II SA/Ke 873/21

Sygn. [...] II SA/Ke 873/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P.-K. na działalność Burmistrza Miasta w przedmiocie naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia: odrzucić skargę. R. P.-K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na "bezprawne działania naruszenia mojego prawa w postaci nielegalnego naliczenia opłaty 5 zł za 1 m.kw. za zajęcie pasa drogowego przez Burmistrza S. zarządzeniem [...] Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2020r. Załącznik nr 2 do Zarządzenia [...]. Skarżąca zaznaczyła, że wezwała Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa w postaci nielegalnego naliczenia zróżnicowanych opłat za zajęcie pasa drogowego od najemców na podstawie zarządzenia [...], załącznik nr 2 do tego zarządzenia, naruszającego zasady przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji i represyjnej dyskryminacji przedsiębiorców. Autorka skargi wskazała, że zwróciła się do Burmistrza o zastosowanie stawki za zajęcie pasa drogowego za jej ogródek gastronomiczny w wysokości 1 zł za 1 m. kw. Sprawa była również rozpatrywana podczas komisji komunalnej. Jednak działania te nie przyniosły żadnego efektu, gdyż 3 sierpnia 2021 r. doręczono jej 2 faktury na kwoty [...]zł i [...] zł z terminem płatności do 23 i 27 lipca 2021 r. Skarżąca dodała, że nie uzyskała odpowiedzi od organu, gdzie może się odwołać "od takiej lichwiarskiej kwoty". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ulica [...] na mocy uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] września 2020 r. w sprawie pozbawienia kategorii dróg gminnych poprzez wyłączenie z użytkowania, została pozbawiona kategorii drogi gminnej i stała się drogą wewnętrzną. Zasady korzystania z tej drogi reguluje zarządzenie Burmistrza S., w którym określone zostały stawki czynszu na różne cele dzierżawy. Organ podał, że 22 czerwca 2021 r. otrzymał informację z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w S., że przed budynkiem przy ul. [...] zlokalizowany został punkt handlowy, w postaci lady chłodniczej, nieuzgodniony ze służbami konserwatora zabytków. Dalej organ zauważył, że 29 czerwca 2021 r. firma "J. " D. K. w Spadku reprezentowana przez R. P.-K. (zarządca sukcesyjny) złożyła wniosek o dzierżawę ww. punktu handlowego z terminem dzierżawy od 1 maja 2021 r. Usytuowany bez zezwolenia obiekt w drodze wewnętrznej nie został uzgodniony z konserwatorem zabytków i nie została zawarta umowa dzierżawy. Urząd Miejski w S. 9 lipca 2021 r. poinformował podmiot, że ze względu na brak zawartej umowy dzierżawy oraz dokonania innych uzgodnień wylicza opłatę i obciąża firmę za bezumowne korzystanie z drogi wewnętrznej, stosując stawkę zgodną z ww. zarządzeniem. Stawka opłaty dla tego typu obiektów wynosi 5 zł za jeden metr kwadratowy. Obciążenia z tytułu bezumownego korzystania z gruntu dokonywane zostały na podstawie faktur VAT za okres od 1 maja do 14 września 2021 r. (okres zajmowania drogi wewnętrznej przez punkt handlowy). Pierwsza z faktur VAT z 9 lipca 2021 r., z terminem płatności do 23 lipca 2021 r. została uregulowana 22 września 2021 r. Organ zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie obciążenia z tytułu bezumownego zajęcia części drogi wewnętrznej dotyczą podmiotu gospodarczego "J. " D. K. w Spadku, a nie skarżącej. Skarżąca posiada wprawdzie umowę najmu lokalu, lecz jest to pracownia twórcza przy ul. [...]. Profil tej działalności to wyrób biżuterii a nie gastronomia, co wyklucza stosowanie stawki opłaty za dzierżawę ogródka jak dla lokali gastronomicznych. Ponadto ww. firma nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...]. Organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. W piśmie z 6 grudnia 2021 r. skarżąca wskazała w szczególności, że wnosi o wydanie orzeczenia, że naliczona opłata w wysokości 5 zł/m.kw jest niezgodna z prawem. Podkreśliła, że od 1 stycznia do końca 2021 r. gminy nie mogą pobierać opłaty targowej za prowadzenie działalności handlowej, co ma pomóc lokalnym przedsiębiorcom. Zawieszenie poboru opłaty to wynik noweli ustawy covidowej tzw. tarczy antykryzysowej 6.0. Zgodnie z regulacją art. 31 zzm ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. samorządom z tego tytułu przysługuje rekompensata za utracone dochody. Pieniądze na ten cel pochodzą z Funduszu Przeciwdziałania Covid-19. Zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z 24 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej - R. B. