II SA/Ke 868/15

PostanowienieWSA w Kielcach2015-10-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi rozbudowę domu, posiada oszczędności bankowe i nieruchomości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca, mimo deklarowanego braku dochodu, posiada znaczące oszczędności bankowe, nieruchomości oraz prowadzi kosztowną inwestycję budowlaną. Okoliczności te wskazują, że nie jest osobą, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
M.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, ale jego rodzice pobierają renty. Wykazał posiadanie domu, działek rolnych, samochodu i oszczędności bankowych. Wskazał miesięczne wydatki, w tym alimenty na syna. W trakcie postępowania okazało się, że wnioskodawca prowadzi rozbudowę domu i zakupił materiały budowlane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 października 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. M.S. złożył na formularzu urzędowym PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Skarżący ma ośmioletniego syna, który przebywa u niego od piątku po południu do niedzieli, wieczorem w wakacje i święta. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotnym i nie osiąga żadnego dochodu. Jego ojciec pobiera rentę w wysokości 1200 zł, a jego matka rentę w wysokości 1110 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wykazał własność domu wielkości 80 m² o wartości 80000zł, nieuprawianej działki rolnej o powierzchni 2400 m² o wartości 4000 zł, nieuprawianej działki rolnej o powierzchni 2700 m² o wartości 5000 zł, samochodu marki [...] wartości około 6000 zł i oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 3000zł. Skarżący podał następujące wydatki miesięczne: alimenty na syna - 400 zł, media - 200 zł, światło, woda ogrzewania domu – około 500 zł, koszty leków dla rodziców – około 450zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma fakt, że skarżący od lipca 2015r. prowadził rozbudowę, nadbudowę, przebudowę domu mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi. Wnioskodawca oświadczył, że poniósł koszty związane z tą inwestycją, zakupił materiały budowlane, zamierza kontynuować rozpoczęte roboty budowlane. Prowadzona przez niego inwestycja budowlana wymaga dużych nakładów finansowych. Ponadto wykazał oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 3000 zł, które znacznie przekraczają koszty sądowe występujące w rozpoznawanej sprawie (wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, a na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem wynosząca 100 zł i wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł). Wnioskodawcę stać na utrzymanie samochodu, posiada nieruchomości rolne. W świetle tych okoliczności nie można uznać, że skarżący jest osobą ubogą, wymagająca pomocy państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło