II SAB/Ke 32/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 8 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi E.B. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie aktualizacji urzędowego publikatora teleinformatycznego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu [...] E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy W., domagając się "spowodowania podjęcia skutecznych działań zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem w Urzędzie Gminy w W. w zakresie aktualizacji urzędowego publikatora teleinformatycznego – Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) o protokoły sesji z obrad Rady Gminy i jej komisji oraz dane dotyczące budżetu, tj. realizację zapisów art. 8 ust. 2 i 3 o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. a – c ustawy o dostępie do informacji publicznej". Skarżąca, powołując się na wynikający z art. 26 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek publikowania na internetowych stronach BIP informacji, o których mowa w art. 8 ust. 3 ustawy podniosła, że pomimo skierowania przez nią w dniu 25 lipca 2011r. stosownego wezwania Wójt Gminy W. nie umieścił na stronach BIP protokołów z sesji Rady Gminy i jej komisji oraz budżetu. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż mieszkańcy Gminy W. zostali pozbawieni informacji o działalności samorządu gminnego, a jako wyborcy powinni dysponować podstawową wiedzą o działaniach osób, które mają ich reprezentować i decydować o podziale publicznych pieniędzy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność organu polegającą na takim sposobie prowadzenia BIP, który jest przez stronę postępowania uznawany za nieprawidłowy. W tym zakresie organ powołał się na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 października 2008r., sygn. akt: II SAB/Łd 40/08. W piśmie z dnia 2 grudnia 2011r. skarżąca wskazała, że przywołane przez organ orzeczenie nie uzasadnia odrzucenia jej skargi. W odpowiedzi bowiem na jej pismo otrzymała od organu odpowiedź, że informacje o które wystąpiła zostaną zamieszczone na stronach BIP. Tymczasem wbrew art. 13 i art. 14 w/w ustawy przedmiotowa informacja nie została udostępniona w żądanej formie i ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach, gdy nie wydano: 1) decyzji administracyjnej; 2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność Wójta Gminy W., w przedmiocie zamieszczenia (aktualizacji) informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej, obejmującej protokoły z sesji Rady Gminy, posiedzeń gminnych komisji oraz budżetu gminy. Problematykę dostępu do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej ustawą. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Zatem z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec zgłoszonego przez stronę żądania udzielenia takiej informacji. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w tej ustawie określonych. Zasady te i tryb udzielania dostępu do informacji publicznej mają rozstrzygające znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność w sprawie niniejszej. Podkreślenia bowiem wymaga, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władze realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy - prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1. uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2. wglądu do dokumentów urzędowych, 3. dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Wymaga podkreślenia, iż zakres informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, tryb jej udostępniania, zasady sądowej kontroli nad decyzjami o odmowie udostępnienia oraz sankcje karne w przypadku odmowy udostępnienia informacji regulują przepisy rozdziału 2 ustawy. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej mają zasady i tryb udzielania dostępu do informacji publicznej. W postanowieniu z dnia 22.09.2009r. sygn. akt. II SAB/Łd 60/09 oraz z dnia 16.10.2008r. sygn. akt. II SAB/Łd 40/08 (dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż "przepis art. 7 ust. 1 tejże ustawy stanowi podstawę prawną realizacji prawa do informacji publicznej sformułowanego w art. 3 ustawy i porządkuje środki umożliwiające dotarcie do informacji publicznej poprzez określenie sposobów jej udostępniania. Z przepisu art. 7 ust. 1, w związku z art. 8 omawianej ustawy wynika, iż podstawowym sposobem udostępniania informacji publicznej jest jej ogłaszanie w publikatorze teleinformatycznym – Biuletynie Informacji Publicznej, udostępnianym za pośrednictwem ujednoliconego systemu stron sieci teleinformatycznej. Drugą, komplementarną formą dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek strony (art. 7 ust. 2, w związku z art. 10 omawianej ustawy). Najszerszą z form udostępniania informacji publicznej, stanowiącą jednocześnie najprostszy sposób uzyskania informacji publicznej jest ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej. Zakres realizacji tego sposobu dostępu do informacji publicznych wynika z treści art. 8 i 9 omawianej ustawy, a także z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 2002r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. nr 67, poz. 619). Udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej ma charakter generalny i nie wymaga wniosku żadnego podmiotu (vide: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 55). Następuje ono ex lege, w wyniku realizacji obowiązku nałożonego na organy administracji publicznej, określonego w treści art. 8 ust. 3 omawianej ustawy i obejmuje całodobowy i nieprzerwany dostęp do informacji publicznych". Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania stwierdzić wypada, że nałożony na organy obowiązek prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej nie jest w żaden sposób uzależniony od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w tym właśnie trybie. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, które Sąd w pełni akceptuje, iż za czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczyłaby uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. nie można uznać samego sposobu utworzenia i prawidłowości prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej. Nie istnieje bowiem norma prawa powszechnie obowiązującego, która przyznawałaby stronie postępowania uprawnienie do tego aby domagać się od organu, tak samego utworzenia, jak i określonego sposobu prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej. Prawa takiego nie można wywieść z wynikającego z ustawy obowiązku utworzenia Biuletynu Informacji Publicznej ani z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 2002r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. z 2002r. nr 67, poz. 619). Skoro zatem nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby skarżącą do żądania zamieszczenia ( aktualizacji ) bądź też usunięcia z Biuletynu Informacji Publicznej określonej informacji publicznej, to dalsze rozważania należy przenieść na grunt ustawy p.p.s.a., w szczególności art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż powołany przepis dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej innych niż decyzje i postanowienia wydawane w postępowaniach administracyjnych, jednakże podejmowanych - podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnych - w sprawach indywidualnych, a więc skierowanych do określonych adresatów. W rezultacie stwierdzić trzeba, iż za czynność, na którą może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, uznać można wyłącznie czynność skierowaną do oznaczonego podmiotu, dotyczącą ściśle określonego uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, a samo to uprawnienie lub obowiązek jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Tylko w takich kategoriach spraw dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność organu ( por. powołane wyżej postanowienia WSA w Łodzi). Mając na uwadze powyższe, należy w pełni podzielić stanowisko prezentowane w powołanym orzecznictwie sądowym, że skoro skarga na prawidłowość prowadzenia (aktualizację) Biuletynu Informacji Publicznej znajduje się poza kognicją sądów administracyjnych, ponieważ nie dotyczy czynności związanych z prawami i obowiązkami indywidualnych podmiotów, to tym samym nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność organu polegającą na takim sposobie prowadzenia Biuletynu, który jest przez stronę postępowania uznawany za nieprawidłowy. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.