II SAB/Ke 19/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi B.M. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Skargą z dnia 16.03.2012r. (data wpływu do organu – 20.03.2012r.) B. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym J.K. (zwanego dalej Komornikiem) – polegającą na braku rozpoznania jego wniosku z dnia 22.06.2011r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – domagając się wydania wyroku zobowiązującego Komornika do rozpatrzenia tego wniosku oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązania, których dotyczy przedmiotowy wniosek powstały podczas pełnienia przez R.B. mandatu radnego, w związku z czym nie mają charakteru zobowiązań prywatnych. Z przedstawionej przez organ oraz skarżącego dokumentacji wynika następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 22.06.2011r. B. M. zwrócił się do Komornika o udostępnienie mu informacji publicznej co do wysokości zobowiązań R.B. – względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , Urzędu Skarbowego , Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W., P.G. w W. i innych instytucji – będących przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 – j.t.) oraz ustawy z dnia 21.08.1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. nr 106, poz. 679) R.B. był zobowiązany corocznie składać oświadczenie majątkowe, w tym m. in. o zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10.000 zł, o zaciągniętych kredytach i pożyczkach i innych. Tymczasem w treści opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy w K. oświadczeń majątkowych kadencji 2002-2006 – kiedy R.B. sprawował mandat radnego oraz kadencji 2006-2010, gdy pełnił funkcję Wójta Gminy K., nie były podane żadne informacje o jego zobowiązaniach. Z kolei w oświadczeniu majątkowym złożonym w 2010r. R.B. podał wysokość zadłużenia wobec wyszczególnionych powyżej instytucji, lecz dokonał w stosunku do nich adnotacji – "wg oświadczenia komornika". Dodatkowo B. M. wskazał, że z jego wniosku w 2007r. prowadzone były postępowania egzekucyjne w celu zaspokojenia wierzytelności wynikających z wyroków Sądu Rejonowego z rachunku bankowego Urzędu Gminy w K.. Z tego też względu B. M. wniósł o udzielenie mu "informacji publicznej dotyczącej należności głównej objętej postępowaniem egzekucyjnym, jakie z tego tytułu zostały zapłacone odsetki i jaka była wysokość pobranych z konta Urzędu Gminy w K. opłat egzekucyjnych". Postanowieniem z dnia [...]. Komornik, mając na uwadze art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. z 2011.231.1376 -j.t.), oddalił ww. wniosek, wskazując że komornik jest obowiązany do zachowania w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonane czynności. Z obowiązku takiego komornik zwolniony jest jedynie, jeżeli zeznaje jako świadek lub strona przed sądem lub prokuratorem. Organ podniósł, że nawet w przypadku, gdyby żądane informacje nie były objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej to art. 5 ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r. nr 112 poz. 1198 ze zm.) wskazuje ograniczenia jakim podlega dostęp do informacji publicznej. Z treści ust. 2 zdanie 2 tego przepisu wynika, że ograniczenia takie nie maja zastosowania do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnionymi przez te osoby funkcjami. Z tego też względu Komornik – wnioskując a contrario – stwierdził, że informacje nie mające związku z pełnioną funkcją – a za takie należy uznać prywatne zobowiązania – nie podlegają ujawnieniu. W odpowiedzi na otrzymane postanowienie B. M. skierował w dniu 13.07.2011r. do Komornika "wniosek o ponowne rozważenie udostępnienia informacji w sprawie publicznej i dotyczącej osoby pełniącej funkcję publiczną" – który Komornik pozostawił bez rozpoznania – z uwagi na wydane uprzednio postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ, opisując opisany powyżej stan faktyczny, wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wniosek z dnia 22.06.2011r. został formalnie rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.08.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak wynika z kolei z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN , Warszawa 1996, s. 62-63). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym J.K. w zakresie rozpoznania wniosku B. M. z dnia 22.06.2011r., który – zdaniem skarżącego – dotyczył udzielenia informacji publicznej. Wskazania wymaga, że odpowiedzi na to żądanie organ udzielił stronie postanowieniem z dnia [...]., orzekającym o oddaleniu przedmiotowego wniosku. Nie budzi zarazem wątpliwości, że Komornik jest władzą publiczną i z tej racji obowiązany jest do udzielenia informacji publicznej – co potwierdza orzecznictwo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16.03.2011r. o sygn. akt II SO/Kr 23/10, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.01.2004r. o sygn. akt SK 26/03, OTK-A 2004/1/3). Podkreślić przy tym trzeba, że w niniejszej sprawie nie występował wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a. W tym względzie należy powołać się na ugruntowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pogląd, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, stronie nie przysługuje na drodze administracyjnej żaden środek zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24.05.2006r. o sygn. akt I OSK 601/05, wyrok WSA w W. z dnia 24.03.2006r. o sygn. akt II SAB/Wa 1/06, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Ponadto, jak wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.02.2011r. o sygn. akt I FSK 270/10, LEX nr 989892, skarga na bezczynność organu nie jest ograniczona żadnym terminem określonym w art. 53 p.p.s.a. W związku z opisanym na wstępie żądaniem wyartykułowanym w skardze rolą Sądu było ustalenie, czy na gruncie rozpoznawanej sprawy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, czy też nie. Niezbędne jest przy tym rozstrzygnięcie, czy dane, o których udostępnienie zwrócił się B. M., stanowią informację publiczną, czy też nie – jako że charakter żądanej informacji determinuje formę udzielonej odpowiedzi. Jak wynika bowiem z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji – podczas gdy w niniejszej sprawie Komornik, oddalając przedmiotowy wniosek, orzekł w formie postanowienia. W tym miejscu należy wskazać, że – jak wynika z art. 24h ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym – oświadczenie majątkowe (dotyczące majątku odrębnego oraz majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową), do złożenia którego zobligowany jest wójt, zawiera m. in. informacje o zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10.000 złotych, w tym zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz warunkach, na jakich zostały udzielone. Jak wynika z akt sądowych niniejszej sprawy (k. 32) w oświadczeniu majątkowym złożonym w 2010r. R.B., pełniący funkcję Wójta Gminy K. – mając na uwadze wymogi cyt. przepisu – wskazał następujące pozycje: 1. umowa kredytowa (PKO Oddział ) – 79.028,22 zł, 2. pożyczka (City Bank Oddział w W.) – 17.722.97 zł, 3. ZUS Oddział w Opatowie – ok. 23.941,61 zł, 4. US – 114.104,08 zł, 5. PFRON w W. – 42.655,14 zł, 6. Polski Gaz – 72.570 zł, 7. Gaspol SA w W. – postępowanie wyjaśniające. Ponadto w odniesieniu do pozycji pkt 3 – 6 R.B. zawarł zbiorcze stwierdzenie: "wg oświadczenia komornika". Podkreślić trzeba, że – jak wskazuje B. M. w treści skargi – powyższe oświadczenie majątkowe zostało opublikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy w K.. W rezultacie stwierdzić należy, że w tym zakresie nastąpiło udostępnienie informacji publicznej w urzędowym publikatorze teleinformatycznym – stosownie do wymogów art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, 2, 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazania wymaga, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym – co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6.10.2011r., sygn. akt: II SAB/Bk 6/11, LEX nr 965544). Jak wynika bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy na wniosek jest udostępniana informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Odnosząc się do wniosku B. M. z dnia 22.06.2011r. o udzielenie mu przez Komornika następujących informacji dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego z udziałem dłużnika – R.B.: wysokości należności głównej, zapłaconych odsetek oraz opłat egzekucyjnych, pobranych z konta Urzędu Gminy w K. stwierdzić trzeba, że wniosek ten swoim zakresem nie dotyczył udostępnienia informacji publicznych. Należy przy tym wyjaśnić, że użyte w art. 24h ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym przykładowo sformułowanie "zaciągnięte kredyty i pożyczki" sugeruje, że ustawodawca, opisując obligatoryjną treść oświadczenia majątkowego wójta (stanowiącego niewątpliwie informację publiczną podlegającą ujawnieniu we właściwym Biuletynie Informacji Publicznej) miał na myśli ogólnie długi osoby składającej oświadczenie majątkowe – bez rozbicia ich na poszczególne składniki, takie jak należność główna, odsetki, czy opłaty egzekucyjne – których udostępnienia domaga się skarżący. Odnosząc się do twierdzeń strony o prowadzonych z jej wniosku w 2007r. postępowaniach egzekucyjnych w celu zaspokojenia wierzytelności wynikających z wyroków Sądu Rejonowego – z rachunku bankowego Urzędu Gminy w K. wskazać trzeba, że żądanie realizacji określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona danego postępowania administracyjnego, czy też sądowego nie może bowiem żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania w ramach tej ustawy, gdyż służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów właściwej procedury, przyznającej jej dostęp do akt danej sprawy i uprawnienie do sporządzania z nich notatek, odpisów, czy też uzyskania uwierzytelnionych odpisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.10.2009r., sygn. akt: I OSK 545/09, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Niezależnie od powyższego, odnosząc się do wątpliwości skarżącego co do prawidłowości złożonego przez Wójta Gminy K. oświadczenia majątkowego należy wyjaśnić, że oświadczenie majątkowe wraz z kopią swojego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) za rok poprzedni i jego korektą wójt składa wojewodzie (art. 24 h ust. 3 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), który – podobnie jak właściwy urząd skarbowy – dokonuje jego analizy (art. 24 h ust. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym). W przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do dyrektora urzędu kontroli skarbowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego (art. 24 h ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym). Ubocznie należy wyjaśnić skarżącemu, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Z dyspozycji art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika bowiem obowiązek komornika do zachowania w tajemnicy wszelkich okoliczności związanych z dokonanymi lub planowanymi czynnościami egzekucyjnymi oraz do nieudzielania informacji osobom innym niż uczestnicy postępowania. Przepis ten jest zgodny z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega bowiem ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Z kolei stosownie do ust. 3 tego przepisu nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. Z uzasadnienia postanowienia Komornika z dnia [...]. wynika, że skarżący żąda udostępnienia informacji dotyczących prywatnych zobowiązań R.B.. Tym samym, niezależnie od obowiązku zachowania przez ten organ tajemnicy służbowej (którego naruszenie skutkuje odpowiedzialnością dyscyplinarną i karną z art. 266 kodeksu karnego) brak podstaw, aby stwierdzić, że prowadzone przez Komornika postępowanie egzekucyjne dotyczyło R.B., działającego jako osoba pełniąca funkcje publiczne Wójta Gminy K. – w zakresie sprawowanych funkcji. W rezultacie, nawet gdyby przyjąć że żądane informacje stanowią informację publiczną, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma przy tym znaczenia, że zobowiązania te – jak twierdzi skarżący – powstały podczas pełnienia przez R.B. mandatu radnego, jako że okolicznością mającą zasadnicze znaczenia dla zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest opisany powyżej charakter i zakres prowadzonego postępowania egzekucyjnego – nie zaś czasokres powstania dochodzonych w nim zobowiązań. Mając na uwadze powyższe rozważania, jak również okoliczność, że Komornik udzielił stronie odpowiedzi postanowieniem z dnia [...]. – a zatem nie pozostawał w stanie bezczynności – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.