II SA/Ke 990/13
PostanowienieWSA w Kielcach2014-02-04
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wraz z żoną pracuje i posiada nieruchomość, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli argumentuje, że ponosił znaczne wydatki na pomoc prawną i doradztwo w sprawie, a także że prowadzenie sprawy jest dla niego obciążeniem czasowym wpływającym na zdolności zarobkowe?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie stałych dochodów z pracy, własność nieruchomości oraz ponoszenie wydatków na pomoc prawną i doradztwo (niebędących kosztami utrzymania) świadczą o możliwości uiszczenia opłat sądowych. Kwestie winy czy odpowiedzialności za sytuację, której dotyczy skarga, nie mają znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca P.N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskodawca argumentował, że ponosił znaczne wydatki na pomoc prawną i doradztwo, a prowadzenie sprawy jest dla niego obciążeniem czasowym zmniejszającym zdolności zarobkowe. Wskazał, że mieszka z żoną i dorosłym synem, a sam z żoną pracuje zawodowo, nie podając jednak wysokości dochodów. Wnioskodawca i jego żona są właścicielami nieruchomości. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 4 lutego 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
P. N. złożył formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dorosłym synem. Skarżący nie wykazał żadnego majątku podał, oboje z żona pracują zawodowo, nie określił jednak wysokości osiąganego dochodu. Syn wnioskodawcy nie pracuje. Skarżący w uzasadnieniu wniosku stwierdził, że w ostatnim czasie wielokrotnie korzystał z porad i pomocy prawnych oraz fachowych (z zakresu prawa budowlanego i prowadzenia budowy) w celu odwoływania i skarżenia postanowień i decyzji. Powyższe było dla niego znacznym obciążeniem finansowym. Dodatkowo oświadczył "prowadzenie tej sprawy jest znacznym obciążeniem czasowym dla mnie co przekłada się na zmniejszenie moich zdolności zarobkowych (wyjazdy, spotkania, redagowanie pism, dokumentacja fotograficzna , wizyty w urzędach)." Ponadto podniósł, że nie jest odpowiedzialny za zaistniałą sytuacje (w zakresie dochodzenia swoich praw ), co powinno skutkować o zwolnieniem go od kosztów sądowych. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący mieszka w K. i wraz z żoną jest właścicielem działki nr 73/6 w M
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (na przykład raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06).
W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wraz z żoną pracują i uzyskują z tego tytułu stałe dochody, co umożliwia planowanie wydatków. Posiadają mieszkanie w K. i są właścicielami działki nr 73/6 w M. o powierzchni 0,1425 ha. Poza tym, skoro wnioskodawcę stać było na zapłacenie za usługi prawne i doradztwo budowlane (wydatki te nie należą do kosztów utrzymania koniecznego), to tym bardziej ma możliwość uiścić wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania nieprzekraczające jednorazowo kwoty 100 zł - w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis od skargi kasacyjnej.
Ponadto należy podkreślić, że żadne inne okoliczności poza złą sytuacją materialną nie dają podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy nie można uwzględniać kwestii winy czy odpowiedzialności za sytuację, której dotyczy skarga do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło