II SAB/Ke 128/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę do rozpatrzenia wniosku B. W. z dnia [...] września 2024 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty na rzecz B. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 27 listopada 2024 r. do Starosty [...] wpłynęła skierowana do tut. Sądu skarga B. W. na bezczynność tego organu, w której zarzucono, że nie uzyskał on odpowiedzi na pisma dotyczące kwestii objętych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Do skargi załączono: - pismo z 25 września 2024 r. skierowane do Kierownika Referatu Zarządzania Drogami w Starostwie; - pismo z 5 listopada 2024 r. skierowane do Starosty. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, w ww. pismach zwracał się o podanie terminów napraw drogi powiatowej [...], łączącej miejscowość P. B. z miejscowością [...] G. , w okresie ostatnich dwóch lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że stanowisko skarżącego, co do braku odpowiedzi na rzekomy wniosek o dostępie do informacji publicznej jest błędne. Organ bowiem udzielił odpowiedzi pismem z 21 października 2024 r., a następnie 12 listopada 2024 r. Zdaniem organu, pismo skarżącego nie stanowiło wniosku o dostępie do informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący w piśmie z 5 listopada 2024 r. zarzucając brak odpowiedzi na pismo z 25 września 2024 r. nie wskazał jakie informacje i jakim instytucjom miały być udzielone, co skutkowało koniecznością ustalenia treści korespondencji z okresu wnioskowanych dwóch lat. Na przedmiotowe pismo Starosta udzielił odpowiedzi 21 października 2024 r., która zawierała informację o uzupełnieniu ubytków na drodze. Z kolei odpowiedzi na pismo z 5 listopada 2024 r., które organ zawarł w piśmie z 12 listopada 2024 r. znak: [...] skarżący nie odebrał, dlatego zostało mu doręczone w trybie art. 44 K.p.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej jako u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W sprawie bezsporne jest, że Starosta jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z przepisów u.d.i.p. jasno wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 omawianej ustawy. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1). Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2). Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie wniosek z 25 września 2024 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w O. Ś. w tym samym dniu. Z treści pisma wynika, że skarżący zwrócił się o udzielenie informacji dotyczących utrzymania nawierzchni drogi powiatowej relacji P. B. – C. G., prosząc o podanie "terminów ostatnich tego rodzaju napraw nawierzchni tej drogi ustawicznie dewastowanej przez kontraktorów Nadleśnictwa. Kto te prace wykonywał i gdzie zostały one udokumentowane". Wbrew twierdzeniom organu, powyższe pismo stanowi wniosek o udzielenie informacji publicznej. Bezspornie bowiem drogi powiatowe i ich utrzymanie należą do zadań publicznych, które w ramach kompetencji realizuje Starosta, w tym wypadku Starosta (ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – Dz.U. 2024 r., poz. 320). Do zadań zarządcy drogi należy w szczególności wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających oraz przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 11 i pkt 12 ustawy o drogach publicznych). Okoliczność, że wniosek skarżącego nie zawierał stwierdzenia, że został zgłoszony w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nie pozbawia zawartego w nim żądania charakteru informacji publicznej. Treść wniosku jednoznacznie wskazuje jakich informacji skarżący się domagał. Nie można uznać za udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek, odpowiedzi zawartej w piśmie z 21 października 2024 r., z której wynika, że zarządca drogi w dniach 16-17 października 2024 r. uzupełnił ubytki w nawierzchni ww. drogi, skoro podane informacje dotyczą remontu nawierzchni drogi powiatowej relacji P. B. – C. G., już po dacie złożenia wniosku. Kolejne pismo z 5 listopada 2024 r., świadczy o tym, że skarżący oczekiwał odpowiedzi dotyczącej utrzymywania i terminów napraw drogi powiatowej nr [...] z okresu poprzedzającego złożenie jego wniosku, w którym wskazuje termin: "w ostatnich dwu latach". Pismo organu z 12 listopada 2024 r., mimo nieodebrania tej przesyłki przez skarżącego, nie ma znaczenia dla oceny zasadności skargi, albowiem organ nadal w nim utrzymuje, że pismo strony z 25 września 2024 r. nie stanowiło wniosku o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jak również, że na ww. wniosek skarżącemu udzielono odpowiedzi pismem z 21 października 2024 r. Skoro zatem wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w powyższych przepisach i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie organ nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej, zgodnie ze złożonym 25 września 2024 r. wnioskiem. Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. II OSK 652/15). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Organ nie pozostawił bowiem wniosku skarżącego bez żadnej reakcji, odpowiedź została udzielona, lecz niezgodnie z żądaniem strony. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). O kosztach postępowania (pkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł.