II SAB/Ke 68/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia R. na bezczynność Dyrektora Kolegium Szkół Prywatnych w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Kolegium Szkół Prywatnych w Kielcach dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałej części; III. zasądza od Dyrektora Kolegium Szkół Prywatnych w Kielcach na rzecz Stowarzyszenia R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 10 września 2019 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: Stowarzyszenie) wystąpiło do Dyrektora Kolegium Szkół Prywatnych w Kielcach, za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji: 1. czy w szkołach Pierwszej Dwujęzycznej Szkole Podstawowej oraz Europejskiej Szkole Podstawowej zatrudniony jest logopeda dziecięcy; 2. czy zatrudniony pracownik w świetle Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji wymaganych dla nauczycieli Dz. U. 2017 poz. 1575 pkt 4. posiada tytuł "Nauczyciel Logopeda" lub inny? (jeśli inny, wskazać jaki?); 3. czy zatrudniony pracownik posiada stałe godziny przyjmowania (jeśli tak, określić, jakie); 4. odnośnie procedury kierowania uczniów na terapię logopedyczną; 5. ilu uczniów w roku szkolnym 2018/19 zostało objętych pomocą logopedyczną w ww. szkołach; 6. czy pomoc logopedyczna w roku szkolnym 2018/19 odbywała się grupowo czy indywidualnie; 7. z jaką częstotliwością odbywały się zajęcie grupowe lub indywidualne; 8. w przypadku zajęć indywidualnych - jaki wymiar czasowy przypadł na każdego ucznia objętego pomocą logopedyczną; 9. w przypadku zajęć grupowych - kiedy odbywały się takie zajęcia; 10. kiedy w roku szkolnym 2018/19 odbyła się ocena uczniów pod względem ewentualnego udzielenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz ile osób zostało objętych opieką logopedyczną; 11. kiedy w roku szkolnym 2019/20 odbyła się ocena uczniów pod względem ewentualnego udzielenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz ile osób zostało objętych opieką logopedyczną; 12. czy w ww. szkołach istnieje procedura procesu adaptacyjnego uczniów klas pierwszych; 13. czy uczniowie szczególnie uzdolnieni otrzymują ze strony ww. szkół warunki do rozwoju uzdolnień, talentów, możliwości jeśli tak, to w jakiej formie; Dodatkowo Stowarzyszenie wniosło o wskazanie jaką pomoc uczniowie, o których mowa w pkt 13 wniosku otrzymali w roku szk. 2018/19 14. czy uczniowie z ww. szkół uczestniczą w zawodach sportowych np. międzyszkolnych? ilu uczniów w roku szkolnym 2018/19 brało udział w zewnętrznych zawodach sportowych oraz jakich; 15. czy w ww. szkołach istnieje procedura przyjmowania, rozpatrywania i koordynowania skarg i wniosków; 16. czy dyrektor ww. szkół w roku szkolnym 2018/19 otrzymywał od rodziców formalne skargi, uwagi lub wnioski? Jeśli tak, podać ilości oraz czego dotyczyły; 17. w ilu przypadkach dyrektor ww. szkół: pozytywnie rozpatrzył skargi, uwagi lub wnioski; negatywnie rozpatrzył skargi, uwagi lub wnioski; pozostawił skargi, uwagi lub kierowane wnioski bez odpowiedzi; 18. czy dyrektor ww. szkół w roku szk. 2018/19 otrzymywał skargi lub uwagi dotyczące jakości żywienia (cateringu) w szkole; 19. jakie zastrzeżenia były kierowane do dyrektora ww. szkół? (w związku z pkt.18); 20. jakie działania podjął dyrektor ww. szkół, co do ewentualnej poprawy jakości żywienia (w związku z pkt.18); 21. do jakich kółek tematycznych mieli dostęp uczniowie w roku szkolnym 2018/19; 22. do jakich kółek tematycznych mają dostęp uczniowie w roku szkolnym 2018/19. Wnioskodawca wystąpił o przesłanie powyższych informacji na adres skrzynki pocztowej Stowarzyszenia: [email protected]. Skargą z dnia 17 października 2019 r. (data wpływu do organu 23 października 2019 r.), skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Stowarzyszenie, zarzuciło Dyrektorowi Kolegium Szkół Prywatnych bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podnosząc, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił żądanej we wniosku informacji publicznej. W związku z powyższym, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolości, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2018 r., poz. 1330 ze zm. – aktualnie tekst jedn. z 2019 r., poz. 1492 – zwanej dalej u.d.i.p.) poprzez brak realizacji wniosku w terminie ustawowym, pomimo przedłużenia terminu na udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie Stowarzyszenie wniosło o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że w dniu 10 września 2019r. wniosło o udostępnienie ww. informacji publicznej, zaś w dniu 24 września 2019 r. ze względu na brak jakiejkolwiek odpowiedzi wezwało organ do niezwłocznego załatwienia wniosku. W dniu 30 września 2019 r. organ wezwał Stowarzyszenie do złożenia podpisu pod ww. wnioskiem. Natomiast w dniu 1 października 