II SAB/Ke 25/10

WyrokWSA w Kielcach2010-07-13

Skład orzekający: Dorota Chobian, Maria Grabowska, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu gminy w przedmiocie wydania decyzji wywłaszczeniowej dotyczącej poszerzenia drogi dojazdowej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji wywłaszczeniowej, jednakże skarga taka nie zasługuje na uwzględnienie, gdy organ nie jest właściwy do wydania takiej decyzji (kompetencje starosty) lub gdy wniosek nie spełnia wymogów formalnych dla wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że burmistrz nie prowadzi postępowania nakładającego na niego obowiązek wydania decyzji wywłaszczającej ani innej decyzji dotyczącej poszerzenia drogi.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Pińczowie wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w Kazimierzy Wielkiej w sprawie ustalenia sposobu dojazdu do nieruchomości A.J. poprzez wydanie decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący wskazał na przekroczenie terminów załatwienia sprawy i brak wydania decyzji. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że sprawa pasa drogowego została zakończona prawomocnym wyrokiem NSA. Do sprawy przyłączyli się właściciele sąsiednich działek, którzy zadeklarowali oddanie części swojej własności na cele drogowe, wskazując na brak działań Burmistrza w tej sprawie. Prokurator sprecyzował, że skarży bezczynność w przedmiocie wydania decyzji wywłaszczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2010r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pińczowie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w Kazimierzy Wielkiej w przedmiocie ustalenia sposobu dojazdu do nieruchomości poprzez wywłaszczenie oddala skargę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w K. Prokurator Rejonowy w Pińczowie domagał się zobowiązania tego organu do wydania decyzji w sprawie ustalenia sposobu dojazdu do posesji A.J.. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy w K. prowadzi postępowanie administracyjne o sygnaturze [...] w przedmiocie ustalenia sposobu dojazdu do posesji A.J. zamieszkałej w K. przy ul. S.. W dniu 26 sierpnia 2009r., w związku ze skomplikowanym rodzajem sprawy organ wyznaczył termin do jej załatwienia do dnia 31 grudnia 2009r. Pismem z dnia 8 grudnia 2009r. Przewodniczący Rady Miejskiej w K. poinformował A. J., że w sprawie poszerzenia pasa pieszo – jezdnego wyczerpał wszelkie możliwości załatwienia sprawy. W związku z upływem wyznaczonego terminu w dniu 13 stycznia 2010r. Prokurator zażądał od Burmistrza odpisu wydanej w sprawie decyzji, w odpowiedzi na co została nadesłana kopia pisma z dnia 8 grudnia 2009r. Powyższe wskazuje, że pomimo znacznego przekroczenia termonów ustawowych, przewidzianych dla załatwienia sprawy administracyjnej, organ nie wydał decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie w spawie, nie poinformował również o przedłużeniu postępowania, o przyczynie zwłoki, nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy w K. wniósł o jej oddalenie. Wskazał na różnicę pomiędzy decyzją, a udzieleniem informacji stronie o stanie faktycznym i prawnym i podniósł, że A. J. posiada wiedzę, że sprawa pasa pieszo jezdnego została ostatecznie zakończona prawomocnym wyrokiem Naczelnego (w piśmie mylnie wskazano, że Wojewódzkiego) Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 1998r. w sprawie II SA/Kr 47/97. W wyroku tym Sąd jednoznacznie potwierdził, że właściciel gruntu nie ma obowiązku odstępować nieodpłatnie części swojej nieruchomości na poszerzenie pasa pieszo – jezdnego. W piśmie z dnia 5 maja 2010r. A. J., T.K., J.S., Z.K., B.K. oraz A.W., wnosząc o dopuszczenie ich do udziału w sprawie, przyłączyli się do skargi wniesionej przez Prokuratora. Wskazali, że działka nr 841 położona w K., o szerokości 5 metrów została utworzona z działek będących ich własnością ( po 2,5 m szerokości z każdej) i 2,50m z działki nr 842, stanowiącej własność T.C. Od kwietnia 2008r. szerokość działki 841 została ograniczona do 2,5 m, albowiem T.C. ogrodził swoją działkę na betonowej podmurówce. W pismach kierowanych do Burmistrza zadeklarowali przekazanie na rzecz Gminy i Miasta K. części swoich działek po 2,50m z każdej działki, celem ustanowienia drogi dojazdowej do poszczególnych zabudowań. Burmistrz oprócz pisma z dnia 8 grudnia 2009r. nie dokonał żadnych czynności ustalających dojazd do ich zabudowań ani ustanawiających obszar ulicy S. Dodatkowo wskazali, że powołana w odpowiedzi na skargę sprawa o sygn. II SA/Kr dotyczyła zakazu usytuowania ogrodzenia na działce nr 842, tymczasem niniejsza sprawa dotyczy bezczynności Burmistrza. Sąd dopuścił do udziału w sprawie wyżej wymienione osoby. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach początkowo wskazał, że nie potrafi skonkretyzować, jaką decyzje organ ma wydać ani też wskazać podstawy prawnej, z której obowiązek wydania takiej decyzji ma wynikać. Następnie sprecyzował, że skarży "bezczynność w przedmiocie ustalenia sposobu dojazdu do posesji poprzez wydanie decyzji o wywłaszczeniu". Pełnomocnik uczestników przyłączając się do skargi wskazał, że sprawa dotyczy dojazdu do poszczególnych posesji uczestników, że kilkanaście lat temu na podstawie umowy sąsiedzkiej został wyłączony pas z działek będących własnością uczestników o szerokości 2,5m oraz pas tej samej szerokości z działki nr 842 należącej do T.C. Ten pas ziemi był remontowany i konserwowany przez Burmistrza. W 2008r. T. C. ogrodził swoją działkę po granicy, na skutek czego dojazd uczestników do ich działek zostali ograniczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważenia wymagała kwestia, czy w niniejszej sprawie w ogóle dopuszczalna jest droga sądowa. Zgodnie bowiem z art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. NT 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 a, a więc w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z samej skargi można by wnioskować, iż Prokuratorowi chodzi o wydanie decyzji ustanawiającej drogę konieczną do nieruchomości A. J. Taka jednak skarga podlegałaby odrzuceniu. Ustanowienie drogi koniecznej należy bowiem do sądu powszechnego ( art. 626 kodeksu postępowania cywilnego). Na rozprawie Prokurator wskazał, iż chodzi o bezczynność Burmistrza w przedmiocie wydania decyzji wywłaszczeniowej. Taka decyzja niewątpliwie jest aktem z zakresu administracji publicznej, w związku z czym należało uznać, iż sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi. Jednakże tak sprecyzowana skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż po pierwsze wydawanie decyzji wywłaszczeniowych nie należy do kompetencji burmistrza, gdyż zgodnie z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. Nr 102 za 2010r. poz. 651) organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Po drugie, stosownie do art. 113 ostatnio powołanej ustawy wywłaszczyć można tylko na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w związku z czym nawet gdyby uznać, że A. J. domagała się od Burmistrza Miasta i Gminy w K. wywłaszczenia właściciela działki 842 w celu przeznaczenia jej części na poszerzenie dojazdu prowadzącego do jej nieruchomości, to niewątpliwie taki wniosek nie mógł wszcząć postępowania wywłaszczeniowego, w związku z czym na Burmistrzu nie spoczywał obowiązek przekazania tego wniosku organowi właściwemu do wydania decyzji o wywłaszczeniu. Sąd rozważał również, czy w sprawie nie zachodzi przypadek, o jaki mowa w art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W myśl bowiem art. 7 tej samej ustawy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, które to zadania obejmują między innymi sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Zauważyć jednak należy, iż droga, której poszerzenia domaga się A. J. i pozostali uczestnicy, nie stanowi drogi gminnej, lecz została utworzona na gruncie stanowiącym ich własność. Poza tym brak jest przepisów, które nakładałyby na burmistrza obowiązek tworzenia bądź występowania o utworzenie drogi gminnej tak, aby każda nieruchomość położona na terenie gminy miała bezpośredni dostęp do takiej drogi i to dostęp o odpowiedniej szerokości. Temu celowi służy ustanowienie drogi koniecznej, która jest instytucją prawa cywilnego, o czym była mowa na wstępie. Reasumując stwierdzić należy, iż w ocenie sądu przed burmistrzem nie toczy się żadne postępowanie, które nakładałoby na niego obowiązek wydania decyzji, w tym w szczególności decyzji wywłaszczającej nieruchomość należącą do T.C. w tym celu, aby poszerzyć dojazd prowadzący do nieruchomości A. J. i innych osób, brak jest także przepisów, które nakładałyby na ten organ obowiązek wydania jakieś innej decyzji, mającej za przedmiot poszerzenie drogi czy też zainicjowania przez niego utworzenia w tym miejscu drogi gminnej. Dlatego też skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło