II SA/Ke 87/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2009r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 grudnia 2008r. znak: WINB-WOA-7144/4/16/3/08 po rozpatrzeniu odwołania G.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] odmawiającej wydania P nakazu rozbiórki odcinka linii wysokiego napięcia R, przebiegającego przez teren działki nr 533/2 w miejscowości H Gm. R na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż właściciel działki nr 533/2 G.W. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę w/w odcinka linii wysokiego napięcia na podstawie przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. argumentując, iż obiekt budowlany w postaci słupów energetycznych wybudowany został niezgodnie z prawem – bez wymaganego pozwolenia na budowę, a nadto znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę. W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że przebiegająca przez działkę 533/2 linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia została wybudowana w latach 1937-1939 na zlecenie Ministra Spraw Wojskowych do celów zasilania Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budowę zrealizowano w oparciu o decyzję Wojewody z dnia 16.04.1937r. nr PHE.-4/10/1.36 zatwierdzającą plany linii elektrycznej 150 kV M– S obecnie noszącą nazwę R, zaś sporna sprawa dotyczy odcinka linii w przęsłach ograniczonych słupami o numerach 275-277 (w okresie budowy nr 150-152). Organ I instancji po zbadaniu kopii decyzji Wojewody z dnia 16.04.1937r. oraz planu trasy z wykazem właścicieli gruntów, okładki planu trasy linii, planu trasy linii, fragmentu mapy z naniesioną trasą linii, stwierdził brak podstaw do nakazania rozbiórki odcinka przedmiotowej linii energetycznej w trybie art. 37 ust 1 i 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. z uwagi na to, że inwestycja została przeprowadzona zgodnie z prawem. Powyższe ustalenia legły u podstaw decyzji z dnia 30.10.2008r. odmawiającej wydania P nakazu rozbiórki odcinka linii wysokiego napięcia R, przebiegającego przez teren działki nr 533/2 w miejscowości H Gm. R. Od powyższej decyzji odwołał się G.W. podnosząc, że organ nie poczynił ustaleń w zakresie wydania pozwolenia na budowę obejmującego posadowienie słupów na jego działce oraz kwestionując okoliczność, iż podstawą budowy była decyzja Wojewody z dnia 16.04.1937r zatwierdzająca plany wymienionej linii elektrycznej. Zdaniem odwołującego brak pozwolenia uzasadnia twierdzenie, że słupy posadowiono wbrew prawu, a zatem podlegają rozbiórce. Za bez znaczenia odwołujący uznał fakt, że słupy nie naruszają obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem plan nie może zatwierdzać istniejącego przebiegu linii. Organ odwoławczy analizując cały materiał dowodowy w całości podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji nie stwierdzając podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ przytoczył brzmienie art. 16 ustawy elektrycznej z dnia 21 marca 1922r. wskazując, że budowa zakładów elektrycznych, do których zgodnie z art. 6 tej ustawy zalicza się urządzenie służące do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania lub rozdzielania energii elektrycznej – wymagała uzyskania pozwolenia policyjno-technicznego od wojewody. Organ nadzoru wyjaśnił, że brak w aktach sprawy pozwolenia policyjno-technicznego na budowę przedmiotowej linii elektrycznej nie uzasadnia twierdzenia odwołującego, że stanowi ona samowolę budowlaną. Podniósł, że wskazana inwestycja w dacie budowy była zaliczana do budownictwa specjalnego, podlegała szczególnemu trybowi realizacji i została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie organu odwoławczego istnienie ograniczonych możliwości wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w zakresie pozwolenia policyjno- technicznego wynika ze znacznego upływu czasu jaki nastąpił od posadowienia słupów wysokiego napięcia na działce nr 533/2 w msc. CH. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierają dowody pośrednie w postaci kopii decyzji Wojewody z dnia 16.04.1937r. nr PHE.4/10/1.36 zatwierdzającej plany linii elektrycznej 150 kV M– S, opatrzonej pieczęcią "poufne", kopii zaświadczeń zarządów gmin R. i K. o zgodności z rzeczywistością wykazu właścicieli gruntów przez które ma przejść linia elektryczna z dnia 23.09.1935r., kopii tytułowej strony planu trasy przedmiotowej linii z grudnia 1935r. i mapy obrazujące przebieg linii. Nadto podkreślono, że brak jest możliwości do nakazania rozbiórki zgodnie z treścią art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r., albowiem przedmiotowa inwestycja była zrealizowana w czasie gdy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, a postanowienia uchwalonych później planów nie odnoszą się do wskazanej linii elektrycznej. G.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22.12.2008r. z żądaniem jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa to jest art. 37 ust 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. w zw. z art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. poprzez nie wydanie nakazu rozbiórki, oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa polegające na nie przeprowadzeniu dowodu z decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej, oraz art. 8 kpa poprzez ustalenie okoliczności istotnych bez powołania podstawy prawnej bądź dowodu, z którego takie okoliczności wynikają. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wyłącznie decyzja o pozwoleniu na budowę może uzasadniać ustalenie organu o braku podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej. Zakwestionował możliwość potwierdzenia legalności inwestycji tylko w oparciu o decyzję Wojewody z 16.04.1937r. zatwierdzającej plany linii energetycznej, bądź inne dowody pośrednie stwierdzając, że organy I i II instancji nie zwróciły się do archiwum z wnioskiem o wydanie odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego, fakt dysponowania przez Z. jedynie dokumentami powiązanymi z budową linii energetycznej uzasadnia wątpliwości odnośnie wydania pozwolenia na budowę dla tej inwestycji, natomiast brak takiej decyzji czyni przedmiotową linię samowolą budowlaną, która podlega rozbiórce. Za uchybienie polegające na nie wyjaśnieniu sprawy uznał również kwestie związane z modernizacją linii, która jak twierdzi pierwotnie obejmowała słupy o konstrukcji drewnianej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ wskazał, że wbrew zarzutom skarżącego dążył do jednoznacznego ustalenia czy w niniejszej sprawie wydawane było pozwolenie na budowę i w tym celu wystąpił do Archiwum Państwowego o przeszukanie zasobów archiwalnych, natomiast po wniesieniu skargi do WSA w Kielcach oddelegowany pracownik WINB zapoznał się z dokumentacją archiwalną dotyczącą budowy linii elektrycznej M-S z lat 1935-1939, w tym pozwoleniem policyjno-technicznym na budowę z kwietnia 1937r. skierowanym do P. w woj. K i K. oraz decyzją Ministerstwa Przemysłu i Handlu z dnia 22.09.1937r. znak: E.VI-552/17/37 wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania Z od orzeczenia Wojewody z dnia 16.04.1937r. sporządzając z dokonanych czynności notatkę służbową. W tych okolicznościach ustalenia faktyczne dokonane na podstawie pośrednich dowodów należało uznać za prawidłowe z uwagi na ich zgodność ze wskazaną decyzją o pozwoleniu policyjno-technicznym na budowę. Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia modernizacji linii wskazał, że z dokumentacji budowy wynika, iż zawieszenie linii było na słupach żelaznych kratowych. Na rozprawie w dniu 6 maja 2009r. Sąd postanowił dopuścić dowód z nadesłanych przez Archiwum Państwowe odpisów pozwolenia policyjno-technicznego z kwietnia 1937r. oraz decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 22.09.1937r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga G.W. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej takich naruszeń nie wykazała. Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, iż dla oceny prawidłowości realizacji linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia relacji M– S (obecnie R) niezbędne jest ustalenie czy jej budowa nastąpiła na podstawie wymaganego prawem pozwolenia policyjno-technicznego. Stosownie bowiem do treści art. 16 zd.1 ustawy elektrycznej z dnia 21 marca 1922r. (Dz.U. z 1935r., Nr 17, poz. 98) na budowę i uruchomienie zakładów elektrycznych należy uzyskać pozwolenie policyjno-techniczne od wojewody ( Komisarza Rządu na m. st. W.), który pozwolenie takie wydaje po zasięgnięciu opinii właściwego inspektora pracy. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 6 tej ustawy, zakładem elektrycznym jest urządzenie służące do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania lub rozdzielania energii elektrycznej. Dopiero ustalenie, iż inwestycja była realizowana w warunkach samowoli budowlanej, a więc niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jej budowy stanowiłoby podstawę do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. (w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r.) umożliwiającego dokonanie rozbiórki takiego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu zarówno ustalenia organów administracji jak również dokonana na ich podstawie ocena prawna zasługują na akceptację. Nie budzi wątpliwości, że zrealizowana w latach 1937-1939 r. linia elektryczna M. – S nie stanowi samowoli budowlanej, albowiem została zrealizowana na podstawie wymaganego prawem pozwolenia policyjno-technicznego z dnia 16.04.1937r. wydanego przez Wojewodę . Faktem jest, że w dacie podejmowania rozstrzygnięcia zarówno organ I jak i II instancji nie dysponowały wskazanym pozwoleniem a ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w oparciu o dowody pośrednie to jest kopię decyzji Wojewody z dnia 16.04.1937r. nr PHE.4/10/1.36 zatwierdzającej plany linii elektrycznej 150 kV M– S, opatrzonej pieczęcią "poufne", kopię zaświadczeń zarządów gmin R. i K. o zgodności z rzeczywistością wykazu właścicieli gruntów, przez które ma przejść linia elektryczna z dnia 23.09.1935r., kopię tytułowej strony planu trasy przedmiotowej linii z grudnia 1935r. i mapy obrazujące przebieg linii. W tym miejscu wskazać należy, że co do zasady Sąd orzeka na podstawie materiałów dowodowych i stanu prawnego z daty przyjętego rozstrzygnięcia. Jednakże w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 ustawy procesowej, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 .10.2005r. sygn. akt II GSK 164/05). Przeprowadzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dowód z dokumentów tj. nadesłanego z Archiwum Państwowego pozwolenia policyjno-technicznego z kwietnia 1937r. znak PHE-4/10/1.36 adresowanego do Państwowego Zakładu Elektrycznego w województwie k. i k. oraz decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 22 września 1937r. znak E.VI-551/17/37, pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Z analizy dowodów wynika, że chociaż data i numer pozwolenia policyjno – technicznego są niezupełne, to z uwagi na treść decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z 22 września 1937r. uwzględniającego odwołanie od powyższego pozwolenia, bezspornie można ustalić datę jego wydania na dzień 16.04.1937r., nr PHE-4/10/1.36 jak również, że dotyczy spornej inwestycji. W tych okolicznościach wbrew argumentom skarżącego podniesionym na rozprawie z dnia 18 marca 2009r. nie ma podstaw do kwestionowania oryginalności przedmiotowej decyzji. Nie można zatem przyjąć, że inwestycja została zrealizowana bez pozwolenia policyjno-technicznego, a więc niezgodnie z prawem. Wprawdzie organ nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, jednakże w rozpoznawanej sprawie powyższa okoliczność nie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że nie miała ona wpływu na wynik sprawy. Wskazać należy, iż z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a taka sytuacja jak zostało wyżej wykazane, w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Należy także zauważyć, że postępowanie administracyjne w przedmiocie nakazania rozbiórki odcinka linii wysokiego napięcia R. – N. toczyło się na wniosek skarżącego. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego z uwagi na treść złożonego wniosku zobowiązane były do rozpoznania sprawy w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę, co do istnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. uzasadniających dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Ustalenie zaś braku wystąpienia tych przesłanek uprawniało organ do odmowy żądaniu wnioskodawcy. Zważywszy na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.