II SA/Ke 832/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak:[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zamiany danych postanawia: zwolnić T. L od kosztów sądowych w całości. T. L. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zamiany danych. Ze złożonego formularza PPF złożonego w rozpoznawanej sprawie i w sprawie sygn. akt II SA/Ke 548/16 wynika, następujący stan faktyczny: skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, nie ma jednej nogi, nosi protezę, ma przyznaną rentę w wysokości 1300 zł, z czego otrzymuje miesięcznie 940 zł netto miesięcznie, pozostała część jest zajęta przez komornika. Jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1800 zł netto. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 200 m kw i działki rolnej o powierzchni 2000 m kw objętej użytkowaniem wieczystym, jednego ciągnika siodłowego o wartości 10 tysięcy złotych. Podał następujące stałe wydatki miesięczne: leki: 400 zł, utrzymanie protezy – 200 zł, media – 400 zł, opał (olej) – 600 zł, jedzenie – 500 zł, ubezpieczenie budynków – 200 zł. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która od dwóch lat przynosi straty. Szacowany dług miesięczny wzrasta o 4,5 tysiąca złotych. Wspólnie z żoną od 5 lat starają się bezskutecznie spieniężyć majątek ruchomy i nieruchomy, aby spłacić zadłużenie i zamknąć działalność gospodarczą. Wnioskodawca oświadczył, że ich wierzyciele nie wystąpili na drogę sądową, tylko dlatego, że nadal z nimi handlują. Z tego powodu skarżący nie może drastycznie zamknąć działalności gospodarczej. Wnioskodawca wykazał kredyt w banku w wysokości 100 tysięcy zł, pożyczka w wysokości 80 tysięcy złotych, niezapłacone wymagalne faktury na kwotę 110 tysięcy złotych. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, że mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (post. NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08,). W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą skarżącego, przede wszystkim bardzo wysokie zadłużenie, problemy ze spieniężeniem posiadanego majątku, dochód z renty i emerytury, który w całości jest przeznaczany na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych dwóch starszych osób, niepełnosprawność wiążącą się z wydatkami na zakup leków i protezę uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.