II SA/Ke 834/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę. Decyzją dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Ł. przez Kierownika gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] w sprawie odmawiającej przyznania usług opiekuńczych na podstawie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że S. M. zwrócił się w dniu 11 lipca 2011r do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z wnioskiem o przyznanie usług opiekuńczych. Do wniosku załączył m.in. orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 6 maja 2011 roku o zaliczeniu go do osób trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji, a także zaświadczenie o wysokości emerytury. Organ I instancji po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, stwierdził że S. M. mający lat 72 mieszka wraz z żoną w mieszkaniu składającym się z pokoju i kuchni bez wygód. Pobiera emeryturę w wysokości 1320,25 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i jak wynika z ustaleń organu I instancji nie ponosi on żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu. Organ pierwszej instancji wskazał, ze małżonkowie pozostają w konflikcie, a wszelkie opłaty związane z domem i wszystkie prace wykonuje J. M., która wyjaśniła, że mąż S. M. nadużywa alkoholu i nie widzi potrzeby zatrudniania opiekunki w domu, gdyż ona i tak wykonuje prace opiekuńcze w znacznej części. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji uznał, że obecnie nie zachodzą przesłanki do objęcia S. M. usługami opiekuńczymi, albowiem jest on osobą chodzącą i samodzielnie zapewniającą sobie potrzeby życiowe. Dodatkowo organ pierwszej instancji wskazał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. zatrudnia jedną opiekunkę, która sprawuje opiekę nad siedmioma osobami samotnymi, którym nikt nie może takiej opieki zapewnić. W odwołaniu od tej decyzji S. M. podniósł, że jest osobą chorą, kilka razy przebywał w szpitalu i musi przyjmować prawidłowo leki i posiłki, a na pomoc żony nie może liczyć albowiem są w konflikcie. Odnosząc się do tych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zgodnie z art. 50 ustawy o pomocy społecznej w pierwszej kolejności obowiązek udzielenia pomocy ciąży na rodzinie osoby potrzebującej i jak wynika z akt sprawy żona S. M. – J. M. w znacznej części tej pomocy udziela mężowi, a ponadto zadeklarowała jeszcze dodatkową opiekę w tym pranie bielizny. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mają prawa i obowiązki w małżeństwie, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, i każdy według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył S. M., wnosząc o przyznanie mu stałej opieki drugiej osoby bądź pielęgniarki środowiskowej. Skarżący podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach jest krzywdząca, albowiem jest on osobą chorą i wymaga opieki osoby, która pomogłaby mu przy robieniu posiłków, a także przy prawidłowym przyjmowaniu leków oraz robieniu zakupów. Ponadto, jak podkreślił, na pomoc żony nie może liczyć, bo są w konflikcie i w niczym mu nie pomaga, a wręcz mu przeszkadza. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Jak wskazał organ odwoławczy zgodnie z art. 50 ustawy o pomocy społecznej ( Dz. U z 2009 roku Nr.175 poz. 1362 ) w pierwszej kolejności obowiązek udzielenia pomocy ciąży na rodzinie osoby potrzebującej i dopiero kiedy rodzina tej pomocy nie może zapewnić ten obowiązek powinna przejąć gmina. W przedmiotowej sprawie wynika, iż skarżący S. M. mieszka z żoną J. M., która cały czas zajmuje się domem - co wynika z treści wywiadu środowiskowego - utrzymuje czystość, pierze pościel, przygotowywuje posiłki, a ponadto zadeklarowała, że obejmie męża dodatkową opieką w tym praniem bielizny, tylko mąż powinien dokładać się do utrzymania. Należy podkreślić na co zwróciły uwagę organy obu instancji, że S. M. posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego, a zatem ma on możliwości partycypować w kosztach utrzymania domu i korzystać z pomocy żony. Należy dodatkowo wskazać, iż zgodnie z cytowanym przepisem art. 50 ust 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób. Natomiast jak wynika z treści art. 6 pkt. 9 osoba samotna to osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżący S. M. nie jest osobą samotną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, albowiem pozostaje w związku małżeńskim z J. M., z nią mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Również należy wskazać na treść art. 50 ust 3 cytowanej ustawy, który mówi, że usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecaną przez lekarza pielęgnację oraz - w miarę możliwości - zapewnienie kontaktów z otoczeniem, natomiast jak wynika i z wywiadu środowiskowego i treści samej skargi skarżącego, w dużej mierze jest on osobą, która jest samowystarczalna, albowiem robi sam zakupy, chodzi na pocztę, odwiedza rodzinę, przygotowywuje posiłki. Uwzględniając powyższe uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Organ pomocy społecznej prawidłowo odmówił przyznania usługi opiekuńczej albowiem zainteresowany może mieć zapewnioną opiekę ze strony żony, jedynie powinien współdziałać z nią. Dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).