II SA/Ke 854/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Piekoszów o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Piekoszów z dnia 26 marca 2015 r., nr VIII/30/2015 w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. II SA/Ke 854/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Piekoszów z dnia 26 marca 2015 r., nr VIII/30/2015 w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną Rady Gminy Piekoszów jako wniesioną po terminie, ponieważ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Rady, adw. E. S., w dniu 14 stycznia 2016 r., a skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 17 lutego 2016 r. Odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi w dniu 8 marca 2016 r. W dniu 15 marca 2016 r. pełnomocnik wystąpił do Sądu w wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że pełnomocnik pocztowy adwokata pokwitował w dniu 14 stycznia 2015 r. odbiór kilku korespondencji, w tym wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r., jednakże operator pocztowy fizycznie nie wydał pokwitowanej przesyłki z Sądu. Przesyłka ta pozostała na poczcie do dnia 19 stycznia 2016 r. kiedy pełnomocnik pocztowy odebrał kolejną partię korespondencji. Wtedy dopiero fizycznie koperta z ww. wyrokiem dotarła do kancelarii adwokackiej i tam została opatrzona podpisem z datą odbioru oraz adnotacją o terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej funkcjonował zatem w przekonaniu, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia 19 stycznia 2019 r. We wniosku wskazano, że próby wyjaśnienia sytuacji na poczcie okazały się bezskuteczne, ponieważ nie ma technicznej możliwości udowodnienia błędu pracownika poczty. Prawdopodobnie w dniu 14 stycznia 2016 r. pełnomocnik pocztowy zamiast wyroku otrzymał do ręki list zwykły nie wymagający podpisu. Zweryfikowanie, czy w dniu 14 stycznia 2016 r. wydano pełnomocnikowi pocztowemu przesyłkę z wyrokiem poprzez skrupulatne sprawdzenie numerów przesyłek jest niepraktykowane i paraliżowałoby pracę stanowiska pocztowego. O staranności pełnomocnika skarżącej świadczy jej zdaniem to, że skarga kasacyjna została wniesiona dwa dni przed upływem terminu, który okazał się niewłaściwy. Przyczyną uchybienia terminu był więc błąd ludzki niezależny od pełnomocnika strony i pełnomocnika pocztowego. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik przywołał postanowienie NSA w sprawie I OZ 723/11. Pełnomocnik wskazał, że nieprzywrócenie terminu spowoduje znaczne ujemne skutki dla Rady Gminy Piekoszów, która boryka się ze znacznymi problemami finansowymi, a argumenty podniesione w skardze kasacyjnej mogą poskutkować zmianą wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 Ppsa, terminu do wniesienia tego wniosku, który wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). W niniejszej sprawie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został dochowany. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem w dniu 8 marca 2016 r. kiedy pełnomocnik odebrał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 15 marca 2016 r. Na wstępie należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy uchybienie terminu jest bezsporne. W niniejszej sprawie pełnomocnik podaje, że w dniu 14 stycznia 2016 r. przesyłka zawierająca wyrok z dnia 17 grudnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem w ogóle nie została fizycznie doręczona. Ponieważ jednak we wniosku zawarte jest żądanie przywrócenia terminu, Sąd nie zajmował się kwestią ewentualnego niewydania przedmiotowej przesyłki, uznając, że skoro pełnomocnik wnosi o przywrócenie terminu, to potwierdza, że data 14 stycznia 2016 r. jest w istocie datą doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W razie kwestionowania daty doręczenia wynikającej ze zwrotnego poświadczenia odbioru, pełnomocnik wniósłby bowiem zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi w dniu 14 stycznia 2016 r., a wniosek ma na celu uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd powinien zatem każdorazowo ocenić, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). W orzecznictwie wskazuje się również, że o braku winy można mówić wówczas, gdy istniała jakaś przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi, a więc gdy dokonanie czynności w ogóle nie było możliwe (w sensie obiektywnym) lub zaistniały okoliczności, w których obiektywnie nie można było wymagać od strony zachowania terminu procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2009 r., sygn. I UO 3/08, Lex nr 599056). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. II OSK 479/07). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 Ppsa obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2015 r., sygn. II OZ 911/15). W realiach niniejszej sprawy okoliczność, że pełnomocnik pocztowy Ł. R. pokwitował odbiór przesyłki zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem bez upewnienia się, czy faktycznie ją otrzymał, świadczy o braku należytej staranności. Tym samym w świetle przytoczonych wyżej poglądów orzecznictwa, brak staranności obejmuje również działania pełnomocnika wnoszącej skargę kasacyjną Rady Gminy Piekoszów. Wymaga podkreślenia, że pełnomocnik mógł dochować terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, liczonego od dnia 14 stycznia 2016 r., ponieważ już w dniu 19 stycznia 2016 r. pracownik kancelarii powinien zorientować się, że pokwitował odbiór niewłaściwej przesyłki, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał dopiero z dniem 15 lutego 2016 r. Pełnomocnik miał zatem obiektywną możliwość nadania skargi w terminie ustawowym. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu oraz okoliczności sprawy stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej Rady Gminy Piekoszów, nie uprawdopodobnił w przekonywujący sposób braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.