II SA/Ke 838/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku sprawy ze skarg A.A. i T.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.A. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T.K. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania T. K., na p odstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., nakazującą T. K. rozbiórkę gnojownika na działce nr ew. 90 w S., gmina S. i w to miejsce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 st. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. orzekł o nałożeniu na T. K. obowiązku doprowadzenia płyty do składowania obornika o wymiarach ok. 4,70 x 4,10m zlokalizowanej na działce nr ew. 90 w S., gmina S. do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez rozbiórkę całości tej płyty w pasie o szerokości 2m wzdłuż granicy z działką sąsiednią o nr ew. 89 i wymurowanie z bloczków betonowych nowej ściany płyty gnojowej do wysokości 1m, w odległości min. 2m od strony tej granicy, zachowując jednocześnie warunki nieprzepuszczalności dna i wykonanej ściany - w terminie do dnia 30.11.2012r., z powiadomieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o wykonaniu robót. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg toczącego się od 11.06.2007r. postępowania w sprawie przedmiotowej płyty do składowania obornika. Zaskarżona decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2.02.2012r. sygn. akt II SA/Ke 12/12, którym uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie budowy obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że obowiązujące w dacie budowy gnojownika na działce nr ew. 90 w S. tj. w 1955r., rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939r. Nr 34, poz. 216 ze zm.) zgodnie z przepisami art. 335 ust. 1 lit d oraz art. 334 pkt c nie wymagało do jego wykonania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Z tego względu nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., ponieważ przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. wyłącza zastosowanie aktualnie obowiązującego prawa jedynie wobec tych obiektów budowlanych lub ich części, które zostały wybudowane przed 1 stycznia 1995r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że w odniesieniu do gnojownika należy rozważyć zastosowanie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy, z uwagi na to, że wykonywano przy nim roboty po 1.01.1995r., co wynika z zeznań stron i powołanych przez nich świadków. Wskazał również, że obiekt nie odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skoro jak ustalono, gnojownik nie ma przekrycia i jest usytuowany w granicy działki. Sąd stwierdził, że organy prowadząc ponownie postępowanie powinny dokonać oceny, czy w sprawie zachodzi jeden z przypadków o jakich mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a jeżeli tak przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 51 cyt. ustawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania T. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] znak: [...] nakazującą rozbiórkę przedmiotowego gnojownika. Uwzględniając zalecenia zawarte w wyroku WSA z dnia 12.04.2012r. sygn. akt II SA/Ke 12/12 organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazał, że gnojownik usytuowany na działce nr ew. 90 w S. został wybudowany w czasie budowy budynku gospodarczo-inwentarskiego na tej działce w 1955r., zaś żadne dokumenty budowy się nie zachowały. Strony (A.A., T. K.) i świadkowie (W.C., Z.S.) potwierdzili, że po 1.01.1995r. przy tym obiekcie wykonywano prace polegające na przebudowie lub remoncie tj. wybetonowano dno, podmurowano ściany ponad poziomem terenu i otynkowano je, które organ zakwalifikował jako roboty inne niż budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Organ przytoczył brzmienie art. 51 ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdzając, że wykonanie robót nie daje podstaw do wstrzymania na podstawie art. 50 ust. 1. Jednocześnie przepis art. 51 ust. 7 daje podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 także w przypadkach, gdy roboty wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, zostały wykonane. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przypadek o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4, ponieważ obiekt został wykonany w sposób odbiegający od obecnie obowiązujących przepisów. Nie podzielił jednak stanowiska tego organu co do tego, że lokalizacja przedmiotowego obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do zgodności z przepisami, co skutkuje jego rozbiórką. Z ustaleń organ II instancji wynika, że gnojownik znajduje się w odległości ponad 21m od okna budynku mieszkalnego A. i D. A., zachowując wymóg stanowiący zgodnie z § 36 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia z 2002r., że w zabudowie zagrodowej odległość urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10m3 od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna wynosić co najmniej 5m. Nie zachowany jest natomiast warunek określony w § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia dotyczący odległości tego typu urządzeń sanitarno-gospodarczych od granicy działki sąsiedniej (ulicy) lub ciągu pieszego wynoszący co najmniej 2 m, ponieważ płyta do składowania obornika jest usytuowana w granicy działki. Jednak ten wymóg może być spełniony poprzez wykonanie stosownych przeróbek płyty polegających na jej rozbiórce wzdłuż granicy w pasie o szerokości 2m i wykonaniu nowej ściany do wysokości 1m, usytuowanej w odległości minimum 2m od granicy działki sąsiedniej oraz zapewnieniu nieprzepuszczalności dna i ścian gnojownika, czyniąc zadość przepisowi § 35 rozporządzenia. Skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wniosły A. A. oraz T. K., które Sąd na zasadzie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżąca A. A. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła podjętemu rozstrzygnięciu: 1. obrazę prawa materialnego tj. art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 5 Prawa budowlanego w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 ust. 4 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy obiekt budowlany w postaci gnojownika nie spełnia wymogów technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze, 2. obrazę prawa materialnego tj. art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 5 Prawa budowlanego w zw. z § 35 i § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji nie dostrzeżenia, że zbiornik do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego musi być przykryty, 3. obrazę prawa materialnego tj. art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy gnojownik bez przekrycia nie spełnia wymagań odnośnie warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, 4. obrazę art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ II instancji związany był przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. wobec treści uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach z dnia 2.02.2012r. nie zas ogólną zasadą o potrzebie stosowania w sprawie aktualnie obowiązujących przepisów tyczących warunków jakim powinien odpowiadać gnojownik i zaleconej przez Sąd konieczności wyjaśnienia sprawy przez doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Skarżąca T. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciła organowi błędne przyjęcie, że płyta do składowania obornika nie odpowiada wymogowi z § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. Zdaniem skarżącej organ nie poczynił żadnych ustaleń co do przebiegu spornej granicy, bezzasadnie nakazując odsunięcie gnojownika od granicy z działką sąsiednią na odległość 2m. Potwierdzeniem zachowania prawem przewidzianych odległości jest mapa sporządzona w grudniu 2011r. przez geodetę uprawnionego inż. Z.H. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] WINB na podstawie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargi obu skarżących zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Sprawa dotycząca "gnojownika" usytuowanego w granicy z działką nr ew. 89 była przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu w postępowaniu II SA/Ke 12/12. W wyroku z dnia 2 lutego 2012r. wyrażona została wiążąca ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zarówno dla organu administracji publicznej jak i sądu, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. WSA w Kielcach zajął stanowisko, że w zakresie sposobu wykonania i usytuowania gnojownika obiekt ten nie odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Sąd przytoczył brzmienie § 35 cyt. rozporządzenia regulującego kwestie zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych oraz urządzeń kanalizacyjnych i zbiorników do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego akcentując, że w odniesieniu do tych ostatnio wymienionych zbiorników przepisy przewidują wymóg posiadania przez nie dna i ścian nieprzepuszczalnych oraz szczelnego przekrycia z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5m ponad poziom terenu. W zakresie usytuowania gnojownika Sąd wskazał na unormowanie zawarte w § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia uznając, że przedmiotowy gnojownik bez przekrycia, usytuowany w granicy działki nie zachowuje wymaganych odległości. Sąd ten wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie, zadaniem organu będzie ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zachodzi jeden z przypadków, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a jeśli tak to należy przeprowadzić postępowania naprawcze w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Nie budzi wątpliwości Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że organy kierując się wytycznymi Sądu prawidłowo uznały, że rodzaj i zakres robót wykonanych przy remoncie gnojownika po 1.01.1995r. wyczerpywał dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ obiekt został wykonany w sposób odbiegający od obowiązujących przepisów. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej jest uprawnione. Zasługuje również na uwzględnienie zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko odnośnie związania organu oceną prawną co do sposobu wykonania i usytuowania gnojownika niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Trzeba jednak zauważyć, że zakres nałożonych na T. K. obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nie odpowiada wymaganiom jakie ustala przepis § 35 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5m ponad poziom terenu. W świetle tej regulacji, jak wynika z sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, samo nakazanie rozbiórki płyty w pasie o szerokości 2m wzdłuż granicy z działką sąsiednią i wymurowanie z bloczków betonowych nowej ściany płyty gnojowej do wysokości 1m, w odległości min. 2m od strony tej granicy, przy zachowaniu warunku nieprzepuszczalności dna i wykonanej ściany – należy uznać za niewystarczające. Brak bowiem wskazania przeróbek w odniesieniu do zawartych w § 35 cyt. rozporządzenia wymagań, co do przekrycia obiektu oraz jego odpowietrzenia. Trzeba także dostrzec, sprzeczność w sentencji zaskarżonej decyzji. Organ II instancji w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem stosuje przepisy dotyczące "zbiorników do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego", o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2012r., tymczasem przedmiotem rozstrzygnięcia jest obiekt określony jako "płyta do składowania obornika", która wedle przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997r. (Dz.U. Nr 132, poz. 877 ze zm.) zaliczana jest do budowli rolniczych. Wobec złożonych na rozprawie zgodnych oświadczeń pełnomocnika organu oraz stron skarżących wskazujących, że przedmiotem sprawy jest płyta do składowania obornika, a nie zbiornik, należałoby dokładniej wyjaśnić, z jakim rodzajem budowli mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Ta kwestia, jak wynika z materiału dowodowego, nie była przedmiotem analizy Sądu rozpoznającego poprzednią skargę od decyzji WINB z dnia [...], zakończoną wydaniem wyroku z dnia 2 lutego 2012r. Wyjaśnienie tego zagadnienia jest istotne w sprawie, albowiem ma bezpośredni wpływ na ocenę możliwości oraz sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Właściwie ustalony stan faktyczny tj. ustalenie z jakim obiektem mamy do czynienia tzn. płytą do składowania obornika czy też zbiornikiem do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego, pozwoli dopiero na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Należy podkreślić, że z regulacji wymienionych wyżej rozporządzeń wynikają znaczne różnice pomiędzy wymaganiami, jakie powinny uwzględniać warunki techniczne w odniesieniu do zbiorników do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego, a jakie do płyt do składowania obornika. Dopiero ustalenia w powyższym zakresie pozwolą organowi w sposób niebudzący wątpliwości na ocenę prawidłowości znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów techniczno-budowlanych oraz zawartych w nich wymagań. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji uwzględni poczynione w uzasadnieniu przez Sąd rozważania. Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.