II SA/Ke 971/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku L. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. L. L. złożył formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza wynikało, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, która od 2-3 lat nie przynosi dochodów. Skarżący oświadczył, że ma zobowiązania alimentacyjne. Skarżący wykazał własność mieszkania wielkości 60m² oraz współwłasność w ½ części budynku wielkości 212m², działki o powierzchni 4425m², 2 samochodów osobowych i 2 ciężarowych, z których każdy posiada wartość przekraczającą 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 20.000 zł. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2014 r., referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowy. W sprzeciwie od tego postanowienia L. L. wskazał, że podtrzymuje twierdzenie dotyczące braku stałych miesięcznych dochodów jako uzasadnienie jego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca w złożonym sprzeciwie podkreśla, że nie ma stałych miesięcznych dochodów. Stwierdzić należy, że z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego oświadczenie to budzi wątpliwości. Nasuwa się bowiem pytanie, skąd L. L. posiada środki pieniężne na prowadzenie działalności gospodarczej nie przynoszącej od trzech lat dochodów, na opłacanie alimentów, opłat związanych z posiadaniem mieszkania, czy wreszcie na wydatki związane z utrzymaniem się. Pomimo jednak wskazanych wątpliwości, Sąd odstąpił od zastosowania art. 255 p.p.s.a. i wezwania strony do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (w postaci przykładowo wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego czy też dokumentacji księgowej). Sąd uznał bowiem, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek oraz oszczędności. Ze złożonego formularza wynika, że skarżący posiada środki pieniężne w wysokości 20.000 zł, jest właścicielem mieszkania o pow. 60m2 oraz współwłaścicielem 4 aut (w tym 2 ciężarowych) oraz ½ części budynku wielkości 212m² i działki o powierzchni 4425m². Powyższe świadczy o tym, że wnioskodawca nie jest osobą żyjącą w ubóstwie, a głównie do tych osób jest kierowana instytucja prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący posiada wystarczający majątek, który może wykorzystać na opłacenie kosztów postępowania, zwłaszcza że na obecny etapie nie są one wysokie, gdyż wpis sądowy od skargi wynosi 200 zł. Natomiast w dalszym toku sprawy mogą one wynieść 200 zł (100 zł wpis od skargi kasacyjnej i 100 zł opłata kancelaryjna za doręczenie wyroku z uzasadnieniem). Dodać należy, że w orzecznictwie panuje pogląd, z którym Sąd orzekający w pełni się zgadza, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia: NSA z dnia 20 października 2004 r., FZ 454/04, niepubl. z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12, i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że poniesie przez skarżącego kosztów sądowych postępowania nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu, wobec czego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.