II SA/Ke 93/22

PostanowienieWSA w Kielcach2022-04-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Armański

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy organ odwoławczy, uwzględniając skargę strony, uchylił własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi czy śmierć strony. Taka sytuacja ma miejsce, gdy zaskarżona decyzja przestaje istnieć w obrocie prawnym przed wydaniem wyroku przez sąd, na przykład w wyniku uchylenia jej przez organ odwoławczy w ramach nadzwyczajnego postępowania kontrolnego, co skutkuje uwzględnieniem żądania strony.
Stan faktyczny
G. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. SKO, po zapoznaniu się z zarzutami skargi, uchyliło własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W związku z tym, SKO wniosło o umorzenie postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. W. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zwrócono G. W. kwotę 360 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu p o s t a n a w i a : I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zwrócić G. W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Decyzją z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] w sprawie G. W.: 1) stwierdzono, że świadczenie wychowawcze przyznane w dniu 9 lipca 2019 r. G. W. na dzieci: B. W. oraz B. W., sygn. sprawy [...] wypłacone za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości 9 000,00 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym; 2) zobowiązano do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dzieci: B. W. oraz L. W., wypłaconego za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości 9 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania G. W., utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W dniu 20 stycznia 2022 r. G. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, domagając się jej uchylenia i zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz uiszczając wpis sądowy w kwocie 360 zł (k. 10 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o umorzenie postępowania sądowego, wskazując że uwzględniło w całości skargę na własną decyzję z 16 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie to z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2 (tj. skuteczne cofnięcie skargi, śmierć strony) stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wtedy, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje m.in. wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, publ. LEX nr 188791). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ odwoławczy decyzją z dnia [...], wydaną po zapoznaniu się z zarzutami skargi G. W.: - uchylił zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] r. oraz utrzymaną w mocy tym rozstrzygnięciem decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] - i w to miejsce orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie. Dodatkowo, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 3 zdanie trzecie p.p.s.a., SKO stwierdziło, że decyzja z dnia [...] nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji takiego działania wyeliminowano z obrotu prawnego zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję organu odwoławczego z dnia 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązania do jej zwrotu. Uchylona została również decyzja organu I instancji, a postępowanie w w/w przedmiocie umorzone, co jest równoznaczne z uwzględnieniem żądania strony. Z notatki urzędowej z dnia 4 kwietnia 2022 r. wynika, że decyzja z dnia [...] (odebrana w dniu 28 lutego 2022 r.) nie została zaskarżona. Mając na uwadze fakt uwzględnienia w całości przez SKO skargi G. W. – ww. decyzją z dnia [...] (załączoną do akt administracyjnych), wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II postanowienia – na podstawie art. 201 § 1 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego – w wysokości 480 zł – określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1800). Co się zaś tyczy kwoty 360 zł, uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi – co do zwrotu której Sąd orzekł w pkt III postanowienia – to zgodnie z art. 225 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi. Z kolei zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło