II SAB/Ke 37/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G G na bezczynność Starosty w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki budynku postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej G G wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych; III. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego J W kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. G G złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty. Jako podstawę swojej skargi skarżąca wskazała m.in. art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej "ustawa" i podała, że domaga się wyegzekwowania przez organ wykonania punktu 7 decyzji Wójta Gminy z dnia [...] dotyczącego obowiązku rozbiórki starego budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi na bezczynność wierzyciela oraz oddalenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ wskazał, że adresatem decyzji z dnia [...] są B i M S, którzy zgodnie z jej punktem 3 zostali zobowiązanie do wyburzenia starego budynku mieszkalnego. Termin rozbiórki został uzależniony od wygaśnięcia dożywotniej służebności osobistej polegającej na korzystaniu z tego budynku. Osoba uprawniona z tytułu tej służebności wciąż żyje, a ponadto działka na której znajduje się przedmiotowy budynek zmieniła właściciela, który nie był adresatem decyzji z dnia [...]. Organ dodał, że wszelkie czynności wymagane przez przepisy prawa zostały przez niego wykonane w terminie. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej cytując art. 6 § 1a ustawy wskazał, że pismo skarżącej, w którym domagała się ona od Starosty Powiatowego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki winno być potraktowane jako skarga na bezczynność organu – wierzyciela, i przekazane do organu zwierzchniego – Wojewody, który zobowiązany jest wydać stosowne postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. skarga na bezczynność organów przysługuje w przypadkach określonych w pkt 1-4a tj. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarżąca zarzuciła, że organ nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 2 ustawy, organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest podmiot będący jednocześnie wierzycielem – Starosta. Z kolei art. 6 ustawy stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (§ 1). Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1 a). Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność organu przysługuje jedynie w przypadku, gdy organ jest zobligowany do wydania aktów z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Natomiast warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a., to znaczy złożenie przez stronę zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazany tryb jest jednak wyłączony w zakresie określonym w art. 6 § 1a ustawy, który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 37 k.p.a. Dlatego też w sytuacji gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę do wniesienia skargi na bezczynność na podstawie art. 6 § 1a ustawy. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W konsekwencji nie będzie dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego I instancji, polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, bez wyczerpania trybu wskazanego w art. 6 § 1a ustawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dia 24.11.10 r., sygn. akt II SA/Po 684/10, postanowienie NSA oz. rnecie orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącej, że pismo z dnia 6 maja 2013 r., w którym G G domagała się od Starosty wyegzekwowania obowiązku rozbiórki budynku winno być potraktowane jako skarga na bezczynność tego organu złożona w trybie art. 6 § 1a ustawy, a następnie przekazana do organu wyższego stopnia - Wojewody, który winien wydać stosowne postanowienie. W przypadku oddalenia skargi przez Wojewodę skarżącej będzie przysługiwało zażalenie (art. 6 § 1a zd. 3 ustawy), a dopiero następnie skarga do sądu administracyjnego. Natomiast skarga G G na bezczynność organu I instancji w przedmiocie niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, wniesiona do sądu administracyjnego z pominięciem trybu wskazanego w art. art. 6 § 1a ustawy podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości tego sądu. W związku z odrzuceniem skargi, na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis sądowy od skargi. Wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został uwzględniony na mocy § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 poz. 490) w związku z art. 250 p.p.s.a.