II SA/Ke 87/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2019r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 stycznia 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Wojewody z dnia 21 listopada 2018 r., znak: [...], odmawiającą W. N. prawa do świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. na pierwsze dziecko – K. N. w kwocie 500 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Organ I instancji odmówił ww. świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W odwołaniu W. N. podniosła, że jej mąż pracuje w Republice Czeskiej, osiągając dochody dwa razy mniejsze niż określone przez organ. Dodała, że sama jest osobą bezrobotną bez zasiłku, a mąż płaci alimenty na córkę K. w wysokości 600 zł miesięcznie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 67, art. 68 ust. 1 lit. a oraz art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z dniem podjęcia pracy w Czechach mąż wnioskodawczyni E. N. stał się osobą uprawnioną do pobierania świadczeń rodzinnych na dzieci w tym kraju. Ponieważ jednak nie pobierał świadczeń rodzinnych w Czechach i nie zamierza ubiegać się o takie świadczenia, a wnioskodawczyni nie wykonywała działalności zawodowej, ani handlowej, przysługiwałby jej dodatek dyferencyjny wynikający z porównania świadczeń polskich z czeskimi, po spełnieniu przesłanek ogólnych oraz ustaleniu, że świadczenie nie przysługuje w państwie zatrudnienia. Po przytoczeniu treści art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 2-4 i art. 2 pkt 14 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ ustalił, na podstawie złożonych dokumentów, w tym zeznania podatkowego E. N., że rodzina wnioskodawczyni osiągnęła w roku 2017 dochód w kwocie 52.900,24zł, przy czym dochód męża pomniejszono o kwotę alimentów (33.785,80zł). Dochód na osobę wyniósł 881,67zł przekraczając kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. N. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu nieuwzględnienie, że dochody jej męża stanowią kwotę brutto, obejmującą składki emerytalno-rentowe, koszty uzyskania przychodu, podatki. Podała, że w dniu 29 listopada 2018 r. wysłała e-mail do Urzędu Wojewódzkiego, w którym wskazała wysokość dochodu męża netto – 226.693 koron czeskich, tj. 36.370,88zł rocznie, co daje 3.022,5zł miesięcznie, w przeliczeniu na osobę – 604,51zł, wg kursu 0,16zł za koronę. Dodatkowo podniosła, że E. N. nie utrzymuje kontaktów z rodziną, płaci jedynie alimenty w wysokości 600zł. Do skargi dołączyła dokumenty w języku czeskim. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. skarżąca oświadczyła, że jej mąż nie składał korekty PIT-36 za 2017 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.), dalej "ustawa". Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800zł (art. 5 ust. 3). Natomiast przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1), dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1–3 (art. 2 pkt 2), a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), dochód stanowi: po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wymienione wyżej przepisy precyzyjnie określają sposób obliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie, co w przypadku osób ubiegających się o świadczenie na pierwsze dziecko jest istotne dla dokonania oceny, czy dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego. W przedmiotowej sprawie powodem odmowy przyznania świadczenia było stwierdzenie przez organy orzekające, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Zdaniem skarżącej dochód jej męża został błędnie wyliczony, a ponadto mąż nie utrzymuje kontaktów rodzinnych, płacąc jedynie zasądzone alimenty w kwocie 600zł. Okoliczność, że mąż skarżącej nie utrzymuje kontaktów rodzinnych i nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny ponad zasądzoną kwotę alimentów nie może być wystarczająca dla uznania, że jego dochodu nie należy doliczać do dochodu rodziny. Legalną definicję "rodziny" zawiera art. 2 pkt 16 ustawy, zgodnie z którym oznacza to odpowiednio: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Przywołany przepis nie wprowadza żadnych okoliczności czy kryteriów, w oparciu o które możliwe byłoby niezakwalifikowanie osób pozostających w związku małżeńskim jako członków jednej rodziny. Okoliczność "wspólnego zamieszkiwania", na którą wskazuje brzmienie art. 2 pkt 16 ustawy, odnosi się do dzieci, tzn. charakteryzuje dzieci z punktu widzenia ich zaliczenia do "rodziny" w rozumieniu tej ustawy, natomiast nie stanowi dodatkowego warunku, jaki musi zostać spełniony, by osoba posiadająca status prawny małżonka mogła być w świetle ustawy wliczana do danej rodziny. W konsekwencji, doliczenie dochodu męża skarżącej z tytułu wykonywania zatrudnienia w Republice Czeskiej do dochodu rodziny było zasadne. Również wyliczenie dochodu męża skarżącej przez organ było prawidłowe. W aktach sprawy znajduje się kserokopia zeznania podatkowego za rok 2017 (PIT-36), z którego wynika, że mąż skarżącej osiągnął dochód z zagranicy, tj. dochód, o którym mowa w art. 27 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.), w wysokości 48.185,80zł (k. 59). Podaną kwotę organ zweryfikował w Ministerstwie Finansów (k. 44). Przywołany przepis ustawy podatkowej wskazuje sposób określania podatku, jeżeli podatnik osiągał dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium RP, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych. Okoliczność uzyskania dochodu, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że jest to dochód netto, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu, należnego podatku dochodowego od osób fizycznych, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Informacja z Ministerstwa Finansów to z kolei dokument urzędowy, który stanowi dowód tego, co ostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 Kpa). Obowiązujące przepisy nie wykluczają dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 Kpa), jednak w sytuacji, gdy organ dysponuje zeznaniem PIT-36, co do którego mąż skarżącej nie złożył korekty, a także informacją z Ministerstwa Finansów, wskazującymi jednoznacznie dochód netto, przeciwdowodem nie mogą być własne wyliczenia strony dokonane na podstawie dokumentów w języku obcym. W konsekwencji, dochód męża skarżącej, w wysokości 48.185,80zł, mógł zostać pomniejszony wyłącznie o kwoty świadczonych alimentów. Na marginesie należy jedynie wskazać, że w świetle czeskiego dokumentu "Potvrzení (...)", na którym organ pracował (o czym świadczą wpisy w języku polskim, k. 56), dochód netto męża skarżącej za 2017 rok wyniósł 293.101 Kč, co wg kursu 0,1632 zł dało kwotę 47.834,08 zł, a więc niemal identyczną z kwotą wynikającą z zeznania podatkowego i informacji z Ministerstwa Finansów. Podsumowując, organy zasadnie przyjęły, że w realiach rozpoznawanej sprawy konieczne było, dla potrzeb ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, uwzględnienie dochodu osiąganego przez męża skarżącej. Dochód ten wynika z dokumentów urzędowych, skutecznie nie zakwestionowanych. Wyliczenie przez organy, że ustalony prawidłowo dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, oznaczało konieczność wydania decyzji odmownej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.