II SA/Ke 856/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Liwiusz Hanaj, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata T.Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty K. w dniu [...] znak: [...], w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 czerwca 2011r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda ustalił, że Z. G. został zarejestrowany w PUP w dniu [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji otrzymał "informację dla osób bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", zawierającą m.in. pouczenie o obowiązkach bezrobotnego i zasadach usprawiedliwiania niestawiennictwa. Zainteresowany potwierdził podpisem zapoznanie się z jej treścią oraz otrzymanie jednego egzemplarza informacji i zobowiązał się do przestrzegania zawartych w niej ustaleń. Tym samym Z. G. został prawidłowo poinformowany o skutkach niestawiennictwa oraz o możliwości usprawiedliwienia nieobecności poprzez powiadomienie PUP, w ciągu 7 dni, o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponadto w dniu [...] zainteresowany podpisał oświadczenie, w którym zostało wskazane, co należy rozumieć za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 4 marca 2011r. został wyznaczony Z. G. termin kolejnego stawiennictwa na dzień 2 czerwca 2011r., co zainteresowany potwierdził podpisem. Z uwagi na niestawiennictwo w wyznaczonym terminie oraz jego nie usprawiedliwienie organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Wojewoda uznał, że argumenty powołane w odwołaniu nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że Z. G. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 3 czerwca 2011r., gdzie złożył oświadczenie o treści: "oświadczam, że w dniu 03.06.11. zgłosiłem się do PUP w B. celem odnotowania, gdyż zanotowane stawiennictwo w swoich dokumentach w tym dniu". Organ odwoławczy podał, że decyzje w zakresie statusu osoby bezrobotnej nie mają charakteru uznaniowego. Dlatego nie można przyjąć, iż pomyłka dotycząca dnia wizyty w urzędzie stanowi uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Organ powołał się na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 9.11.2009r. w sprawie I OSK 422/09, zgodnie z którym za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidywalną, nie powodowaną przez bezrobotnego obiektywną przeszkodę, uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. Dalej Wojewoda wskazał, że na rozstrzygnięcie w sprawie nie ma również wpływu fakt, iż Z. G. pozostaje w częstym kontakcie z urzędem pracy oraz okoliczność, iż chciałby podjąć pracę w publicznych służbach zatrudnienia, jakimi są Powiatowy i Miejskim Urząd Pracy . Wskazał także, że nie jest organem właściwym w kwestii odpowiedzi na pytanie, dlaczego zainteresowany propozycji w w/w instytucjach nie otrzymał. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję Z. G. zarzucił, że jest ona nieżyciowa, niesłuszna i nieuczciwa, a przez to głęboko krzywdząca. Została oparta wyłącznie na subiektywnych, a przy tym błędnych i sprzecznych ustaleniach, przez co naruszono prawo, narażając go na niepotrzebny stres i emocje. Wskazał również, że decyzję tę otrzymał w dniu 10.11.2011r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnieść należy się do podniesionego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenia skargi z powodu wniesienia jej po terminie. W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego, jego decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona w sierpniu 2011r. w trybie art. 44 kpa, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swoje placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma prze pocztę. Aby jednak takie doręczenie można było uznać za skuteczne, stosownie do § 2 tego artykułu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy powinno być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji nie wynika czy, a jeśli tak, to w którym miejscu zostało pozostawione awizo, a więc zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Zauważyć należy, że w dniu 10 października 2011r. Z. G. zwrócił się do Wojewody ego z pytaniem odnośnie złożonego odwołania od decyzji pozbawiającej go statusu bezrobotnego. W odpowiedzi na to pismo organ odwoławczy poinformował go, że wydał w dniu [...] decyzję, która została nadana w placówce pocztowej w dniu 18 lipca 2011r. W celu ustalenia, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji z [...] Sąd zwrócił się do skarżącego z pytaniem, dlaczego nie odebrał przesyłki zawierającej decyzję. W odpowiedzi Z. G. wskazał, że ani jemu ani jego domownikom nic nie jest wiadome o nadejściu w dniach 20 lipca i 28 lipca 2011r. (daty kiedy przesyłka miała być awizowana) korespondencji, nie był informowany o awizowanej przesyłce i że "w miejscu adresu nie ma skrzynki pocztowej, a więc trudno ewentualnie ustalić czy w ogóle, ewentualnie gdzie doręczyciele pocztowi zostawiali kwit awizo. Ustnie też nic nie informowali przy okazji innych korespondencji". Z kolei Wojewoda wskazał, że nie posiada żadnych innych dokumentów, z których wynikałoby, gdzie listonosz pozostawił skarżącemu awiza. Potwierdził natomiast, że potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia decyzji została skarżącemu przesłana w odpowiedzi na jego pismo z 10.10.11r. Natomiast z nadesłanego przez Kierownika Działu Operacyjnego w Łodzi Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Poczty Polskiej S.A pisma wynika, że zawiadomienia o nadejściu przesyłki zostały umieszczone w drzwiach adresata. Mając jednak na uwadze to, że na samej przesyłce doręczyciel nie wskazał, w którym miejscu pozostawiał awizo, a z twierdzeń skarżącego wynika, że żadnego awiza nie otrzymał, Sąd uznał, że wynikające stąd wątpliwości powodują, że nie można uznać, iż doszło w sierpniu 2011r. do skutecznego doręczenia Z. G. decyzji. Co za tym idzie należało uznać, że skarga została złożona w terminie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie w świetle znajdujących się w aktach sprawy dowodów nie może budzić żadnych wątpliwości to, że skarżący miał wyznaczony termin stawiennictwa w PUP w dniu 2 czerwca 2011r., co potwierdził własnoręcznym podpisem (karta aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej/poszukującej pracy - k. 7 akt administracyjnych) i że tego dnia się nie stawił, lecz dopiero następnego dnia, tj. 3 czerwca 2011r., twierdząc, iż z jego notatek wynikało, że termin stawiennictwa przypadał właśnie tego dnia. Te ustalenia organu są więc wbrew zarzutom skarżącego prawidłowe i stanowiły podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415, ze zm.) dalej ustawy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres trzech miesięcy od dnia niestawienia się we wskazanym organie. W tym miejscu wskazać należy, a to w związku z zarzutem zgłoszonym na rozprawie przed Sądem, jakoby nie została wyjaśniona okoliczność, czy przypadkiem skarżący nie został wprowadzony w błąd co do daty stawiennictwa, że zarzut ten w świetle dowodu w postaci opisanej wyżej karty aktywizacji zawodowej jest zupełnie nieuzasadniony, skoro Z. G. złożył własnoręczny podpis pod datą "02.06.2012r." jako "wyznaczoną datą stawienia się". Podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, co oznacza, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. W celu weryfikacji tej dyspozycyjności nałożono na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia następuje nie w terminach dogodnych i ustalonych przez samego bezrobotnego, ale wyznaczonych przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust. 3 ustawy. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Przepis ten określa dwa warunki, które musza być spełnione łącznie, aby nie doszło do pozbawienia statusu bezrobotnego: bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Ignorowanie tych dyscyplinujących wymogów naraża bezrobotnego na obligatoryjne sankcje. Brzmienie powołanego przepisu jest bowiem kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Tymczasem skarżący spełnił tylko jeden warunek, a mianowicie w terminie 7 dni wskazał powody niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Nie został natomiast spełniony drugi warunek w postaci podania uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 942/10 (dostępnym w Internecie www.nsa.gov.pl) "uzasadniona przyczyna jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalić organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego". Z kolei w sprawie I OSK 508/08, (wyrok także dostępny w Internecie) NSA wprost wskazał, że takie okoliczności jak zapomnienie, czy pomylenie terminu nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy celem potwierdzenia w wyznaczonym terminie gotowości do podjęcia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ administracji zasadnie przyjął, iż skarżący nie usprawiedliwił w wymaganym terminie swego niestawiennictwa w urzędzie pracy. Błędne zanotowanie informacji o terminie wyznaczonej wizyty przez skarżącego nie może być uznane za uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą zgłoszenie się w prawidłowym terminie, nie jest to bowiem przyczyna nagła, nieprzewidziana i niezależna od bezrobotnego; przeciwnie, świadczy to o braku starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy, a co za tym idzie nie stanowi uzasadnionej przyczyny o jakiej mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Mając to wszystko na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z § 19, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami).