II SA/Ke 894/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi I Ż na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania I. Ż. – Ś. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny W. Ś., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji odmówił przyznania prawa do ww. świadczenia z powodu pozostawania I. Ż. – Ś. w związku małżeńskim z W. Ś., co zdaniem tego organu stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rozpatrując odwołanie I. Ż. – Ś. od powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył, że wskazana przez Prezydenta Miasta przyczyna nie stanowi podstawy do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu II instancji nie ulega także wątpliwości, że wnioskodawczyni faktycznie sprawuje stałą opiekę nad mężem i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. Jednakże w opinii Kolegium zachodzi inna przeszkoda do uzyskania żądanego świadczenia, a mianowicie legitymowanie się przez W. Ś. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, podczas gdy z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że warunkiem przyznania tego świadczenia jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium podkreśliło, że W. Ś. jest wprawdzie osobą niepełnosprawną ale zaliczaną do umiarkowanego, a nie znacznego stopnia niepełnosprawności. Zatem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające uzyskanie przez wnioskodawczynię żądanego świadczenia. W skierowanej do WSA w Kielcach skardze na powyższą decyzję I Ż – Ś z domagając się jej uchylenia w części dotyczącej odmowy świadczenia z powodu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wskazała, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża zostało wydane w dniu 8 listopada 2001 r., w wydawanych wtedy orzeczeniach nie zamieszczało się takich wskazań jak teraz. Nowe formularze orzeczeń wydaje się od 2003 r. Mimo tego w orzeczeniu jej męża i tak jest napisane, że wymaga on częściowej pomocy osób drugich. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca domagała się przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U.2006.139.992 ze zm.) dalej "ustawa". Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego zatem wynika, że osoba z tytułu opieki nad którą można ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, musi posiadać orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w przypadku kiedy osoba ta legitymuje się orzeczeniem o lekkim lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to w orzeczeniu o niepełnosprawności powinny znaleźć się wskazania co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie było w sprawie kwestionowane, że W. Ś. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które nie zawiera wskazań o jakich mowa wyżej. Słusznie zatem Kolegium uznało, że wobec braku spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy, skarżącej nie przysługuje prawo do żądanego świadczenia. Podkreślić należy, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełnić łącznie wszystkie ustawowe przesłanki z art. 17 ust. 1. Odnosząc się do podniesionej w skardze wątpliwości, że przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych obowiązujące w 2001 r. nie nakładały obowiązku zawierania w orzeczeniach o niepełnosprawności wskazań o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, należy stwierdzić, że nie może ona mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W ramach kontroli wydawanych przez organy administracji rozstrzygnięć, sądy administracyjne biorą pod uwagę bowiem stan faktyczny i prawny z chwili wydania zaskarżonej decyzji. Ponieważ w tej dacie (a także w dacie orzekania przez Sąd) skarżąca nie spełniała wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, a w szczególności nie przedstawiła orzeczenia o niepełnosprawności jej męża zawierającego wskazania, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych - nie mogła otrzymać wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Należy również zauważyć, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości uzupełnienia orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przed dniem 1 stycznia 2002 r., (kiedy to nie było obowiązku zamieszczania w orzeczeniu powiatowego zespołu wskazania dotyczącego konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji), o wskazania wymienione w art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych. Możliwość takiego uzupełnienia przewidziana w art. 5a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczy bowiem innych orzeczeń niż te, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w spójnym z nim przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 127/11 poz. 721 ze zm.). W art. 5a ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej jest bowiem mowa o uzupełnianiu o wskazania wymienione w art. 6b ust. 3 ustwy o rehabilitacji zawodowej, orzeczeń o: zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, całkowitej niezdolności do pracy, ustalonych na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji ustalonych na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalonych na podstawie art. 13 ust. 5 ostatnio wymienionej ustawy, całkowitej niezdolności do pracy, ustalonych na podstawie art. 12 ust. 2 w/w ustawy oraz orzeczeń o częściowej niezdolności do pracy, ustalonych na podstawie art. 12 ust. 3 tej ustawy. Przede wszystkim jednak należy powtórzyć, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, W. Ś., nad którym opieka miała uzasadniać przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, nie dysponował orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani nawet skarżąca nie twierdziła, aby wniosek o wydanie bądź uzupełnienie orzeczenia o niepełnosprawności W. Ś. o brakujące wskazania, został złożony. Również podana przez skarżącą okoliczność dotycząca zamieszczenia w punkcie 7 orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności jej męża z dnia 8 listopada 2001 r. wskazania, że W Ś wymaga częściowej pomocy osób drugich - nie może zmienić oceny sprawy. Takie wskazanie nie jest bowiem tym, o którym mowa w art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nawet wprost wynika z niego, że W. Ś. nie spełniał w dacie wydania tego orzeczenia wymogów określonych w art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro wymagał tylko częściowej pomocy osób drugich. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga na nią podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.