II SAB/Ke 38/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015r. sprawy ze skargi H. K. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie bezprawnej wycinki drzew I. zobowiązuje Wójta Gminy K. do rozpoznania wniosku H. K. z dnia 9 grudnia 2014r. w przedmiocie bezprawnej wycinki drzew w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata G. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. H. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 10 kwietnia 2015r. skargę na bezczynność Wójta Gminy K. polegającą na nie wszczęciu postępowania w sprawie wycinki drzew na obiekcie stawy rybne "K." w C. Gm. K. Skarżący podniósł, że w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r. złożył stosowne powiadomienie do Urzędu Gminy K. Po przeprowadzeniu przez organ kontroli obiektu, pozostawiono jego wniosek bez formalnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wójta Gminy K. wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazano, że pismo H. K. z dnia 9.03.2015r. skierowane do Wojewody, w którym w/w domagał się interwencji wobec złożonego w dniu 9.12.2014r. "doniesienia" do Wójta Gminy K. o wyrębie drzew na obiekcie "K." w C., zostało przekazane przez ten organ Radzie Gminy K., a następnie Wójtowi Gminy K., który zakwalifikował to pismo jako zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i w trybie art. 37 k.p.a. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ uznał, że H. K. nie jest stroną postępowania, albowiem nie jest właścicielem gruntu na terenie którego miałoby dojść do wycięcia drzew i nie występował z wnioskiem jako posiadacz nieruchomości o takie wycięcie. Wobec powyższego, zdaniem organu nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z udziałem H. K. jako strony. Jednocześnie wskazano, że pismo z dnia 9.03.2015r. zostało przekazane wraz z zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 37 k.p.a, a taki stan jak stwierdził organ oznacza brak możliwości równoczesnego złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uzasadnia żądanie jej odrzucenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zakres przedmiotowy skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w kpa terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 kpa i przekroczenie tych terminów lub terminów przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 kpa oznacza stan bezczynności podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podstawową zasadą skargi na bezczynność jest zatem ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 35 § 1 kpa stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ( art. 52 § 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie braku wszczęcia postępowania dotyczącego usunięcia bez zezwolenia drzew i krzewów z terenów kompleksu stawów rybnych Gospodarstwa Rybackiego s.c. W., postanowieniem wydanym na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Złożenie przez stronę zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. wyczerpuje przysługujące środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, a zatem umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest jedynie warunkiem formalnym rozpoznania skargi przez Sąd. Stanowisko organu wyższego stopnia zajęte w tym trybie nie ma znaczenia w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżący w związku z powyższym nie musi czekać na rozstrzygnięcie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa. Sam fakt złożenia takiego środka zaskarżenia otwiera mu drogę do złożenia skargi na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/14, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zatem przyjąć, że skarżący wyczerpał tryb postępowania przewidziany w art. 37 k.p.a., którego zachowanie warunkowało dopuszczalność skargi. Jak wynika z akt sprawy, H. K. pismem z dnia 9 grudnia 2014r. zwrócił się do Wójta Gminy K. "o przeprowadzenie kontroli legalności wyciętych drzew i krzewów na obiekcie K." wraz z wnioskiem o informację o prowadzonym postępowaniu. W piśmie z dnia 16.01.2015r. Wójt Gminy K. udzielił H. K. odpowiedzi, co do której w/w uznał, że "nie jest pismem mocy prawnej" (data wpływu pisma do Urzędu Gminy w dniu 19.01.2015r.). W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi na bezczynność jest zatem wniosek H. K. z dnia 9 grudnia 2014 r. skierowany do Wójta Gminy K.. Wójt Gminy K. jako organ administracji publicznej był zobligowany z urzędu (art. 19 k.p.a.) do oceny, czy w zakresie wskazanym we wniosku sprawa należy do właściwości tego organu, a następnie czy żądanie zostało wniesione przez stronę oraz czy nie zachodzą przesłanki dla których postępowanie nie może być wszczęte. Powyższe nakładało na organ obowiązek załatwienia wniosku skarżącego poprzez: - wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum (art. 104 k.p.a), lub - wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 105 k.p.a.), lub - wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 61a § 1 kpa. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że w związku z wnioskiem H. K. złożonym w dniu 9.12.2015r. Wójt Gminy K. nie zajął stanowiska w sprawie w żaden wymieniony wyżej sposób, przewidziany przepisami k.p.a., albowiem pisemna korespondencja wymogów tych nie spełnia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest także związany rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia 8.06.2015r. wydanym na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. uznało zażalenie H. K. na bezczynność Wójta Gminy K. za nieuzasadnione. W konsekwencji należało przyjąć, że w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ I instancji pozostawał w bezczynności, co spowodowało konieczność zobowiązania Wójta Gminy K. do rozpatrzenia wniosku H. K. z dnia 9 grudnia 2014 r. na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Orzekając w pkt II w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd miał na uwadze okoliczność, iż choć wniosek skarżącego nie został rozpatrzony we właściwej formie, to organ nie pozostawał bierny i udzielił odpowiedzi w terminie wynikającym z art. 35 § 3 kpa oraz prowadził ze skarżącym korespondencję. Orzeczenie w pkt III oparto o przepis art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).