II SAB/Ke 32/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Chmielnik w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Chmielnik do rozpatrzenia wniosku B. S. z dnia 12 lutego 2025 r. w części dotyczącej pkt. 1b, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Chmielnik dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Chmielnik na rzecz B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 18 marca 2025 r. (data wpływu do organu 24 marca 2025 r.) B. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Chmielnik w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie organu do wydania, w terminie 7 dni liczonych od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, informacji publicznej we wnioskowanym zakresie; - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; - przyznanie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnioskiem z 12 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 20 lutego 2025 r.) domagała się udzielenia informacji publicznej. Pismem z 3 marca 2025 r. organ odmówił udostępnienia żądanych informacji wskazując, że pozyskane informacje zostaną wykorzystane w działalności zawodowej radcy prawnego, a w takim przypadku wnioskowana informacja nie stanowi sprawy publicznej. Autorka skargi zarzuciła, że brak wydania wnioskowanej informacji publicznej w oparciu o powyżej przedstawioną argumentację stanowi rażące naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej dalej: "u.d.i.p.". Zauważyła, że charakterystyka wnioskodawcy nie pozbawia informacji charakteru publicznego, zgodnie z przyjętym w orzecznictwie trzystopniowym testem sprawdzającym, w którym pozytywna odpowiedź na wszystkie trzy pytania pozwala w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że należy udostępnić daną informację. Ponadto wnosząca skargę podała, że jak wskazuje się w orzecznictwie dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, mogłoby służyć celowi prywatnemu. Z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny albo zawodowy stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Prawo do informacji publicznej dotyczy informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Przedstawiony wniosek nie zawiera jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony na zasadach u.d.i.p. Organ powołał wyrok NSA z 11 marca 2025 r., III OSK 2590/24, w którym Sąd podkreślił, że istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być nieznajomość motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, że brak jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego. W przypadku prawa dostępu do informacji publicznej ustawodawca wyraźnie tę oczywistość potwierdza stanowiąc w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że występując o udzielenie informacji publicznej skarżąca powołała się na wykonywany przez siebie zawód radcy prawnego, zaś z treści samego wniosku nie wynikało, aby żądała ona udzielenia informacji w celach innych, niż związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w formie kancelarii prawnej. Były więc podstawy do przyjęcia, że żądanie skarżącej nie spełnia przewidzianego w u.d.i.p. celu, a w konsekwencji zachodzi podstawa do nieudzielenia żądanej informacji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Jak wynika z dokumentów przedstawionych Sądowi, wnioskiem z 12 lutego 2025 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrz Miasta i Gminy Chmielnik o: 1. udostępnienie informacji publicznej w postaci: a) całości akt postępowania znak: BOŚ.6730.77.2022; b) informacji, czy decyzja nr 23/2023 z dnia 15.05.2023 r. o warunkach zabudowy jest decyzją ostateczną, tj. taką od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 k.p.a.) oraz prawomocną, tj. taką która jest ostateczna i której nie można zaskarżyć do sądu (art. 16 § 3 k.p.a.); i tym samym: 2. udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w postaci: kserokopii oraz odpowiedzi na ww. pytanie poprzez przesłanie ich na adres Kancelarii, wskazany w główce niniejszego pisma. W odpowiedzi na powyższy wniosek (doręczony 13 marca 2025 r.) Burmistrz Miasta i Gminy Chmielnik w piśmie z 3 marca 2025 r. wskazał, że żądanie zawarte we wniosku ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi wnioskodawcy, a zatem nie może być zrealizowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pozyskanie informacji ujętych we wniosku ma na celu otrzymanie informacji, które zostaną niewątpliwie wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności zawodowej (Kancelaria Prawna B. S. Radca Prawny B. S.) co nie stanowi "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości, że zakres przedmiotowy wniosku nie ma charakteru publicznego, gdyż pozyskane informacje nie będą służyły powszechnemu interesowi, a jedynie będą zaspokajały prywatne (zawodowe) potrzeby wnioskodawcy, co w konsekwencji nie przysłuży się usprawnieniu realizacji zadania publicznego. Dlatego też interes wnioskodawcy nie może być realizowany na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, gdyż niewątpliwie nie odpowiadałoby to celowi jak i funkcji jakie wynikają z tej ustawy. Podsumowując organ stwierdził, że skoro żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, to zgodnie z art. 16 u.d.i.p. nie było podstaw do wydania decyzji. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Wnioskodawca powinien być jednak powiadomiony o braku możliwości udostępnienia informacji, co ma miejsce w sprawie poprzez udzielenie niniejszej odpowiedzi. Nie było kwestionowane, że Burmistrz Miasta i Gminy Chmielnik jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, ponieważ stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Sporne było natomiast, czy żądane informacje stanowią informacją publiczną. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się m.in. udostępnienia całości akt postępowania znak: BOŚ.6730.77.2022 (punkt 1a wniosku z 12 lutego 2025 r.). Wobec tak sformułowanego żądania należy wskazać, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że akta spraw administracyjnych, są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Prawo do informacji publicznej dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki zatem nie zawiera jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, wyroki NSA: z 8 grudnia 2017 r., I OSK 2957/15, z 2 lutego 2024 r., III OSK 160/23, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy u.d.i.p. nie przewidują w ogóle możliwości dostępu do akt postępowania regulowanego tą ustawą. Zasady postępowania unormowane w u.d.i.p. wskazują, że ustawa ta ma charakter autonomiczny, stanowi lex specialis względem zasad postępowania określonych w innych ustawach np. kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., III OSK 6628/21). Z powyższych względów należy stwierdzić, że akta postępowania administracyjnego nie stanowią informacji publicznej. W tej sytuacji zasadnie organ poinformował skarżącą w ustawowym terminie (pismo z 3 marca 2025 r.) o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie udzielając skarżącej informacji w piśmie z 3 marca 2025 r. organ zamiast powołać się na stanowisko orzecznictwa, z którego wynika, że akta postępowania administracyjnego nie stanowią informacji publicznej, zastosował błędną argumentację wskazując, że żądane informacje nie mają charakteru publicznego z tego powodu, że zostaną wykorzystane na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności zawodowej. Wskazana okoliczność nie miała jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro – bez względu na motywy działania organu – żądanie zawarte w punkcie 1a wniosku z 12 lutego 2025 r. nie stanowiło informacji publicznej, o czym organ ma obowiązek poinformować wnioskodawcę pismem i tak też w danym przypadku postąpił. Uwzględniając powyższe w tym zakresie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono w punkcie III wyroku. Sąd natomiast uznał, że walor informacji publicznej ma żądanie określone w punkcie 1b) wniosku z 12 lutego 2025 r. dotyczące wskazania, czy opisana w tym punkcie decyzja jest ostateczna i prawomocna. W orzecznictwie sądów administracyjnych informację publiczną definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14 i z 9 grudnia 2016 r., I OSK 523/15). W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zostały przykładowo wymienione kategorie informacji publicznych, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że decyzja administracyjna stanowi informację publiczną. Z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że decyzja administracyjna załatwia sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Chodzi przy tym o sprawę indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. należącą do właściwości organów administracji publicznej, które należy zaliczyć do organów władzy publicznej. Jest to sprawa, w której organ administracji jako podmiot reprezentujący wspólnotę publicznoprawną dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki wyważając na podstawie i w granicach prawa – dla realizacji dobra wspólnego - interesy publiczne i interesy indywidualne. Jest to zatem niewątpliwie sprawa publiczna w jej wyżej przyjętym rozumieniu. Rozstrzygająca tę sprawę decyzja administracyjna jest aktem administracyjnym stanowiącym treść dokumentu urzędowego. Treść aktu administracyjnego, a zatem decyzji administracyjnej, nie tylko stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie, zarówno co do treści, jak i postaci (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 522/15 i powołane w nim orzecznictwo). Decyzje rozstrzygające sprawy administracyjne, jako akty administracyjne o charakterze indywidualnym, są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 6, t. 4). Analiza art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. wykazuje, że ustawodawca jednoznacznie wskazał, że treść i postać dokumentów urzędowych jest informacją o danych publicznych, która podlega przepisom u.d.i.p. Skoro zatem wniosek w punkcie 1b) dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie: - udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 – art. 13 ust. 1 u.d.i.p.; - jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - art. 13 ust. 2 ustawy; - w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy); - odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy). Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje w sposób zgodny z prawem na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p. i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. W niniejszej sprawie poprzestanie przez organ na udzieleniu pisemnej odpowiedzi o tym, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej nie kończyło w sposób przewidziany prawem sprawy zainicjowanej tym wnioskiem, co oznacza, że zarzut bezczynności organu co do rozpoznania wniosku w punkcie 1 b) wniosku z 12 lutego 2025 r. na gruncie u.d.i.p. jest uzasadniony. Pozostawanie organu w bezczynności spowodowało konieczność zobowiązania go do rozpatrzenia wniosku skarżącej w zakresie wskazanym w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się w tym miejscu do odpowiedzi z 3 marca 2025 r. udzielonej skarżącej przez organ, trzeba zaznaczyć, że Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie stanowi o tym w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Podkreślić należy, że rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Jeżeli zatem konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć dla celu prywatnego (por. wyroki NSA z 18 października 2013 r., I OSK 1482/13 i z 15 listopada 2013 r., I OSK 1585/13, wyrok WSA w Krakowie z 7 listopada 2023 r., II SAB/Kr 190/23). Zatem podnoszona przez organ okoliczność, że wnioskodawczyni chce wykorzystać żądaną informację publiczną w celach prywatnych – związanych z jej działalnością zawodową, nie oznacza, że informacja publiczna przestaje posiadać walor informacji publicznej i nie może być w związku z tym udzielona. Natomiast tylko udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w stosunku do żądanych we wniosku z 12 lutego 2025 r. informacji organ nie podnosił takich okoliczności. W analizowanej sprawie organ nie podjął próby wykazania, że intencją skarżącej było użycie żądanych informacji do celów prywatnych. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje społeczna kontrola władzy publicznej, w związku z czym ustawa ta nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Oceny celu, do realizacji którego żądana informacja publiczna ma być wykorzystana, należy dokonywać jednak zawsze w świetle ujawnionych okoliczności sprawy. W niniejszym przypadku natomiast, organ poza stwierdzeniem, że żądane informacje zostaną wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności zawodowej (prowadzenie kancelarii radcy prawnego), nie przedstawił żadnych okoliczności na uzasadnienie tej tezy. Samo określenie w nagłówku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, że jego autorem (wnioskodawcą) jest radca prawny, w żaden sposób nie może wykluczyć woli pozyskania przez skarżącą żądanych informacji w celach związanych ze społeczną kontrolą władzy publicznej. Ponadto z punktu 2 wniosku z 12 lutego 2025 roku zdaje się wynikać, że adres kancelarii był podany jako adres do korespondencji (cyt.: udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w postaci: kserokopii oraz odpowiedzi na ww. pytanie poprzez przesłanie ich na adres Kancelarii, wskazany w główce niniejszego pisma). Z kolei odnosząc się do podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii nadużycia prawa, istotnym jest zaznaczenie, że w przypadku nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej należy wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jak stanowi bowiem art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W przepisie tym została zawarta norma określająca formę działania organu właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Norma ta nie wiąże tej formy z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem należy przyjąć, że dotyczy wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej informacji. Co nadto istotne, forma decyzji przewidziana dla reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej znajduje dodatkowo uzasadnienie w specyfice samego mechanizmu nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej. Skuteczne kwestionowanie zjawiska nadużywania takiego prawa, w tym publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, nie może nie odnosić się do motywów i celów stanowiących podstawę złożonego wniosku, a zatem do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie te okoliczności powinny być przez organ wskazane i ocenione z podaniem argumentacji dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa. Gwarancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie daje forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Gwarancję taką daje natomiast zastosowanie w takim przypadku formy decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 2 k.p.a. powinna zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Forma decyzji czyni tym samym również realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w przypadku nadużywania prawa dostępu do takiej informacji, jak i kontrolę sądowoadministracyjną. Dotarcie do motywów, jakimi kierował się organ kwalifikując określone zachowanie jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, jest niewątpliwie bardziej realne w przypadku analizy motywów decyzji administracyjnej niż lektury pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Z tych powodów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane staje się stanowisko, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. III OSK 2604/23 i z 20 września 2024 r. III OSK 727/24 oraz powołane tam orzecznictwo). W myśl art. 149 § 1a w związku z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 maja 2023 r., IV SAB/Wr 14/23 i przywołane tam orzecznictwo). Orzekając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd miał na uwadze okoliczność, że wniosek skarżącej nie pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W ustawowym terminie do skarżącej zostało skierowane pismo ze wskazaniem, że żądane informacje nie stanowią – w ocenie organu -informacji publicznej. Zgodnie z zawartym w tym piśmie stanowiskiem organu, brak udostępnienia informacji był spowodowany przyjęciem, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż mają one służyć celowi indywidualnemu (prywatnemu) skarżącej. Zatem bezczynność nie wynikała ze złej woli organu, czy też chęci uchylenia się od wykonania ciążących na nim ustawowych obowiązków. Zauważyć również należy, że regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie mechanicznego stosowania. Z tych względów niewłaściwa interpretacja przepisów czy błędne zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co do żądania zasądzenia sumy pieniężnej, to z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca doznała jakichkolwiek dolegliwości czy niedogodności w związku z zarzucaną bezczynnością organu. Trzeba zwrócić uwagę, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej datowany jest na 12 lutego 2024 r. (data wpływu do organu 20 lutego 2025 r.), a odpowiedź na ten wniosek sporządzona została 3 marca 2025 r. Natomiast skarga na bezczynność wpłynęła do organu 24 marca 2025 r., przy czym skarżąca nie wskazała szczególnych okoliczności przemawiających za zasadnością przyznania sumy pieniężnej – choćby poprzez nawiązanie do tego, że bezczynność organu miała wpływ na jej sytuację osobistą, czy też dezorganizowała lub niweczyła plany związane z uzyskaniem żądanych informacji – wobec czego Sąd w tej części oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a (pkt III wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.