II SA/Ke 850/11

WyrokWSA w Kielcach2012-02-02

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających, uwzględniając przy tym warunki atmosferyczne panujące podczas kontroli terenowej oraz zapewniając stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego dotyczącego powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności. Ustalenia organów oparte na kontroli terenowej przeprowadzonej w trudnych warunkach atmosferycznych (śnieg) były nieprecyzyjne, a strona skarżąca została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i odniesienia się do wyników kontroli w odpowiednim czasie. Ponadto, organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań zawartych w swojej poprzedniej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełniających na rok 2009 do łącznej powierzchni 1,05 ha. Kontrola terenowa wykazała rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania płatności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dowolną ocenę materiału dowodowego i brak wykonania zaleceń z poprzedniej decyzji uchylającej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2012r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego A.M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności uzupełniającej na rok 2009, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Jak ustalił organ odwoławczy, wnioskiem z dnia 27 maja 2009r. J. S. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. o przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej (JPO) do zadeklarowanych dwóch działek rolnych głównych, oznaczonych we wniosku literami A i B o łącznej powierzchni 1,05 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie M. (powiat jędrzejowski, województwo e). Ponadto zadeklarował do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) jedną działkę rolną o powierzchni 0,40 ha. W dniu 9 października 2009r. organ wezwał producenta do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami 13/12 i 13/13. W odpowiedzi na wezwanie J. S. podtrzymał deklarację z wniosku z dnia 27 maja 2009r. , załączył graficzny załącznik który nie odzwierciedlał stanu faktycznego znajdującego się na działkach ewidencyjnych i wniósł o przeprowadzenie kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Przeprowadzona na miejscu kontrola z dnia 17 grudnia 2009r., wykazała rozbieżności między powierzchnią zgłoszoną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną: - na działce rolnej A – powierzchnia zadeklarowana we wniosku to 0,93 ha, w trakcie kontroli ustalono, iż obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,94 ha, na działce rolnej B - powierzchnia zadeklarowana we wniosku to 0,12 ha, w trakcie kontroli ustalono, iż obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,02 ha, natomiast pozostałą część stanowią zabudowania, podwórze oraz trawnik z roślinami ozdobnymi. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. odmówił J. S. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności uzupełniającej na rok 2009r. Od przedmiotowej decyzji J. S. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału ARiMR , po rozpoznaniu odwołania J. S., uchylił w/w decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano na nierozpatrzenie przez organ rozstrzygający wyników z przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r. kontroli na miejscu. W trakcie postępowania odwoławczego w dniu 23 sierpnia 2010r. stronie został przekazany raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych właśnie w dniu 17 grudnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...], odmówił J. S. przyznania jednolitej płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej na rok 2009, od której to decyzji J. S. złożył ponownie odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR . Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2009 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach, wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz przepisy unijne, w szczególności: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 ( Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004r. str. 18 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009r. z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1290/2005 (WE) Nr 247/2006, (WE) NR 378/2007 oraz uchylające i Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009r., str.16) Jak wskazał organ, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe przyznawane są na wniosek producenta rolnego, co oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o zgromadzone we wniosku dane. Jak podał Dyrektor, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. W myśl art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 cytowanego rozporządzenia można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Jak podniósł organ, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uznano, że odwołanie J. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał on do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię działek rolnych A i B położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie M. o łącznej powierzchni 1,05 ha. Jak wynika z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r. powierzchnia łączna działek kwalifikująca się do wnioskowanej płatności wynosiła 0,96 ha. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia ta płatnością, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Powyższe oznaczało, ze nie został spełniony jeden z warunków wskazany w ustawie z 26 stycznia 2007r. Jak stwierdził Dyrektor, z uwagi na fakt, iż strona nie spełniała warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej, Kierownik Biura Powiatowego w J. odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych. Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzane czynności kontrolne w terenie mają na celu stwierdzenie rzeczywistej powierzchni użytkowanej rolniczo, a na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie stwierdzić należało, że wyniki z przeprowadzonej w gospodarstwie J. S. kontroli wraz z dołączonymi zdjęciami oraz szkicami gruntów rolnych jednoznacznie potwierdzają, że faktyczna powierzchnia działek rolnych A i B zadeklarowanych przez stronę była niższa od deklarowanej we wniosku. Podniesiono również, że do powierzchni uprawnionej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku poszczególnych działek rolnych nie można zaliczyć powierzchni nie użytkowanych rolniczo, a powierzchnię działek rolnych określa się na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. O kwalifikacji gruntu do płatności przesądza aktualne jego wykorzystywanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że podstawą wydania decyzji były dane z raportu znajdującego się w aktach sprawy. Kopia raportu z kontroli została przesłana do skarżącego w dniu 23 sierpnia 2010r. W przedmiotowej sprawie J. S. nie wniósł bezpośrednio zastrzeżeń do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r. Jak stwierdził organ odwoławczy, organ pierwszej instancji ustalił na podstawie materiału dowodowego, iż powierzchnia faktycznie użytkowana przez producenta rolnego i kwalifikująca się do płatności zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi 0,93 ha. Natomiast w raporcie z dnia 17 grudnia 2009r., obszar tej działki wynosi 0,96 ha. Na przedmiotowej powierzchni stwierdzono sad, ściernisko, szklarnię oraz drogę, które zajmowały powierzchnię 0,02 ha. Po odliczeniu drogi powierzchnia rolnicza wynosiła 0,94 ha, tak więc obszar zatwierdzonej grupy upraw był większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym a więc kwalifikowana powierzchnia do płatności jest równa powierzchni zadeklarowanej, tj. 0,93 ha. Natomiast co do działki rolnej B powierzchnia użytków rolnych wynikająca z raportu wynosi 0,02 ha, pozostałą część z powierzchni zadeklarowanej stanowią zabudowania, podwórze oraz trawniki z krzewami ozdobnymi, co zgodnie z obowiązującymi przepisami nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Ponadto powierzchnia stwierdzona działki B nie kwalifikuje się do płatności, w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., która reguluje minimalna, powierzchnię działki rolnej na poziomie 0,10 ha. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzja o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, była uzasadniona w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S.. Skarżący podniósł, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,20 ha i że powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności wynosi 1,05 ha. Podniósł ponadto, że każda kontrola wykazuje inną powierzchnię, a kontrole zostały przeprowadzone z naruszeniem prawa co przyznał Dyrektor "nakazując przeprowadzenie ponownej kontroli" uchylając poprzednią decyzję. Wskazał, iż kierownik ARiMR w J. nie wykonał zalecenia jakie zawarte było w uzasadnieniu decyzji uchylającej a jedynie ograniczył się do wydania następnej odmowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie przedmiotowej skargi ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia ewentualnie o jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 31 stycznia 2012r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo zarzucił, naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania – art. 7 ust 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007r. w związku z treścią art. 124 ust. 1,2 i 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE. L 2009 Nr 30, str. 16) poprzez jego nie zastosowanie; – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedopuszczalną, dowolną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi należy wskazać, iż po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 listopada 2011r. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2011r. o odrzuceniu skargi, zgodnie z wytycznymi należało ustalić, czy skarga została wniesiona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowieniem z dnia 16 listopada 2011r., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2011r.,stwierdził, iż "domownikiem" w rozumieniu art. 43 k.p.a jest osoba pozostająca z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc będą to osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 13 stycznia 2012r. A. R. odbierając w dniu 24 stycznia 2011r. decyzję z dnia [...] nie była domownikiem skarżącego w rozumieniu art. 43 k.p.a, albowiem mieszka ona w innym mieszkaniu znajdującym się na piętrze domu i posiada osobne wejście, natomiast skarżący zamieszkuje na parterze domu i nie pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż skarżący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 27 stycznia 2011r., a wniesiona skarga została wniesiona w terminie. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dokonana przez organy kwalifikacja zgłoszonych przez J. S. do płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009 działek jako niespełniających wymaganych kryteriów powierzchni od której zależy przyznanie płatności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), zwana dalej ustawą o płatnościach wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326) oraz przepisy unijne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Nr 1973/2004, tj. 1,00 ha a wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw. W niniejszej sprawie zdaniem organu J. S. nie spełnia warunków do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, co skutkowało również odmówieniem producentowi uzupełniającej płatności obszarowej. Spór w niniejszej sprawie pomiędzy Agencją a J. S. dotyczy przede wszystkim przyjętych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni gruntów uprawniających do płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęto bowiem, że powierzchnia ta jest w istocie mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności. Mając na uwadze fakt, iż punktem granicznym od którego zależy przyznanie płatności w niniejszej sprawie jest 1,00 ha a różnica pomiędzy twierdzeniami skarżącego a ustaleniami organu jest niewielka, to ustalenia dotyczące powierzchni winny być dokładne i nie budzące wątpliwości. Organ poczyniły ustalenia w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r., z której sporządzony został raport znajdujący się w aktach sprawy. Ocena jednak tego dowodu musi budzić wątpliwości co do prawidłowości przyjętego przez organ stanu faktycznego. Po pierwsze należy wskazać, iż kontrola miała miejsce 17 grudnia 2009r. i jak wynika ze zdjęć ziemia była pokryta śniegiem i brak dowodów na zdjęciach aby dokonywano odkrywania ziemi w celu ustalenia sposobu uprawy czy przeznaczenia, natomiast w raporcie znajdują się zapiski odnośnie ścierniska, sadu, trawnika z roślinami ozdobnymi i drogi gruntowej gdzie przyjęto powierzchnie bez dokładnego określenia czego dotyczą. Jak wynika z pisma z dnia 1 marca 2010r. organ przed wydaniem pierwszej decyzji miał również wątpliwości co do sposobu obliczenia powierzchni działki "B" albowiem z danych wektorowych wynikało, że powierzchnia obejmuje obszar 0,04 ha, natomiast z raportu wynikało, że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,02 ha, rozbieżności tej w żaden sposób nie wyjaśniono, podobnie organ miał wątpliwości co do przebiegu drogi gruntowej o powierzchni 0,02 ha utwardzonej tłuczniem, której ślad był widoczny na ortofotomapie i z której to zdaniem organu nie można było jednoznacznie uznać że jest trwale wyłączoną i nie służy działalności rolniczej. Jak sam organ wskazuje na załączonych do raportu zdjęciach fotograficznych brak dowodów potwierdzających fakt istnienia drogi. Rozbieżności tych organ nie wyjaśnił w sposób rzetelny, można domniemywać, że oparł się na notatce, którą sporządził główny specjalista S.K. w dniu 4 marca 2010r. w oparciu o wyjaśnienia R.K. – osoby sporządzającej raport z czynności kontrolnych, to jednak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie ma wyjaśnienia przyjętego stanowiska. Należy zauważyć, iż zarówno raport, jak i szkic z kontroli i zdjęcia oraz notatka z dnia 4 marca 2010 r. zawierają bardzo duże rozbieżności i nie wyjaśniają w sposób nie budzący wątpliwości faktycznego sposobu zagospodarowania działek, i ich powierzchni. Należy przy tym pamiętać w jakich warunkach atmosferycznych była przeprowadzana kontrola w dniu 17 grudnia 2009r. ( duża pokrywa śniegu) a jakie zapisy znajdują się w raporcie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że skarżący J. S. po doręczeniu mu raportu nie wniósł zastrzeżeń do wyniku kontroli. Należy wskazać, na kolejne uchybienia organów w prowadzonym postępowaniu związanym z przedmiotowym raportem. Przedmiotowy raport został wysłany skarżącemu przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2010r., w aktach sprawy brak jest jednak zwrotnego poświadczenia odbioru tej przesyłki, wprawdzie strona nie podnosiła tego faktu, to jednak należy wskazać na nieprawidłowości w tej materii organu. Organ podnosi, iż skarżący nie kwestionował ustaleń raportu po jego otrzymaniu, składając jednak odwołanie od pierwszej decyzji ( karta19 akt administracyjnych) skarżący bardzo dokładnie określa zakres swoich upraw jakie znajdują się na przedmiotowych działkach, a odnośnie kontroli z dnia 17 grudnia 2009r. podnosi, iż nie zostały mu przedstawione wyniki pomiaru, a powierzchnie przyjęte były nieprawidłowe. Należy również wskazać na odległości czasowe pomiędzy czynnościami organu: wniosek złożony 27 maja 2009r., wezwanie do złożenia wyjaśnień 9 października 2009r., kontrola na miejscu 17 grudnia 2009r., pierwsza decyzja [...], przesłanie raportu z kontroli 23 sierpnia 2010r. Tak długie okresy bezczynności organu pomiędzy czynnościami, również nie przyczyniły się do wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organy, nie uzasadniając w żaden sposób swojego stanowiska co do takiej przewlekłości postępowania, pozbawiły w ten sposób skarżącego podważenia stanowiska organu i ustosunkowania się do wyników przeprowadzonej kontroli w odpowiednim czasie. Mając na uwadze te rozbieżności, należy wskazać że kluczowe i zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, jaka powierzchnia gospodarstwa spełnia wymogi przyznania płatności. Z tego też względu przedmiotowa okoliczność winna być wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości i jednoznaczny. W tym zakresie, odnosząc się do zarzutów skargi, podnieść trzeba, że zgodnie z art. 3 ust 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tej ustawy stanowią inaczej. W rezultacie, zasady wynikające z przepisów art. 7, 9, 10 oraz 77 k.p.a. doznają pewnej modyfikacji – jako że stosownie do art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą obiektywną i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pomimo tego podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wymogowi temu – z wyszczególnionych powyżej przyczyn – nie sprostał żaden z orzekających w niniejszej sprawie organów administracji publicznej. Ponadto, wobec pozbawienia skarżącego możliwości odniesienia się do wyników przeprowadzonej kontroli w odpowiednim czasie doszło do naruszenia przysługującego stronie uprawnienia składania dowodów i wyjaśnień, którego wykorzystanie na odpowiednim etapie postępowania bezsprzecznie mogło mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, będących przedmiotem analizy organów. Godzi się także podnieść, że w poprzedniej decyzji z dnia [...] organ odwoławczy, uchylając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał na brak uwzględnienia dokumentacji z kontroli na miejscu oraz wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie faktycznie użytkowanej rolniczo przez stronę powierzchni gruntów rolnych w 2009 r. Stosownie bowiem do powołanego przepisu organ odwoławczy wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem zalecenia te nie zostały przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we J. wykonane, co nie przeszkodziło organowi odwoławczemu utrzymać w mocy kolejnej decyzji organu I instancji – pomimo zasadniczego braku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też zmiany stanu faktycznego. Stało się tak wbrew art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Organ odwoławczy, ponownie orzekając w sprawie, jest bowiem związany swoim stanowiskiem zawartym w swojej wcześniejszej, wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., decyzji wówczas, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a. Do zmiany stanowiska mogłoby dojść jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego, czy zmiany podstawy prawnej decyzji, przy czym organ winien taką zmianę uzasadnić (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt: III SA/Gd 159/08, LEX nr 522423). Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości dotyczące działek zgłoszonych we wniosku. Podkreślić trzeba, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we J. nie podjął żadnych dalszych kroków w celu wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności, w szczególności poprzez uzupełnienie materiału dowodowego. Należy wskazać, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy) i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Skarżący zarówno we wniosku, jak również później w odwołaniach wskazywał, że powierzchnia uprawniająca go do otrzymania płatności wynosi 1,05 ha. Rolą organu rozpatrującego wniosek jest rzetelne wnikliwe rozpoznanie wniosku albowiem zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Przenosząc powyższe zasady na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do zarzutów skarżącego, że faktyczna powierzchnia gospodarstwa użytkowana rolniczo wynosi 1,05 ha, a tym samym jest większa niż stwierdzona w trakcie kontroli powierzchnia 0,95 ha, wyjaśnić należy, iż organ w sposób nie budzący wątpliwości tych okoliczności nie wykazał a argumentacja, iż J. S. nie przysługuje płatność, jest co najmniej przedwczesna i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Orzekając w niniejszej sprawie ponownie organy administracji publicznej, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą postępowanie zgodnie z opisanymi wymogami, wyeliminują błędy i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy, usuwając tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności zostanie ustalone – przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych dowodów – czy J. S. faktycznie posiada gospodarstwo uprawniające go do przyznanie płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009 r. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie w pkt III oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 13 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło