II SAB/Ke 78/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 21 grudnia 2016r. (data wpływu do siedziby organu - 8 grudnia 2016r.) K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty S. w zakresie udostępnienia informacji publicznej polegającej na wskazaniu liczby wniosków o dostęp do informacji publicznej złożonych do organu w latach 2010-2015 oraz w 2016r. - do chwili udzielenia odpowiedzi na wniosek. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku złożonego drogą elektroniczną w dniu 17 sierpnia 2016r., domagając się: 1. nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; 3. przyznania od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4. zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do udostępnienia żądanej informacji, oddalenie żądania zasądzenia żądanej sumy pieniężnej oraz kosztów procesu, stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z naruszeniem prawa. Zgodnie ze stanowiskiem organu, skarga została doręczona do organu w dniu 8 grudnia 2016 r. i dopiero wówczas organ powziął wiadomość o facie jej złożenia. Do skargi nie dołączono potwierdzenia odbioru wiadomości email, a jedynie wydruk wiadomości email ze skrzynki nadawczej [...] w dniu 17 sierpnia 2016 r. na adres: [...] o tytule: "Wniosek o dostęp do informacji publicznej". Skarżący nie udowodnił faktu doręczenia wniosku. Organ wyjaśnił, że w miesiącu lipcu i sierpniu 2016 r. wystąpiło szereg problemów technicznych w związku z funkcjonowaniem skrzynki pocztowej Urzędu, co mogło mieć związek z niedoręczeniem przedmiotowego wniosku. Informatyk dokonujący sprawdzenia skrzynki pocztowej pod adresem: [...] nie stwierdził, aby wiadomość tej treści była doręczona w dniu 17, ani 18 sierpnia 2016 r., jak również by trafiła do folderu zawierającego wiadomości spam. W konsekwencji zdaniem organu, wniosek skarżącego nie został doręczony, co uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z powodu jej przedwczesnego złożenia. Podkreślono również, że skarżący nie podjął żadnej próby kontaktu z organem w celu ustalenia na jakim etapie załatwienia znajduje się jego wniosek. Niezwłocznie po wpłynięciu skargi, organ udzielił odpowiedzi drogą emaila prosząc o potwierdzenie jego doręczenia, jednakże skarżący tego nie uczynił. Z ostrożności procesowej organ wskazał, że na żadnym etapie postępowania nie doszło do świadomej bezczynności Starosty S.. Organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Domniemane opóźnienie w działaniu organu nie było pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Organ nie miał wiedzy o złożeniu przez skarżącego wniosku, a niezwłocznie po uzyskaniu wiadomości o jego istnieniu, żądanej informacji udzielił. Przywołując wyrażony w orzecznictwie pogląd organ stwierdził, że rażącym naruszeniem prawa byłby stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Pismem z dnia 3 marca 2017r. skarżący cofnął skargę w części, tj.: - w zakresie wniosku o nakazanie organowi udostępnienia informacji publicznej; - w zakresie wniosku o przyznanie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie skarżący podtrzymał wniosek o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa; - zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący dołączył wydruk z folderu "Wysłane" skrzynki poczty elektronicznej skarżącego na dowód wysłania przez niego wniosku o dostęp do informacji publicznej w dacie wskazanej w skardze. Zdaniem skarżącego, powyższa okoliczność stanowi równocześnie dowód skutecznego wpływu spornego wniosku do organu. Swoje stanowisko skarżący poparł wybranym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 - dalej "u.d.i.p."). Z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Z powyższego wynika, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Bezczynność na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej może być więc oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy oraz podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, natomiast adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym w jej rozumieniu. Bezspornym w niniejszej sprawie było, że zaistniały obie przesłanki. Nie ulega wątpliwości, że na dzień wniesienia skargi, wniosek skarżącego z dnia 17 sierpnia 2016r. o udzielenie informacji publicznej, nie został rozpatrzony przez Starostę S., co oznaczałoby, że organ ten pozostawał w bezczynności tylko wówczas, gdyby pomiędzy stronami nie była sporna okoliczność prawidłowego doręczenia tego wniosku do adresata. Dokonanie ustalenia, że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotarł do właściwego organu jest bowiem warunkiem przeprowadzenia oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednocześnie przyjąć należy, że ciężar wykazania powyższej okoliczności – w razie wystąpienia w tym zakresie sporu między stronami (jak w niniejszym przypadku) - ciąży na skarżącym jako podmiocie, który wywodzi z niej określone skutki prawne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest bowiem pogląd, który podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione przez strony dowody i argumentacja przemawiają – w ocenie Sądu – za przyjęciem, że skarżący nie wykazał, ażeby przesłany drogą mailową wniosek z dnia 17 sierpnia 2016r. o udzielenie informacji publicznej dotarł do adresata, czyli Starosty S.. Nie budzi wątpliwości, że przesłanie tego rodzaju wniosku może nastąpić zarówno drogą pocztową, jak i elektroniczną, natomiast wbrew twierdzeniom skarżącego, fakt wysłania pisma nie może stanowić sam w sobie dowodu potwierdzającego jego prawidłowe doręczenie właściwemu organowi. W sprawie niniejszej załączony do pisma procesowego z dnia 3 marca 2017 r. zrzut z ekranu poczty mailowej zawierający informację o wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu w dniu 17.08.2016 r. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do adresata, w związku z tym uprawnione jest stanowisko organu, że wniosek ten nie został doręczony. W konsekwencji okoliczność, że organ nie posiadał wiadomości o istnieniu wniosku, zasługuje na uwzględnienie. Z podniesionych wyżej względów Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, aby wniosek o udzielenie informacji publicznej został skutecznie doręczony Staroście S., a w konsekwencji, aby na datę wniesienia skargi organ ten pozostawał w bezczynności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że informacja jakiej domagał się skarżący została udzielona (pismo z 8 grudnia 2016 r.) w terminie 14-tu dni od daty, w której organ dowiedział się o wniosku (czyli w dniu wpływu skargi do organu tj. 8 grudnia 2016r.). Termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został zatem zachowany. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.