II SA/Ke 854/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 17 stycznia 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały postanawia I. zwolnić K. F. od kosztów sądowych w całości II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. K.F. złożył w dniu 28.XII.2012 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej – otrzymuje abonamenty obiadowe i zasiłek w wysokości 271 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył jest przewlekle chory, wymaga codziennego przyjmowania leków. Wnioskodawca nie wykazał żadnego majątku. Z oświadczeń wnioskodawcy zawartych w aktach administracyjnych wynika, że zamieszkuje on w mieszkaniach, których nie jest właścicielem ani najemcą, korzysta z drobnych pożyczek od znajomych. Przedłożył także dowody wpłaty kwot 170 zł i 100 zł tytułem czynszu za mieszkanie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą skarżącego, przede wszystkim fakt utrzymywania się z pomocy społecznej i pożyczek od znajomych oraz brak własnego majątku znacznej wartości, uznano, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych. Oddaleniu podlega natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Powołane przez wnioskodawcę okoliczności jak: młody wiek, średnie wykształcenie, brak wiedzy prawniczej, trudny charakter sprawy nie stanowią podstawy do przyznania pełnomocnika z urzędu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w internetowej bazie orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może osobiście dokonać skutecznie wszystkich czynności. Należy podkreślić, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również znajdujące się w aktach administracyjnych odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i pozew o przywrócenie posiadania lokalu zostały sporządzone prawidłowo, z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów. Oznacza to, że K.F. bardzo dobrze orientuje się w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy albo korzysta z usług profesjonalisty, a zatem zbędny jest adwokat z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.