II SA/Ke 940/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [....] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat K. K. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złote, w tym VAT w kwocie 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił S. F. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji własnej z dnia [...] – na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że w w/w decyzji z dnia [...] S. F. został prawidłowo pouczony o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. – do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronie zastępczo, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony dopiero w dniu 17 sierpnia 2011r., a zatem już po upływie ustawowego 14 – dniowego terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia 8 września 2011r. organ poinformował stronę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu. Jednocześnie organ pouczył wnioskodawcę o treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Pismem z dnia 15 września 2011r. strona wystąpiła o przywrócenie terminu, wskazując ogólnie, że jego uchybienie nastąpiło bez jej winy i powołując się na art. 57 § 5, art. 35 § 1 – 5, art. 36 § 1 k.p.a., jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 lutego 2011r., sygn. akt: II SA/Ke 8/11. Organ, odmawiając S. F. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że wnioskodawca nie wskazał jaka była przyczyna uchybienia terminu, jak również nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, kiedy ustąpiły przyczyny uzasadniające uchybienie terminu i nie wykazał, aby wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazano przy tym, że uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu nie odnosi się do kwestii uchybionego przez stronę terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. F. wniósł o "obiektywne rozpatrzenie sprawy". W załączeniu strona przedstawiła m. in. "zażalenie" na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, w którym powołała się na rozmowę telefoniczną z Naczelnikiem Wydziału Departamentu Orzecznictwa, przeprowadzoną w dniu 2 sierpnia 2011r., informującą go o kradzieży awiza ze skrzynki pocztowej. Tym samym, zdaniem skarżącego, przyczyna nieodebrania korespondencji została wyjaśniona – stosownie do art. 81 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Dodatkowo S. F. zadeklarował gotowość powołania świadków w celu udowodnienia w/w okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012r., sygn. akt: II SA/Ke 766/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S. F. wskazując, że organy administracji odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie prawidłowo wskazały na art. 58 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych nie pozwalał przyjąć istnienia przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia 7 lipca 2011 r. została prawidłowo doręczona S. F. w trybie zastępczym ( art. 44 k.p.a). Wyrok powyższy został zaskarżony przez pełnomocnika S. F. skargą kasacyjną w której zostało zarzucone naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OSK 962/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok z dnia 18 stycznia 2012r. i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania, wskazując "że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy ( A.Kabat, B.Dauter, B.Gruszczyński, M.Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , Zakamycze 2005, s. 337). A zatem, aby sąd I instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie doszło do takiego naruszenia czego nie dostrzegł sąd pierwszej instancji oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał za organem, że zaskarżona decyzja wydana w pierwszej instancji została prawidłowo doręczona S. F. w trybie art. 44 kpa w dniu 27 lipca 2011 r., doręczenie to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego budzi istotne wątpliwości albowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, potwierdzenie odbioru załączone do decyzji organu I instancji nie zawiera żadnych informacji o sposobie powiadomienia adresata o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę na przepisy obowiązujące w tej materii. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd administracyjny wskazał, że tylko spełnienie czynności prawidłowego doręczenia w sposób nienasuwający zastrzeżeń będzie otwierać możliwości badania czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tego orzeczenia jest w ogóle przedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Na wstępie rozważań prawnych wskazać trzeba, że stosownie do przepisu art. 190 zdanie pierwsze ustawy P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z użytego określenia wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. W pozostałym jednakże zakresie ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny. Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba na brak podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek umożliwiających odstąpienie przez tut. Sąd od oceny prawnej, wyrażonej w wyroku z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II OSK 962/12. Tym samym dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego postanowienia muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko zawarte w uzasadnieniu powołanego orzeczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, kwestionując dokonaną przez tut. Sąd ocenę prawidłowości doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a, wskazał na nie zachowanie przez organ doręczający przepisów obowiązujących w tej materii a w szczególności na brak informacji na przesyłce adnotacji o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej jak również sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustosunkować się do poprawności ww. doręczenia i jego ewentualnych skutków. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie to, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania – to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie okolicznością wymagającą oceny jest fakt, że organ bezkrytycznie przyjął, że decyzja z dnia 7 lipca 2011 r. została doręczona S. F. zastępczo w trybie art. 44 k.p.a co w świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może zostać uznane za prawidłowe, wobec naruszenia przepisów regulujących doręczenia przesyłek rejestrowanych. Należy wskazać, że przesyłka zwrócona przez organ doręczający znajdująca się w aktach administracyjnych kierowana do S. F. zawierająca decyzję z dnia 7 lipca 2011 r. nie zawiera adnotacji doręczyciela o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej jak również sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej a tym samym brak przesłanek do przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. Okoliczność ta powoduje, że organ nie zasadnie przyjął, że decyzja z dnia 7 lipca 2011 r. została prawidłowo doręczona w trybie zastępczym a tym samym wniosek S. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w dniu 17 sierpnia 2011 r.( k. 352-356 akt administracyjnych) wymagał złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia go co sugerował organ w korespondencji skierowanej do skarżącego. Analiza akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, uwzględniająca opisane na wstępie zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadzi do wniosku, że organ błędnie dokonał oceny faktu doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. a tym samym wymaga oceny czy postanowienie o przedmiocie rozpoznania wniosku o przewrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było w ogóle przedmiotowe. Przyjmując, że nie doszło do prawidłowego zastępczego doręczenia decyzji z dnia 7 lipca 2011 r., organ winien rozważyć czy nie doszło do prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji w dniu 10 sierpnia 2011 r.( k. 351 akt administracyjnych) w wyniku powtórnego wysłania korespondencji a tym samym złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 17 sierpnia 2011 r. był by wnioskiem złożonym w terminie. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy P.p.s.a. Punkt III wyroku Sąd wydał na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust.1 pkt 1 c ust. 2 a oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm./ oraz na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) uwzględniając nakład pracy pełnomocnika skarżącego jak również stopień zawiłości sprawy. Orzekając w niniejszej sprawie ponownie organ administracji publicznej, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyeliminuj powyższe nieprawidłowości – ustosunkowując się do poprawności omówionego doręczenia, jak również do zasadności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.