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: wskazanie zaskarżonego aktu (art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) tj. sprecyzowania, czy przedmiotem skargi jest zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] w sprawie określenia zasad dzierżawy i użytkowania dróg wewnętrznych stanowiących własność Gminy S. (a jeśli tak, to w jakiej części jest on skarżony), czy też inny akt, z którego wynikają kwestionowane skargą opłaty; określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącej w związku z określonym przedmiotem zaskarżenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej wskazała, że: - skarżonym aktem są zapisy art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. art. 31 zzm ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z2020r., poz. 2255), tzn. "tarcza antykryzysowa 6.0"; - do naruszenia interesu prawnego skarżącej doszło w wyniku bezprawnego obciążenia jej obowiązkiem zapłaty na rzecz organu środków finansowych z tytułu, jak zakwalifikował to organ, bezumownego korzystania z drogi wewnętrznej. Dodatkowo, jako uzupełnienie stanowiska skarżącej, pełnomocnik podniosła, że sprzedaż lodów, którą prowadziła skarżąca należy potraktować jako sprzedaż towaru na targowisku. Targowiskami w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż - z zastrzeżeniem, że opłacie targowej nie podlega jedynie sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Błędne jest więc działanie w tym stanie faktycznym organu, który obciążył skarżącą obowiązkiem zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z drogi wewnętrznej, zamiast naliczyć z tytułu prowadzonej przez nią działalności opłaty targowej. Kwestia ta ma istotne znaczenie biorąc pod uwagę zapisy art. 31 zzm ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r., tj. tzn. "tarczy antykryzysowej 6.0", bowiem tarcza ta wprowadza zwolnienie od opłaty targowej za cały 2021 rok. Samorządy otrzymują na jej podstawie rekompensatę, a przedsiębiorcy są zwolnieni z opłaty targowej. Zatem organ pomimo otrzymania rekompensaty domaga się od skarżącej bezprawnie środków finansowych i traktuje je jako opłatę za bezumowne korzystanie z drogi. W tej sytuacji pełnomocnik wniosła o uznanie, w wyżej określonym stanie faktycznym i prawnym, działania organu obciążającego skarżącą obowiązkiem zapłaty środków finansowych z tytułu bezumownego korzystania z drogi jako działania bezprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga musi spełniać wymogi określone w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", który stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (pkt 1); oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy (pkt 2); określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 3). Prawidłowe określenie zakresu żądania jest zatem obowiązkiem strony skarżącej, a sąd administracyjny może jedynie poinformować o skutkach niewłaściwego wypełnienia tego obowiązku i wezwać do sprecyzowania skargi pod rygorem jej odrzucenia. W niniejszej sprawie, z powodu niejednoznacznego i budzącego wątpliwości określenia przedmiotu zaskarżenia, ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do wskazania zaskarżonego aktu tj. sprecyzowania, czy przedmiotem skargi jest zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] w sprawie określenia zasad dzierżawy i użytkowania dróg wewnętrznych stanowiących własność Gminy S. (a jeśli tak, to w jakiej części jest on skarżony), czy też inny akt, z którego wynikają kwestionowane skargą opłaty. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej podała, że skażonym aktem są zapisy art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. art. 31 zzm ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 2255), tzn. "tarcza antykryzysowa 6.0"; W związku z tak sformułowaną odpowiedzią na wezwanie sądowe należy stwierdzić, że oczywiście przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego nie mogą być przepisy prawa. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne wynika z art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje on orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjny, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 ust. 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z cytowanej regulacji wprost wynika, że przedmiotem skargi nie mogą być przepisy prawa, nie zostały one bowiem wymienione w powyższym katalogu. Na podstawie treści skargi, ale także pisma jej pełnomocnika, należy przypuszczać, że skarżąca kwestionuje opłaty za bezumowne korzystanie z drogi wewnętrznej naliczone jej przez Gminą S. (za lipiec i czerwiec 2021 r. - odpowiednio faktura Vat nr [...] na kwotę [...]zł i faktura Vat nr [...] na kwotę [...]zł), uznaje, że bezprawnie zastosowano błędną stawkę do naliczenia tych opłat. Strona uważa, że organ powinien był naliczyć opłaty targowe, a nie opłaty za bezumowne korzystanie z rzeczy. Niemniej tego rodzaju spór nie leży w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a., inaczej mówiąc nie należą do właściwości sądów administracyjnych sprawy dotyczące opłat za korzystanie z rzeczy. Sprawy dotyczące wykonywania umów cywilnoprawnych czy bezumownego korzystania z rzeczy rozstrzygane są przez sądy powszechne. W każdym razie skarga nie dotyczy żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Warto zaznaczyć, że to nie Sąd jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą sugerowanie, czy wskazywanie stronie przedmiotu zaskarżenia (tak m.in. NSA w postanowieniach z: 16 stycznia 2018 r., I OZ 1918/17, z 29 maja 2018 r., I OZ 505/18, dostępne na stronie internetowej: orzecznia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.