II SAB/Ke 58/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku [...] z dnia 16 czerwca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2018r. A. B. wystąpił do Urzędu Gminy w [...], za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji: 1. ile osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy jest funkcjonariuszami publicznymi, 2. jakie stanowiska zajmują pracownicy będący funkcjonariuszami publicznymi i jaka jest ich liczba na każdym stanowisku (w przypadku powielania się nazw stanowisk, które są zajmowane przez funkcjonariuszy publicznych - wskazanie ich liczby), 3. jakie nagrody w 2015r., 2016r. i 2017r. otrzymał każdy z funkcjonariuszy publicznych (wskazanie kwoty nagród za każdy rok oddzielnie dla każdego z zajmowanych stanowisk), 4. jakie były kryteria przyznawania nagród i jakie konkretne przesłanki zostały wzięte pod uwagę przy przyznawaniu każdej z nagród dla każdego z funkcjonariuszy (w odniesieniu do każdego z zajmowanych stanowisk). Wnioskodawca wystąpił o przesłanie powyższych informacji bezpośrednio na skrzynkę odbiorczą w platformie ePUAP. Skargą z dnia 23 lipca 2018r. (data wpływu – 31 lipca 2018r.), skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, A. B., reprezentowany przez adwokata, zarzucił Wójtowi Gminy [...] bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu podniósł, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił żądanej we wniosku informacji publicznej. W związku z powyższym, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolości, art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016r., poz. 1764, dalej u.d.i.p.) . Na tej podstawie skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku; 2. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego odpisu wyroku; 3. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł; 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 6. zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w ustawowym terminie wniosek został rozpoznany. W dniu 2 lipca 2018r. sporządzono pismo udzielające odpowiedzi w zakresie żądanych informacji i wysłano (w formacie PDF) pod wskazany adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Do chwili otrzymania skargi organ był przekonany, że udzielona informacja dotarła do wnioskodawcy. Dopiero w dniu 31 lipca 2018r., po otrzymaniu skargi z dnia 23 lipca 2018r., w wyniku analizy dokumentacji sprawy, organ powziął informację, że odpowiedź nie dotarła do wnioskodawcy. Powodem niedoręczenia udzielonej informacji był błąd (błąd czeski) w adresie elektronicznym wnioskodawcy. Błędnie bowiem w adresie wpisano wyraz "gmial" zamiast prawidłowego wyrazu "gmail". W związku z powyższym, w dniu 2 sierpnia 2018r. przesłano ponownie na poprawny adres żądaną informację publiczną, informując jednocześnie wnioskodawcę o przyczynie niedoręczenia odpowiedzi na wniosek. Zdaniem organu, w sprawie niniejszej nie doszło zatem do bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Nawet przyjmując, że bezczynność organu miała miejsce, to ustała ona w dacie doręczenia żądanej informacji, czyli 2 sierpnia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 u.d.i.p. Z mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 u.i.d.p. stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych. W niniejszej sprawie skarżący zarzucał Wójtowi Gminy [...] bezczynność, wskazując, że organ nie udzielił żądanej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 16 czerwca 2018r., złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej. Poza sporem jest, że Wójt Gminy [...] – jako organ władzy publicznej – był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy. Z zestawienia treści skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych wynika, że: - po pierwsze, wniosek skarżącego z dnia 16 czerwca 2018r. dotarł do organu w dniu 18 czerwca 2018r.; - po drugie, wniosek ten dotyczył informacji publicznej i był skierowany do organu obowiązanego do jej udzielenia; - do dnia wniesienia skargi z dnia 23 lipca 2018r. (data wpływu 31 lipca 2018r.) na bezczynność Wójta Gminy [...] nie doręczono stronie żądanych informacji. Pismo stanowiące odpowiedź organu na wniosek strony przesłano na poprawny adres strony w dniu 2 sierpnia 2018r. W kontekście przytoczonych ustaleń zasadnym jest stwierdzenie, że wniosek skarżącego z dnia 16 czerwca 2018r. nie został przez organ załatwiony w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.d.i.p. – co oznacza, że organ pozostawał w dacie wniesienia skargi w bezczynności. Dla stwierdzenia stanu bezczynności bez znaczenia pozostają okoliczności, z powodu których organ nie udzielił stronie w ustawowym terminie żądanych informacji, w tym w szczególności kwestie błędnego odczytania przez pracownika Urzędu Gminy adresu elektronicznego wnioskodawcy. Rozpatrując skargę na bezczynność, Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, organ, niezwłocznie po wpłynięciu skargi (31 lipca 2018r.), przesłał w dniu 2 sierpnia 2018r. na poprawny adres elektroniczny strony skarżącej wszystkie żądane informacje. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że w sprawie niniejszej udostępnienie przez organ, już po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność, żądanej przez skarżącego informacji publicznej powoduje, że zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 16 czerwca 2018r. stało się bezprzedmiotowe. Organ nie pozostaje już bowiem w stanie bezczynności, gdyż udzielił wnioskodawcy żądanych informacji publicznych. Tym samym stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi – lecz przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie. Jak już podkreślono na wstępie, Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu, zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w pkt I wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi, zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i niezwłocznie po wniesieniu skargi do Sądu organ udostępnił żądaną informację. Opóźnienie w doręczeniu stronie żądanych informacji nie wynikało z celowego działania organu, a z błędu pracownika, który wysłał odpowiedź na wniosek na błędny adres e-mailowy (błąd literowy w adresie ) strony. Z tego też powodu Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji oddalił skargę w pozostałej części (pkt III wyroku). O kosztach postępowania (pkt IV wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te, w łącznej wysokości 597 zł, złożyły się: wpis od skargi - 100 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).