II SAB/Ke 58/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy Mniów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Mniów do rozpatrzenia wniosku J. M. z dnia 23 marca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Mniów na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 22 czerwca 2025 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Mniów, wskazując że pomimo złożenia wniosku z 23 marca 2025 r. nie udostępniono mu – w wersji elektronicznej – żądanej informacji publicznej w postaci projektu organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie gminy Mniów. Skarżący zarzucił w związku z tym naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z 23 marca 2025 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ przyznał, że w dniu 23 marca 2025 r. wpłynął do Urzędu Gminy Mniów wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź na wniosek została przesłana na adres e-mail w dniu 25 kwietnia 2025 r., jednak ze względu na pomyłkę pracownika, polegającą na błędnym zaadresowaniu wiadomości elektronicznej, odpowiedź pomimo jej wysłania zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, nie dotarła do adresata. Niezwłocznie po wpłynięciu skargi do Urzędu Gminy Mniów, tj. w dniu 27 czerwca 2025 r., informacja publiczna będąca przedmiotem wniosku została udzielona skarżącemu. W związku z powyższym, zdaniem organu, uzasadnionym jest stwierdzenie bezprzedmiotowości złożonej skargi na bezczynność. Jednocześnie organ wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 23 marca 2025 r., skierowanym drogą elektroniczną do Urzędu Gminy Mniów, J. M. wniósł o przesłanie zwrotnie drogą mailową elektronicznej wersji projektów organizacji dla dróg gminnych na terenie Gminy Mniów. Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Wójt Gminy Mniów jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie kwestionował powyższych okoliczności i – jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy – żądane projekty organizacji ruchu zostały wysłane skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2025 r. Jednak o ile skarżący wnosił o przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji tych projektów na adres "[...]", o tyle odpowiedź wraz z projektami została wysłana na adres "[...]", a zatem adres błędny, co przyznał organ w odpowiedzi na skargę. Ponadto należy podnieść, że realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). A zatem zestawiając datę złożenia przez J. M. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 23 marca 2025 r. z odpowiedzią udzieloną w dniu 25 kwietnia 2025 r. uznać trzeba, że nawet gdyby odpowiedź tę wystosowano na prawidłowy adres, organ i tak uchybiłby terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ostatecznie jednak w sposób prawidłowy organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi, tj. 27 czerwca 2025 r. Okoliczność ta została podniesiona w odpowiedzi na skargę, której odpis został doręczony skarżącemu i skarżący do dnia wyrokowania nie zakwestionował faktu udzielenia mu odpowiedzi. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji bowiem, gdy bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego właśnie przepisu. Nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 23 marca 2025 r. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, na udzieloną odpowiedź składa się obszerna dokumentacja. Nieskuteczna próba jej udostępnienia (na błędny adres poczty elektronicznej, gdzie trudno doszukiwać się umyślności działania) miała miejsce niespełna 3 tygodnie po upływie terminu ustawowego, a zatem nie było to opóźnienie znaczne, zaś żądana informacja została udostępniona niezwłocznie po wniesieniu skargi na bezczynność. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w pkt II wyroku, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.