II SA/Ke 880/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. Ś., od decyzji wydanej z up. Wójta Gminy z [...], orzekającej o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podało, że J. Ś. zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D. Ś. Następnie organ odwoławczy cytując treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U.2017.1952), dalej "ustawa" zauważył, że orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z [...] orzeczono o zaliczeniu syna wnioskodawczyni do osób niepełnosprawnych wymagających konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu tym wskazano, iż niepełnosprawność istnieje od urodzenia, zaś orzeczenie wydaje się do 30 czerwca 2019 r. Zatem wnioskodawczyni spełnia jedną z przesłanek do przyznania żądanego świadczenia. Organ jednak dodał, że z unormowania zawartego w art. 17 ustawy jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, które nie są w sprawie sporne, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich polega - co do zasady - albo na nie podejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą uprawnioną. Druga zaś stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w jej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b ustawy. Zdaniem organu II instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że strona jest uprawniona do okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy - płatnej do 30 kwietnia 2020 r. i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w NFZ. Wprawdzie akta sprawy wskazują również, że na wniosek strony Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z [...] wstrzymał wypłatę renty rolniczej od 1 września 2017 r., jednak jak wynika z informacji organu I instancji od 1 września 2017 r. podjęto wypłatę renty rolniczej dla strony, do której ustalono prawo do 30 kwietnia 2020 r. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że w sprawie oczywiste jest, że spełniona została negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zauważyło, że bez znaczenia jest, czy ustalone świadczenie, o którym mowa w tym przepisie jest przez osobę sprawującą opiekę realizowane, wystarczające jest bowiem ustalenie prawa do danego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podniosło, że rezygnacja z pobierania renty czy też emerytury w żaden sposób nie wpłynie na ocenę spełnienia przez odwołującą przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Ustawa nie przewiduje też możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a świadczeniem wymienionym w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zależności od tego, które ze świadczeń jest dla strony bardziej korzystne. Posiadanie prawa do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a (w niniejszej sprawie - do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym), wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, niezależnie od tego jaka jest wysokość danego świadczenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, J. Ś. wskazała, że nie zgadza się z interpretacją SKO, gdyż jest ona krzywdząca dla niej oraz dla jej niepełnosprawnego syna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w tej sprawie nie jest sporny. Mianowicie J. Ś., która jest matką niepełnosprawnego od urodzenia, wymagającego stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby (orzeczenie o niepełnosprawności z 19.06.2017 r.) D. Ś., ma przyznane przez KRUS prawo do okresowej renty z tytułu niezdolności do pracy w rolnictwie do dnia 30 kwietnia 2020 r. Na wniosek skarżącej z 21 sierpnia 2017 r., z dniem 1 września 2017 r. KRUS wstrzymał wypłatę tego świadczenia, lecz następnie, również na jej wniosek z 26 września 2017r. wznowił wypłatę od 1 września 2017 r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Jest to negatywna przesłanka natury przedmiotowej, uniemożliwiająca przyznanie tego świadczenia. Jak już wyżej wskazano, J. Ś. ma ustalone prawo do renty i bez znaczenia jest fakt, czy z prawa tego korzysta, to jest czy pobiera to świadczenie, czy też, jak miało to miejsce w tej sprawie, na czas postępowania przed organem I instancji na jej wniosek wypłatę tego świadczenia na jakiś czas (niespełna jednego miesiąca) wstrzymano, po czym całe to świadczenie następnie jej wypłacono. Treść bowiem przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy jest jednoznaczna Obowiązujące przepisy nie przewidują w takiej sytuacji możliwości wyboru pomiędzy przysługującymi świadczeniami, tak jak ma to miejsce w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłki dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art. 27 ustawy), dla których to sytuacji ustawodawca wprost przewidział możliwość wyboru świadczenia przez osobę uprawnioną. Bez wcześniejszego wyeliminowania decyzji przyznającej prawo do renty nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 kwietnia 2017 r. w sprawie o sygn. I OSK 3269/15, gdyby ustawodawca, mając na względnie rozwiązania systemowe pomocy publicznej, przewidywał możliwość wyboru pomiędzy świadczeniem, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 a, a świadczeniem pielęgnacyjnym, dałby temu niewątpliwie wyraz w zapisie ustawowym (wyrok dostępny w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Na rozprawie przed Sądem skarżąca okazała swoje pisma kierowane do KRUS, ale wynika z nich, że domagała się ona tylko wstrzymania wypłaty renty, nie zaś uchylenia decyzji przyznającej jej to świadczenie. Ponieważ nie może budzić żadnych wątpliwości to, że skarżąca cały czas ma ustalone prawo do renty (jak wynika z pisma KRUS do 30 kwietnia 2020 r.), bez naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy organy nie mogły przyznać jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).