II SA/Ke 896/12

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 15 lutego 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 450zł od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego J. W. złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi działalność w dziedzinie handlu odzieżą męską oraz transportu. Trudna sytuacja ekonomiczna spowodowała niskie obroty w sprzedaży w porównaniu do kosztów. Długie terminy płatności (45 i 60 dni) za usługi transportowe zachwiały płynnością finansową firmy skarżącej. Dodatkowo skarżąca dokonuje spłat wobec Urzędu Skarbowego, jedna miesięczna rata płatna 8-go dnia miesiąca w kwocie 1500zł (pozostało 57 rat), druga 29 dnia miesiąca w kwocie 2500zł (pozostało 6 rat i 1 rata w kwocie 816zł). Zaległości powstały w wyniku nieuczciwej współpracy z firmą transportową, która ogłosiła upadłość (sprawy sądowe w toku). Ponadto skarżąca oświadcza, że spłaca kredyt hipoteczny w CHF do 2028 r. – miesięczna rata w kwocie 2750zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem i córką – w wieku 16 lat. Wskazała, że aktualnie prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę, mąż i córka nie osiągają dochodów - mąż jest osobą współpracującą w prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Jako posiadany majątek, wykazała dom wielkości 230 m² oraz nieruchomość rolną wielkości 1,06ha. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego,. Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. W ocenie orzekającego za zasadnością wniosku nie przemawia powoływanie się przez stronę na spłatę kredytu hipotecznego dewizowego w CHF do 2028 r. z miesięczna ratą w kwocie 2750zł. W tym miejscu podkreślić należy, że fakt spłaty kredytu nie jest argumentem za przyznaniem prawa pomocy. Obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Spłata kredytu nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06). Podkreślić należy, że skarżąca nie wskazuje, aby miała jakiekolwiek problemy ze spłatą powyższego kredytu, bądź posiadała z tego tytułu zaległości. Za uwzględnieniem wniosku nie przemawia także wskazywanie strony na niskie obroty w sprzedaży w porównaniu do kosztów oraz zachwianie płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do sprawy I SA/Ke 715/12 i I SA/Ke 716/12 skarżąca z działalności gospodarczej za 2011 r. osiągnęła przychód w kwocie 773.019,04zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie 707.421,01zł oraz dochód w kwocie 65.598,03zł. Ponadto w 2012 roku w dniu 18 lipca skarżąca dokonała zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego za kwotę 150.000,00zł. Za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 maja 2012 r. z prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca wykazała przychód w kwocie 260.661,18zł oraz wydatki (koszty) w kwocie 165.377,32zł. Przedstawione kwoty związane z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą oraz zbyciem nieruchomości nie pozwalają dać wiary, że skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie oraz nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Nie można również uwzględnić twierdzenia skarżącej, że dokonuje zaległych spłat wobec Urzędu Skarbowego. Powoływanie się na obciążenie strony zaległymi płatnościami z tytułu podatku jako na okoliczność uzasadniającą przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest nieskuteczne, gdyż zarówno podatki jak i koszty sądowe stanowią dochód budżetu państwa i przez to są równoważne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008r. II GZ 80/08, treść wyroku dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione w uzasadnieniu złożonego wniosku argumenty oraz okoliczności wynikające z akt administracyjnych nie pozwalają dać wiary, że skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie podlega więc oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia