II SA/Ke 94/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skarg E. O. i S. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zameldowania I. oddala skargi; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata K. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu na pobyt stały K. O. w domu przy [...] w S. – na podstawie art. 9 ust. 2 lit. b, art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż K. O. wystąpił w dniu 9 sierpnia 2007r. z wnioskiem do Urzędu Miejskiego w S. o zameldowanie na pobyt stały w domu, położonym przy [...] w S., który stanowi spadek po jego rodzicach. W toku postępowania dowodowego organ administracji publicznej ustalił, że K. O. istotnie zamieszkuje w przedmiotowym domu, gdzie koncentruje się jego życie osobiste. Świadczą o tym zarówno zeznania świadków, przeprowadzona w dniu 21 września 2007r. kontrola meldunkowa, jak i pismo Komendy Powiatowej Policji w S. z dnia 6 września 2007r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. O. – oraz S. O., wskazując iż przedmiotowy budynek nie nadaje się do zamieszkiwania – okna są powybijane, dach przecieka, nie ma tam prądu. Natomiast pomieszczenie, w którym rzekomo zamieszkuje K. O. zostało w dniu 21 września 2007r. odpowiednio "sprefabrykowane" na potrzeby kontroli meldunkowej. Nawet środki czystości stały wówczas nierozpakowane – prosto po przyniesieniu ich ze sklepu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organy ewidencyjne – rozstrzygając sprawy o zameldowanie bądź wymeldowanie osób – badają i oceniają stan faktyczny, a więc na gruncie niniejszej sprawy – okoliczność, czy K. O. przebywa w domu przy [...] w S. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone w niniejszej sprawie w sposób jednoznaczny potwierdziło fakt zamieszkiwania wnioskodawcy pod wskazanym przez niego adresem – stosownie do art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Podkreślono także, iż kwestie meldunkowe służą wyłącznie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu (art. 9 ust. 2 lit. b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), nie tworzą zaś ani nie pozbawiają uprawnień do lokalu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wnieśli E. O. – oraz S. O., nie zgadzając się na zameldowanie ich brata. Skarżący wskazali, iż nieruchomość, położona przy [...] w S. stanowi ich współwłasność spadkową – po 1/3 części – stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 marca 2004r. (k. 10). Natomiast K. O. zajął cały zdewastowany budynek samowolnie i nie pozwala pozostałym współwłaścicielom korzystać z przysługujących im części, o co obecnie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne. Ponadto postanowieniem z dnia 4 grudnia 2006r. (k. 56), zaskarżonym przez K. O., Sąd Rejonowy w S. dokonał działu spadku po rodzicach rodzeństwa O., przyznając własność przedmiotowego domu na rzecz E. O. – . Skarżący zarzucili organowi I instancji "kumoterstwo" oraz zakwestionowali wiarygodność świadków przedstawionych przez ich brata. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W tym miejscu wskazać trzeba, iż pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy w związku z art. 25 k.c., a także wyrok NSA w Warszawie z 14.05.2001r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10, art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno – techniczną, rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są więc na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Przepis art. 47 ust. 1 cyt. ustawy, nakłada na organ gminy prowadzący ewidencję ludności obowiązek dokonania na podstawie zgłoszenia zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Z kolei przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. W tym zatem przypadku następuje odstępstwo od zasady, że obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z ustawy, nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, iż wydawana na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy decyzja administracyjna powinna być poprzedzona przeprowadzeniem przez organ orzekający postępowania dowodowego, którego celem jest usunięcie zachodzących wątpliwości. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono wnikliwe postępowanie dowodowe z zachowaniem wszelkich wymagań określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W rezultacie organy orzekające obu instancji – zgodnie z art. 80 k.p.a. – dokonały prawidłowej oceny, iż K. O. faktycznie od dłuższego czasu zamieszkuje pod wskazanym w jego wniosku adresem. Kwestia ta była zaś decydująca dla wydania decyzji o zameldowaniu wnioskodawcy. O powyższym świadczą zeznania przesłuchanych przez organ świadków. Zeznania w/w osób są zgodne, spójne i wzajemnie się uzupełniają, jak również znajdują potwierdzenie w innych dowodach, przeprowadzonych przez organ min. informacji Komendy Powiatowej Policji w S. z dnia 6 września 2007 z której wynika, że K. O. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania w S. przy [...] od około 2 lat, a widywany jest w domu przy [...]. stąd też zasadnie organy administracji publicznej uznały je za wiarygodne. Natomiast świadek E. O. – początkowo zeznała, iż "nie może stwierdzić", że jej brat mieszka w tym miejscu, jakkolwiek przyznała, iż samowolnie zajął ten zdewastowany budynek (k. 59). Tymczasem już dwa tygodnie później świadek twierdziła stanowczo, iż jej brat mieszka nadal w lokalu przy [...] w S., gdzie widzi go "jak dość często przychodzi do tego mieszkania" (k. 69). Jednocześnie skarżąca nie wyraziła zgody na zameldowanie tej osoby pod w/w adresem do czasu rozstrzygnięcia sprawy o dział spadku. W celu wnikliwego ustalenia stanu faktycznego organ I instancji przeprowadził w dniu 21 września 2007r. kontrolę meldunkową w domu przy [...] w S. (k. 71). W czasie której ustalono, iż K. O., którego zastano pod powyższym adresem, zajmuje tam jedno pomieszczenie tj. kuchnię. W przedmiotowym pomieszczeniu znajduje się łóżko, stół, niewielki regał kuchenny, środki czystości a także kuchnia kaflowa i gazowa. Doprowadzono także zimną wodę. Powyższe w sposób jednoznaczny świadczy o tym, iż wnioskodawca mieszka pod w/w adresem. W świetle zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, w szczególności kontroli meldunkowej, nie może budzić wątpliwości, że w domu przy [...] w S. koncentrują się sprawy życiowe K. O., a pod wskazanym adresem zlokalizowany jest ośrodek osobistych i majątkowych interesów tej osoby. Bez znaczenia dla wyniku sprawy należy potraktować zarzuty E. O. – oraz S. O. o braku ich zgody na zameldowanie K. O.. Wskazać bowiem należy, iż w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że skoro zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być też traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych (zwłaszcza do mieszkania) – por. np. wyrok WSA w Warszawie z 2 czerwca 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 627/05. W świetle przedstawionych okoliczności również zarzut skarżących dotyczący naruszenia prawa własności jest bezzasadny. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od dnia 19 czerwca 2002r. W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK-A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 cyt. ustawy dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2004r., sygn. akt V SA 519/03). Wobec powyższego podnieść należy, iż dokonanie zameldowania nie może być traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych (zwłaszcza do lokalu) i tym samym nie może szkodzić skarżącym. W konsekwencji, konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru i zakresu tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określoną osobę i uregulowania między stronami ewentualnych sporów majątkowych. Ze względu na przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne podzielić należy dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w niniejszej sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 cyt. ustawy – niezbędne do orzeczenia o zameldowaniu. Jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy był w zupełności wystarczający do wyjaśnienia okoliczności, czy stałe miejsce zamieszkania K. O. mieści się w domu, położonym przy [...] w S.. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 2 ust. 3, § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.