II SA/Ke 921/16

WyrokWSA w Kielcach2017-03-16

Skład orzekający: Beata Ziomek, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, po uprzednim skazaniu go za kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, stanowi naruszenie zasady ne bis in idem (dwukrotne karanie za ten sam czyn)?
Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie po skazaniu za kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Sankcja karna (grzywna) i sankcja administracyjna (skierowanie na badania) mają odrębny charakter i służą różnym celom: represyjnemu oraz ustaleniu braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co jest związane z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Odpowiedzialność karna jest niezależna od administracyjnej.
Stan faktyczny
M. S. został skazany prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Na tej podstawie Starosta wydał decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. S. zaskarżył decyzję, argumentując, że skierowanie na badania stanowi dwukrotne karanie za ten sam czyn. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 24.08.2016r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 24.05.2016r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 26.04.2016 r. Sąd Rejonowy w S. przesłał Staroście odpis prawomocnego Wyroku Sądu Rejonowego w S. II Wydział Karny z dnia 19.11.2015 r. sygn. akt II W [...], którym Sąd uznał M. S. winnym kierowania pojazdem marki Mercedes o nr rej. [...] będąc w stanie po użyciu alkoholu i orzekł m.inn. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Starosta celem wykonania orzeczonego środka karnego po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu 24.05.2016 r. opisaną na wstępie decyzję o skierowaniu na badania lekarskie. Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. S. podnosząc, że nie może być karany dwa razy za to samo wykroczenie. Nie jest kierowcą zawodowym, więc nie musi wykonywać żadnych badań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzieliło ustalenia organu I-szej instancji w zakresie okoliczności uzasadniających skierowanie M. S. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 182 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy stwierdzając, że organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie z art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami do dnia 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 kkw. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie do treści 99 ust. 1 pkt 2 lit a cyt. ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zdaniem organu, w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, organ ma obowiązek skierować kierowcę skazanego za kierowanie pojazdem m.inn. w stanie po użyciu alkoholu, na badanie lekarskie. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że M. S. prowadził w dniu 18 kwietnia 2015 r. w S. pojazd marki Mercedes o nr rej. [...], będąc w stanie po użyciu alkoholu. Z uwagi na związanie treścią wyroku Sądu Rejonowego w S. II Wydział Karny z dnia 19.11.2015 r. w sprawie o sygn. akt II W [...], zdaniem SKO, organ I instancji zasadnie skierował M. S. na badanie lekarskie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. S., kwestionując decyzję organu odwoławczego. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego został po raz drugi ukarany przez wyznaczenie badań lekarskich w K.. Podkreślił, że alkohol nie przekraczał dopuszczalnej dawki dla kierowców. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 24.05.2016 r. o skierowaniu M. S. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Na mocy art. 135a cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, do dnia 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne wydawane są przez starostę, w trybie art. 182 § 1 kkw który stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, Sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Z kolei stosownie do przepisu art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Mając na względzie treść przytoczonych wyżej regulacji oraz warunki na jakich organ orzeka na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o kierujących pojazdami należy uznać, że w niniejszej sprawie dla oceny prawidłowości wydanego dla skarżącego skierowania na badanie lekarskie niezbędne było jednoczesne wykazanie: - kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez Sąd w trybie art. 182 § 1 kkw; - stwierdzenia obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w razie kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. - wydania skierowania do dnia 31 grudnia 2016 r. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organy administracji dokonały ustaleń w zgodzie z zasadami i regułami obligującymi organ do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, jego wyjaśnienia i oceny. Zdaniem Sądu okoliczności stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zostały wykazane. Bezsporny jest bowiem fakt kierowania pojazdem marki Mercedes o nr rej. [...] w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 19.11.2015 r. w sprawie o sygn. akt II W [...]. Odpis wyroku, został przesłany przez Sąd Rejonowy w S. w trybie art. 182 § 1 kkw, przewidzianym w art. 135a ustawy o kierujących pojazdami. Starosta wydał również decyzje o skierowaniu na badania lekarskie z zachowaniem terminu wskazanego w tym przepisie. Z kolei z faktu kierowania opisanym pojazdem w stanie po użyciu alkoholu wynika obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, że skierowanie na badania lekarskie stanowi po raz drugi karę za popełniony czyn. Czynem jest kierowanie pojazdem będąc w stanie po użyciu alkoholu, które stanowi wykroczenie opisane w art. 87 § 1 kodeksu wykroczeń, które jest zagrożone karą grzywny. Jednocześnie za ten sam czyn przewidziana jest sankcja administracyjna w postaci wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie i badania psychologiczne. Sankcja karna ma charakter represyjny, zaś sankcja administracyjna ma służyć ustaleniu istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i niewątpliwie jest związana z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie odpowiedzialność karna jest niezależna od odpowiedzialności administracyjnej, tak więc ukaranie skarżącego karą grzywny za popełniony czyn, nie powoduje zwolnienia skarżącego od obowiązku poddania się badaniom lekarskim. Tym samym zarzut dwukrotnego karania za ten sam czyn jest bezzasadny. Nadmienić trzeba, że na tle analogicznego przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11.10.2016 r. sygn. akt K 24/15 stwierdzając, że w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, nie narusza zakazu ne bis in idem, a tym samym jest zgodny z art. 2 Konstytucji i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22.11.1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19.12.1966 r. (Dz.U. z 1977.38.176). Reasumując, organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o kierujących pojazdami. Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło