II SAB/Ke 42/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi K.M. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków I. zobowiązuje Starostę S. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek K.M. datowany na 8 kwietnia 2011r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach) na rzecz radcy prawnego K.Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 4 listopada 2011 r. K. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty S. oraz wniosek o ukaranie organu za bezczynność w zakresie nieuaktualnienia ewidencji gruntów miasta S. w odniesieniu do gruntów jej matki – Z.K., a obecnie jej samej, tj. "niewprowadzenia do ewidencji decyzji UW w T. z dnia [...] utrzymanej w mocy przez Ministra Rolnictwa 12 stycznia 1987r. oraz niewprowadzenia do ewidencji gruntów postanowienia spadkowego Sądu Rejonowego Ns 176/71 z 18 czerwca 1971 r." Zdaniem skarżącej, "wniosek stał się konieczny wobec faktu wyroku NSA II OSK 627/10". W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że K. M. jest m.in. właścicielką działki nr 1081 oraz współwłaścicielką w 1/3 działki nr 1082 w obrębie S.. Sprawa uaktualnienia ewidencji gruntów i budynków miasta S., w odniesieniu do działki nr 1082 została rozstrzygnięta decyzją Starosty S. z dnia [...] znak: [...], którą odmówiono wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb S., polegającej na wykonaniu decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego – Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] Organ II instancji, postanowieniem z dnia 10 października 2005 r., orzekł, że odwołanie skarżącej od ww. decyzji Starosty S. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przepisami art. 129 § 2 kpa, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, postanowieniem z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 1133/05, odrzucił skargę K. M. na ww. rozstrzygnięcie. Ponadto, jak wskazał organ, na żądanie skarżącej rozstrzygnął sprawę wydania zaświadczenia potwierdzającego, że działka nr 1082, położona w obrębie S., była w dacie 24 lutego 1986 r. własnością Z.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 147/08, oddalił skargę K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], utrzymujące w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem Starosty, do chwili obecnej nie ma podstaw prawnych do zmiany stanowiska w tej sprawie. Zarzut dotyczący niewprowadzenia decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego – Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] uznał za bezzasadny, ponieważ decyzja ta została wprowadzona po jej uprawomocnieniu, a dotyczyła unieważnienia aktu własności ziemi Nr UM-6042/302/982/76 wydanego przez Naczelnika Miasta S. na działki 1081, 1082 i 1140, nie spowodowała natomiast zmiany w zakresie własności nieruchomości. Po wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów ww. decyzji pozostał stan prawny wynikający ze scalenia gruntów. Organ wskazał również na szereg pism skarżącej w tej samej sprawie oraz na udzielane jej odpowiedzi. W opinii Starosty, bezczynność została mu zarzucona bezpodstawnie i za taką uważa też skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., zakres przedmiotowy skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w kpa terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 kpa i przekroczenie tych terminów lub terminów przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 kpa oznacza stan bezczynności podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podstawową zasadą skargi na bezczynność jest zatem ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 35 § 1 kpa stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ( art. 52 § 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę S. (w piśmie datowanym na 22 czerwca 2011r. zatytułowanym jako "skarga na bezczynność"). Należy zatem przyjąć, że wyczerpała tryb postępowania przewidziany w art. 37 kpa, którego zachowanie warunkowało dopuszczalność skargi. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało działanie Starosty S. dotyczące załatwienia wniosku K. M. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wpisanie jej jako właściciela działek 1081 i 1082. Wniosek taki skarżąca składała w kilku pismach złożonych w dniach: 18 marca 2011r., 8 kwietnia 2011r. i 11 kwietnia 2011r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że sprawa wszczęta tym wnioskiem nie została zakończona decyzją, gdyż w ocenie organu została już rozstrzygnięta decyzją Starosty S. z dnia [...], znak: [...], w której odmówiono K. M. wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb S., w wyniku rozpatrzenia żądania wykazania Z.K. jako właścicielki działek 1081 i 1082. Nie można jednak przyjąć za organem, że między obiema tymi sprawami zachodzi tożsamość. O tożsamości spraw można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy w obu występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Jak już podkreślono wyżej, decyzja Starosty S. z dnia 14 kwietnia 2005r. rozstrzygała wniosek K. M. o wpisanie w ewidencji gruntów jej matki Z.K. jako właścicielki działek nr 1081 i 1082. Aktualne żądanie skarżącej dotyczy natomiast wpisania jej samej jako właścicielki tych działek i dlatego przedmiot postępowania administracyjnego wszczętego tym wnioskiem jest inny. Zgodnie z art. 61 § 1 i 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art.104 § 1 kpa), a decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2), to obowiązkiem Starosty S. było wydanie aktu administracyjnego kończącego wszczęte postępowanie, czego organ nie uczynił. Dlatego też skargę na bezczynność należało uznać za zasadną, co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi – w ocenie Sądu - cech rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Starosta, pomimo iż nie wydał w sprawie decyzji kończącej postanowienie, nie pozostawał bierny. Odpowiadał bowiem na kolejne pisma K. M. pismami z dnia 14 kwietnia 2011 r., 18 maja 2011 r., 12 września 2011 r., 28 września 2011 r., 27 października 2011 r. oraz 7 listopada 2011 r. Orzeczenie w pkt III oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).