2019 r. Stowarzyszenie poinformowało organ, że złożony wniosek nie wymaga podpisu. Do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości oraz oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 6 listopada 2019 r. Dyrektor Kolegium Szkół Prywatnych za pośrednictwem poczty elektronicznej, na wskazany adres skarżącego Stowarzyszenia udzielił informacji publicznej na wszystkie wskazane we wniosku pytania. Zdaniem organu, w powyższych okolicznościach postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie niniejszej stało się bezprzedmiotowe, bowiem organ nie pozostaje w bezczynności i bez znaczenia przy tym jest przekroczenie terminu do udzielenia wnioskowanych informacji. W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2019 r. Stowarzyszenie wskazało, że w dniu 6 listopada 2019 r. otrzymało od organu żądaną informację publiczną. W związku z powyższym ograniczyło skargę, wnosząc o stwierdzenie, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania w sprawie niniejszej i czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że organ udzielił pierwszej odpowiedzi na wniosek po 20 dniach od jego złożenia, zaś udzielenie informacji publicznej nastąpiło po dwóch tygodniach od wniesienia skargi oraz około dwóch miesiącach od złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 u.d.i.p. Z mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 u.i.d.p. stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie zarzucało Dyrektorowi Kolegium Szkół Prywatnych bezczynność, wskazując, że organ nie udzielił żądanej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 10 września 2019 r., złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej. Poza sporem jest, że Dyrektor Kolegium Szkół Prywatnych był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), a żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy. Z zestawienia treści skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych wynika, że: - po pierwsze, wniosek skarżącego z dnia 10 września 2019 r. złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej dotarł do organu w dniu 10 września 2019 r. - po drugie, wniosek ten dotyczył informacji publicznej i był skierowany do organu obowiązanego do jej udzielenia; - do dnia wniesienia skargi z dnia 17 października 2019 r. (data wpływu do organu w dniu 23 października 2019 r.) na bezczynność Dyrektora Kolegium Szkół Prywatnych nie doręczono stronie skarżącej żądanej informacji publicznej. Pismo stanowiące odpowiedź organu na ww. wniosek przesłano na poprawny adres skarżącego w dniu 6 listopada 2019 r. W kontekście przytoczonych ustaleń zasadnym jest stwierdzenie, że wniosek skarżącego z dnia 10 września 2019 r. nie został przez organ załatwiony w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.d.i.p. - co oznacza, że organ pozostawał w dacie wniesienia skargi w bezczynności. Dla stwierdzenia stanu bezczynności bez znaczenia pozostają okoliczności, z powodu których organ nie udzielił stronie w ustawowym terminie żądanych informacji. Rozpatrując skargę na bezczynność, Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu skargi (23 października 2019 r.) przesłał w dniu 6 listopada 2019 r. na poprawny adres elektroniczny strony skarżącej wszystkie żądane informacje. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że w sprawie niniejszej udostępnienie przez organ, już po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność, żądanej przez skarżącego informacji publicznej powoduje, że zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 września 2019 r. stało się bezprzedmiotowe. Organ nie pozostaje już bowiem w stanie bezczynności, gdyż udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Tym samym stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi - lecz przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie. Jak już podkreślono na wstępie, Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu, zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. W okolicznościach sprawy niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w pkt I sentencji wyroku, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i niezwłocznie po wniesieniu skargi do Sądu organ udostępnił żądaną informację. Jak dowodzą akta sprawy, opóźnienie w udzielenie stronie żądanych informacji nie wynikało z celowego działania organu. Z wyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w pkt II sentencji wyroku orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, jako bezprzedmiotowego - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania w pkt III sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te, w łącznej wysokości 597 zł, złożyły się: wpis od skargi - 100 zł, opłata od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.