązków tych Wojewoda w niniejszej sprawie wywiązał się. Natomiast odnośnie wypowiedzenia się w sprawie wygaśnięcia mandatu, A. G. miał taką możliwość i jak wynika z protokołu z sesji Rady jaka odbyła się w dniu 25 października 2011 r., skorzystał z niej składając w dniu 15 września 2011 r. pisemne wyjaśnienia; był także obecny na tej sesji. Obowiązujące przepisy nie przewidują odbierania w takiej sprawie przez organ nadzoru dodatkowych wyjaśnień od radnego. Mając powyższe na uwadze, mimo błędnego wskazania podstawy prawnej, zaskarżone zarządzenia zastępcze odpowiada prawu i dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło