II SA/Ke 840/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Decyzją z [...] nr BP[...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] S.A. z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu na [...] SA z Z. (Spółka) kary pieniężnej w wysokości 8500 zł. 1.2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia: wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku. Wskazano, że 13 września 2012 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr 7 przeprowadzona została przez Inspekcję Transportu Drogowego kontrola pojazdu marki SCANIA nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. T. Podczas kontroli ustalono, że pojazdem wykonywano przewóz drogowy na potrzeby własne. Kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnego do dnia 29 grudnia 2010 r. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Na podstawie powyższego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji decyzją z 31 grudnia 2012 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 8500 zł. 1.3. Strona złożyła odwołanie pismami z 1 i 4 lutego 2013 r. W piśmie z dnia 1 lutego 2013 r. wskazała, że istotnie wykonywała przewóz na potrzeby własne, natomiast zaświadczenie straciło ważność nie 29 grudnia 2012 r., lecz w styczniu 2012 r. Twierdziła, że to pracownik odpowiedzialny w przedsiębiorstwie za zarządzanie nie dopełnił obowiązku przedłużenia ważności zaświadczenia nie było to celowym ani świadomym wykroczeniem z jej strony. Podnosiła, że w chwili obecnej posiada ważne zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne. W piśmie z 4 lutego 2013 r. zarzuciła decyzji naruszenie przepisów proceduralnych oraz przepisów prawa materialnego. Twierdziła, że organ nie przeprowadził dowodu na okoliczność wykonywania przewozu przez kierowcę na rzecz spółki. Podnosiła, że 13 września 2012 r S. T. wykonywał przejazd prywatnie, nie mając na to zgody spółki, a zatem nie był to przewóz na potrzeby własne. 1.4. Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 4 z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 – dalej "ustawa") niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Według przepisu art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy. W myśl art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). Kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia wynosi 8000 (osiem tysięcy) złotych, zgodnie z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy. Według lp. 5.3.1 za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny nakładana jest kara pieniężna w wysokości 100 (sto) złotych, natomiast za każdą następną rozpoczętą godzinę nakłada się karę pieniężną w wysokości 200 (dwieście) złotych, stosownie do lp. 5.3.2. 1.5. Po analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organ odwoławczy zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężne. Rozpoznają odwołanie i odnosząc się do podnoszonych zarzutów organ wskazał, że za niezarobkowym charakterem przewozu oraz właściwym określeniem wykonawcy przewozu przemawiają okazane do kontroli dokumenty w postaci ww. wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne, zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy i spełnienie przez niego wymogów ustawowych, a także treść zeznań złożonych przez świadka - kierowcę oraz fakt podpisania protokoł i kontroli nr [...] przez kierującego bez wniesienia zastrzeżeń. Bezspornie 13 września 2012 r., w dniu kontroli drogowej, strona nie posiadała zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. Odnośnie naruszeń co do czasu pracy organ odwoławczy stwierdził, że analiza karty kierowcy wykazała, że 1 września 2012 r. w okresie 24 - godzinnym rozpoczętym o godzinie 5:15 kierowca S. T. skrócił dzienny czas odpoczynku względem minimalnego skróconego dziewięciogodzinnego możliwego do zrealizowania okresu odpoczynku o 2 godziny 34 minuty, ponieważ rozpoczął dzienny odpoczynek o godzinie 22:49 1 września 2012 r., a zakończył o godzinie 5:15 2 września 2012 r. We wskazanym powyżej przypadku kierowca nie okazał jakiegokolwiek dokumentu uzasadniającego skrócenie czasu odpoczynku. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca S. T. zeznał m. in., że 1 września 2012 r. wykonywał polecenia pracodawcy, naruszenie norm czasu pracy nie powstało w wyniku jego zaniedbania. W tym dniu opuszczali słupy o 10 cm. Awarii sieci energetycznej nie było. W odwołaniu od decyzji strona nie odniosła się do powyższego naruszenia. Organ odwoławczy, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, stwierdził że karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych tytułem naruszenia z lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 należy utrzymać w mocy. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 92 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy poprzez przyjęcie, że wykonywany przez S. T. przewóz był przewozem na potrzeby własne podczas gdy kierowca wykorzystywał samochód służbowy do celów prywatnych bez zgody i wiedzy pracodawcy; oraz naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak dopuszczenia dowodu z wyjaśnień strony na okoliczność ustalenia, że kierowca wykorzystał samochód służbowy do celów prywatnych bez zgody i wiedzy pracodawcy. Ustalenie powyższej okoliczności oznaczało by spełnienie hipotezy prawnej wyrażonej w art. 92c ust. 2 pkt 1 ustawy, co skutkowałoby umorzeniem postępowania administracyjnego. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas przedstawianą argumentację. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej zwana "ustawa p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 4 pkt 4 i 22 lit. a) i h), art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 4 pkt g) oraz art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.), lp. 1.3, 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. 3.3. Zastosowanie zacytowanych przepisów poprzedziły ustalenia, że 13 września 2012 r. w miejscowości Książ Wielki na drodze krajowej nr 7 pojazdem marki SCANIA nr rej. [...], kierowanym przez S. T. wykonywano przewóz drogowy na potrzeby własne. Jednocześnie ustalono, że kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnego do 29 grudnia 2010 r. Przyjęto także, że 1 września 2012 r. w okresie 24 - godzinnym rozpoczętym o godzinie 5:15 kierowca S. T. skrócił dzienny czas odpoczynku względem minimalnego skróconego dziewięciogodzinnego możliwego do zrealizowania okresu odpoczynku o 2 godziny 34 minuty, ponieważ rozpoczął dzienny odpoczynek o godzinie 22:49 1 września 2012 r., a zakończył o godzinie 5:15 2 września 2012 r. We wskazanym powyżej przypadku kierowca nie okazał jakiegokolwiek dokumentu uzasadniającego skrócenie czasu odpoczynku. Okoliczności te zostały ustalone w oparciu o protokół kontroli z 13 września 2013 r. [...]. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w art. 74 ustawy. Zobowiązuje on inspektora przeprowadzającego kontrolę do sporządzenia protokołu z dokonanych czynności. Podpisuje go inspektor i kontrolowany, który ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli. Kopię protokołu doręcza się kontrolowanemu (art. 74 ust. 3 ustawy). Protokół z kontroli ma wysoki walor dowodowy, w szczególności w związku z tym, że jego treść (art. 75 ustawy ) wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia z protokołu z kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego. (v. wyrok NSA z 28 kwietnia 2008 r., II GSK 50/08; wyrok NSA z 9 marca 2011 r., II GSK 256/10; wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., II GSK 378/09; wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., II GSK 687/11; v. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Protokół jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, zatem nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do okoliczności sprawy. Jednocześnie ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Protokół z kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który - tak jak w sprawie - podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści ustaleń. Odpowiadający wymaganiom art. 68 K.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia ( (zob. Wyrok NSA z 5 marca 2013 r. II GSK 2301/11 lex nr 1296043). 3.4. Zdaniem sądu sporządzony w sprawie protokół korzysta z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy dowodowej. Kontrola została przeprowadzona w sposób zgodny z wymogami ustawy. Strona nie kwestionowała zarówno prawidłowości przeprowadzonej kontroli, jak i sporządzonego z niej protokołu. Tym samym Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest podstaw do kwestionowania odpowiedzialności skarżącego. Trafnie organ wskazał, że za charakterem przewozu oraz właściwym określeniem wykonawcy przewozu przemawiają okazane do kontroli dokumenty w postaci ww. wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne, zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy i spełnienie przez niego wymogów ustawowych, a także treść zeznań złożonych przez świadka - kierowcę oraz fakt podpisania protokołu kontroli nr [...] przez kierującego bez wniesienia zastrzeżeń. Słusznie jednocześnie organ wskazał, że skarżąca w piśmie z 1 lutego 2013 r. stwierdziła, że istotnie wykonywała przewóz na potrzeby własne. Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że organ zignorował przedkładane wnioski dowodowe albowiem w odwołaniu strona zgłosiła dowód z przesłuchania przedstawiciela spółki czy też świadków w celu ustalenia czy jej pracownik faktycznie wykonywał przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy. Zarzut ten jest bezzasadny nie tylko z uwagi na walor dowodowy protokołu kontroli czy też stanowiska skarżącej zajętego w odwołaniu z 1 lutego 2013 r., ale także z uwagi na fakt, że skarżąca takich wniosków dowodowych nie składała. Za złożenie wniosku dowodowego nie może być uznane stwierdzenie zawarte w odwołaniu, że organ I instancji nie przeprowadził "postępowania dowodowego (np. przesłuchania przedstawiciela spółki celem złożenia wyjaśnień czy świadków) w celu ustalenia czy pracownik Spółki faktycznie wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne". 3.5. Zdaniem sądu postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. Z uwagi na powyższe wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.